Asterix in Lusitania

Asterix in Lusitania
Originele titel	Astérix en Lusitanie
Stripreeks	Asterix
Volgnummer	41
Scenario	Fabcaro (Fabrice Caro)
Tekeningen	Didier Conrad
Land	Frankrijk
Pagina's	48
Eerste druk	23 oktober 2025
Uitgever	Editions Albert René
ISBN	9782017352198
Officiële website
Lijst van Asterix-albums
Portaal    Strip

Asterix in Lusitania (Frans: Astérix en Lusitanie ) is het eenenveertigste album uit de stripreeks Asterix. Het is het zevende album in deze stripreeks dat is getekend door Didier Conrad. Het is daarnaast het tweede album van de nieuwe schrijver Fabrice Caro.^[1] De vertaling in het Nederlands is van Margreet van Muijlwijk.^[2]

De eerste oplage van het album werd uitgebracht op 5 miljoen stuks, waarvan 220.000 Nederlandstalige exemplaren.^[3]

De Fenicische handelaar Verramsj, die al sinds Asterix als gladiator regelmatig het dorp aandoet met zijn schip vol koopwaren, passeert weer. Hij bracht ditmaal ook de Lusitaniër Malgarvès mee en die roept de Galliërs te hulp. Malgarvès kent de werking van de toverdrank omdat hij als slaaf gewerkt heeft aan de De Romeinse lusthof. Malgarvès vraagt aan Heroïx hulp om Minzès, een goede vriend, te redden die ten onrechte door de Romeinen gevangen wordt gehouden op verdenking van een (mislukte) moordaanslag met vergiftigde garum op Julius Caesar. Heroïx laat Asterix en Obelix met Malgarvès meereizen over zee naar de provincie Lusitania, min of meer het huidige Portugal, en ook een Romeinse provincie bezet door Romeinse troepen, waar een deel van de bevolking zich probeert te verzetten.

In een tussenshot in de gevangenis van Olispo wordt duidelijk dat Minzès het slachtoffer is geworden van de collaborerende Lusitaniër Amoralès, die in opdracht van de Romeinse gouverneur Maximus Bonus de garum van Minzès heeft vergiftigd en zo Maximus Bonus een stapje dichter bij roem en macht had proberen te brengen. De vergiftigde garum is ook een godsgeschenk voor de handel van de neef van Maximus Bonus, Croesus Lupus, groothandelaar van garum en financier van de politieke carrière van Bonus.

Tijdens de zeereis naar Lusitania vertelt Malgarvès Asterix over de geschiedenis van Lusitania en de heldendaden van Viriatus, de Vercingetorix van de Lusitaniërs, die aan de oorsprong zou liggen van de Portugese "saudade", een gevoel dat melancholie en mijmering vermengt met een verlangen naar geluk. Met een welgemeende ben-vinto kondigt Malgarvès hun aan wanneer ze zijn dorp Eburobrittium na enkele vaardagen, en een kleine ontmoeting met de onfortuinlijke piraten, bereiken. Oxala, de dochter van garumproducent Minzès, waar Obelix spoorslags verliefd op wordt, vertelt Asterix dat Minzès is opgesloten in de gevangenis van Olisipo. Bij een maaltijd verfoeit Obelix de bacalhau, de Portugese gezouten en gedroogde kabeljauw, maar is hij wel blij met de portus cale uit de Dourovallei.

De volgende ochtend vertrekken Obelix en Asterix via de cursus publicus naar Olisipo. Bij een statio komen ze de Galliërs Telegrafix en Analogine tegen, die als gepensioneerde met hun Karrevan, een huis gebouwd op een ossewagen, het hele Romeinse rijk doorkruisen. De hele reis vraagt Obelix zich af welk souvenirtje hij zou meebrengen voor Oxala. Aangekomen in Olispo zoeken ze de weg naar de haven, en vinden de loods waar de amforen met garum opgeslagen liggen in afwachting van transport naar Rome. Er liggen enkele amforen van Minzès, maar de meerderheid van de amforen is gevuld met Garum Lupus, de garum van grootfabrikant Croesus Lupus. Een lokale havenarbeider, Gepehès, schetst de garumhandel en verwijst hen door naar het hoofdkwartier van Croesus Lupus, maar ze worden afgeluisterd door Amoralès die onmiddelijk Maximus Bonus verwittigd.

Bonus laat de Galliërs door aanplakborden in de stad en centurio Magnumopus en zijn Romeinse troepen opsporen. Asterix en Obelix geraken binnen in het hart van Garum Lupus waar Croesus Lupus evenwel niet aanwezig is, en worden vervolgens door Magnumopus en zijn troepenmacht daar opgewacht, maar die zijn niet opgewassen tegen de Galliërs met toverdrank. Tijdens het gevecht vraagt Obelix zich af of Oxala caligae leuk zou vinden als souvenirtje, bedenkt zich dat hij haar schoenmaat niet kent en vraagt verslagen legionairs naar hun schoenmaat.

Croesus Lupus verwelkomt in tussentijd de herstelde Julius Caesar in de haven, maakt reclame voor zijn garum en doet een goed woordje voor zijn neef gouverneur Maximus Bonus. Asterix en Obelix zijn na het gevecht met de Romeinen doorgegaan naar de gevangenis van Olispo waar ze de toegang verkennen en informatie krijgen van Boullaibès, de gevangeniskok. Boullaibès neutraliseert een Romeinse patrouille die hen ontdekt met fadozang en de op een kar wegvluchtende Obelix en Asterix bekogelen de Romeinen vervolgens met pastel de nata die met de kar vervoerd worden, hoewel Obelix ook een deel opeet.

Ze botsen terug op Telegrafix en Analogine, die een haarkapster op rust blijkt te zijn, die het haar van de helden zwart verft en sluik maakt en zo hen tot de Lusitaniërs Efseheraclès en Mascarponès vermomd. Zo bieden ze zich aan als de nieuwe koks van de gevangenis en geraken zo binnen. Daar vinden ze Minzès die het gesprek tussen Amoralès en Bonus in de gevangenisgangen hoorde en daarmee verdenkt dat Amoralès in ruil voor een domus en slaven in opdracht van Bonus de garum van Minzès vergiftigde. Asterix en Obelix verlaten terug de gevangenis en worden door Boullaibès naar de wijnbar van zijn echtgenote Gama gebracht, Vaso da Gama, waar Obelix de vino verde leert smaken.

Gama vertelt dat ze morgen voor voedsel en drank zorgt op een grote orgie op een pleziergalei georganiseerd door gouverneur Maximus Bonus en Croesus Lupus waarop de allerrijksten worden uitgenodigd en Julius Caesar als eregast aanwezig zal zijn. Asterix en Obelix vermommen zich terug als Lusitaniërs en gaan mee naar de orgie als lijfwachten van Kapitalrix, de vermomde Telegrafix die zich voordoet als een rijke Gallische couturier, en zich door Amoralès laat uitnodigen op de orgie.

Asterix vraagt Gama op de galei Amoralès veelvuldig de vino verde bij te schenken en zodra die helemaal beneveld is, tart Asterix, die zich terug voordoet als Efseheraclès, Amoralès door op te scheppen dat hij de garum van Minzès had bewerkt, waarop Amoralès bevreesd voor zijn domus en slaven nog te krijgen luidkeels op het schip roept dat dat niet klopt want dat Maximus Bonus dat aan hem gevraagd had en hij voor de aanslag op Caesar gezorgd heeft, een tirade die Maximus Bonus en Julius Caesar die beiden vlakbij staan ook duidelijk kunnen horen. Julius Caesar beveelt Minzès onmiddelijk vrij te laten zodat deze hem terug goede garum kan leveren, en laat Maximus Bonus, Croesus Lupus en Amoralès opsluiten.

Minzès, Asterix en Obelix vertrekken terug van Olispo naar Eburobrittium na afscheid genomen te hebben van Boullaibès en Gama, en Telegrafix en Analogine. Zonder souvenirtje maar met haar vader Minzès komen de Galliers terug aan bij Oxala en haar dorpsgenoten waar backeljau en portus cale worden aangerukt voor een groot feestmaal en na de terugreis met de galei van Verramsj, met een nieuwe scheepsbreuk voor de passerende piraten, vieren Asterix en Obelix met hun dorpsgenoten en een paar everzwijnen een tweede maal de goede afloop van het avontuur.

Galliërs:

• Asterix (Lusitanische schuilnaam Efseheraclès; naar FC Heracles)
• Obelix (Lusitanische schuilnaam Mascarponès; naar mascarpone)
• Idéfix (Lusitanische schuilnaam oorspronkelijk Dégrès; naar "degressie" of inkrimping)
• Panoramix
• Heroïx
• Kakofonix
• Hoefnix
• Kostunrix
• Telegrafix, Gallisch toerist. Verwijst naar telegrafie.
• Analogine, gepensioneerd kapster, vrouw van Telegrafix. Naar 'analogie'.

Romeinen:

• Croesus Lupus, garumhandelaar en neef van gouverneur Maximus Bonus, die ook voorkwam in Asterix en de race door de Laars.
• Julius Caesar, Romeins veldheer en staatshoofd van het Romeinse Rijk in de strip.
• Maximus Bonus, gouverneur. Zijn naam verwijst naar 'maximale bonus'.
• Magnumopus, centurio. Naar magnum opus.
• Benfica, secretaresse van de gouverneur. Verwijzend naar benfica (Lissabon).

Lusitaniërs:

• Amorales, verrader van Minzès. Zijn naam is een woordspeling op 'amoraal' of 'immoreel'.
• Malgarvès, dorpsgenoot van Minzès die de kracht van de toverdrank kent omdat hij als slaaf gewerkt heeft aan de Romeinse lusthof. Verwijzend naar de Algarve.
• Oxala, dochter van Minzès. Haar naam verwijst naar oxalaat.
• Minzès, garumhandelaar. Zijn naam betekent letterlijk 'min zes'.
• Amalia, fadozangeres. Verwijzend naar de beroemdste Portugese fadozangeres Amália Rodrigues.
• Blijeiès, steenhouwer in tegenstelling tot de overige Lusitaniërs met een blijde blik op het leven, nadat hij door een steen geraakt was.
• Gepehès, havenarbeider. Zijn naam verwijst naar gps.
• Nioebiznès, hoofd marketing. Woordspeling op 'new business'.
• Bouillabès, gevangeniskok. Zijn naam is een woordspeling op bouillabaisse.
• Gama, restauranthouderes en cateraar van de feesten van Maximus Bonus. De volledige naam, Vaso da Gama, is een woordspeling op Portugees ontdekkingsreiziger Vasco da Gama.

Overige:

• Verramsj, handelaar en kapitein van een galei die hij als handelsvaartuig gebruikt. De roeiers zijn ondertussen geen vennoten meer, maar klanten die vergeten hun jaarlijkse contract op te zeggen en aldus 'in dienst' zijn.
• De piraten, die naar aloude gewoonte op de verkeerde plaats en tijd zijn wanneer de Galliërs voorbij komen.

• Eburobritium - Dorp van Malgarvès (tegenwoordig Óbidos)
• Olisipo (tegenwoordig Lissabon)

• De Fenicische handelaar Verramsj geeft aan Asterix aan boord aan dat de zaken goed gaan sinds hij Rome regelmatig kan voorzien van vers fruit het heel jaar door, waarop Asterix toch opmerkt dat die permanente aanvoer een grote voetafdruk meebrengt.
• De fado heeft een verlammende uitwerking op de Romeinen. Elke keer als zij zo een melancholisch lied horen, ebt de vechtlust weg.
• Een statio langs een heerweg wordt als verwijzing naar een tankstation uitgebaat door Essão, met een reclamebord met logo van Esso.
• De rondreizende Galliërs Telegrafix en Analogine, die van hun oude dag genieten, klagen over het verhogen van de pensioenleeftijd in het Romeinse rijk, iets waar Asterix en Obelix bij ontbreken van het concept van pensioen niets van begrijpen.
• De Calçada Portuguesa, azulejos, pastel de nata, Vino Verde en bacalhau, de Portugese gezouten en gedroogde kabeljauw, komen veelvuldig in beeld, in de Nederlandstalige versie onder meer omgezet in eindeloze winkels met keramiek en stokvis in het centrum van Olispo.
• De wreedheid van praetor Servius Sulpicius Galba die Viriatus overleefde, waarna deze laatste het verzet van de Lusitaniërs leidde, was een belangrijke inspiratie voor scenarist Fabcaro.^[3]
• De blonde Romeinse gouverneur Maximus Bonus is de antagonist van dienst die weg wil uit het "achterlijke Lusitania" om consul te worden, “Want van consul naar dictator is maar een kleine stap”. (Julius Caesar was eerst consul en later dictator.) Hij organiseert om dat te realiseren een orgie waarop de allerrijksten worden uitgenodigd, waaronder mediamagnaat Mediapopulus (naar 'volksmedia'), karrenfabrikanten Twingos (naar Renault Twingo) en Medinasix (Medina 6), fastfoodmagnaat Royaltchis (Royal Cheese van McDonald's), bankier Monimonimonix (Money, Money, Money) en Elonmus (Elon Musk). Fabcaro wilt niet bevestigen dat hier een allusie naar Trump wordt gegeven.^[3]
• Er is een verwijzing naar de tram in de Portugese hoofdstad.
• Baba de Nubiër, die meestal in de mast van het piratenschip op de uitkijk staat, kan nu wel de R zeggen. Zijn uiterlijk is ook aangepast om minder aanstoot te veroorzaken qua stereotypering.
• In de strip is een korte cameo voor Brits acteur en komiek Ricky Gervais als centurio Magnumopus.
• Croesus Lupus is gebaseerd op Silvio Berlusconi (uit de Asterix en de race door de Laars).
• De steenhouwer die de stenen levert voor de Calçada Portuguesa verwijst vooruit naar de aardbeving van Lissabon in 1755.
• Bij aankomst in het hoofdkwartier van Garum Lupus wordt Asterix tot wanhoop gedreven wanneer hij zich moet legitimeren en een account moet aanmaken met tweestapsauthenticatie en een wachtwoord met letters, cijfers en symbolen.
• De wijnbar van Gama, Vaso da Gama, verwijst naar de Portugese ontdekkingsreiziger Vasco da Gama.
• Het beeld van het laatste gevecht is een verwijzing naar het schilderij De Vrijheid leidt het volk van de schilder Eugène Delacroix, zij het met meer bedekking dan het origineel.
• Een voetballend jongentje op het dorpsplein heeft een tenue van het Portugese team (rood en groen) en als shirtnummer VII. Een verwijzing naar Cristiano Ronaldo, die altijd met nummer 7 speelt.