Zuid-Soedan
| Republic of South Sudan | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Basisgegevens | ||||
| Officiële taal | Engels | |||
| Hoofdstad | Juba | |||
| Regeringsvorm | federale presidentiële democratische republiek | |||
| Staatshoofd | president Salva Kiir Mayardit | |||
| Religie | christendom, animisme, islam | |||
| Oppervlakte | 644.331 km²[1] | |||
| Inwoners | 8.260.490 (2008)[2] 10.561.244 (2020)[3] (16,4/km² (2020)) | |||
| Bijv. naamwoord | Zuid-Soedanees/Zuid-Sudanees | |||
| Inwoneraanduiding | Zuid-Soedanees/Zuid-Sudanees (m./v.) Zuid-Soedanese/Zuid-Sudanese (v.) | |||
| Overige | ||||
| Motto | Justice, Liberty, Prosperity | |||
| Volkslied | South Sudan Oyee! | |||
| Munteenheid | Zuid-Soedanees pond (SSP) | |||
| UTC | +3 | |||
| Web | Code | Tel. | .ss | SSD, SS | 211 | |||
| Voorgaande staten | ||||
| ||||
| Detailkaart | ||||
![]() | ||||
|
Portaal | ||||
Zuid-Soedan, officieel de Republiek Zuid-Soedan, is een land in het oosten van Afrika, bestaande uit tien deelstaten. Het grenst aan Soedan in het noorden, Ethiopië in het oosten, Kenia, Oeganda en Congo-Kinshasa in het zuiden en de Centraal-Afrikaanse Republiek in het westen. Sinds 9 juli 2011 is het land onafhankelijk. Daarvoor was het een deel van Soedan.
Geschiedenis
Zuid-Soedan begon in de 19e eeuw als een provincie van het kedivaat Egypte. Daarna was het onderdeel van de Anglo-Egyptische Soedan en het zelfstandige Soedan onder de naam Equatoria.
In 2005 kwam de Soedanese regering van Omar al-Bashir met de opstandelingen van het SPLM overeen dat Zuid-Soedan een aparte entiteit zou worden, de Zuid-Soedanese Autonome Regio.
In 2011 werd een referendum gehouden over onafhankelijkheid van het gebied. Bijna 99% van de bevolking stemde voor de afscheiding.
Op 8 juli 2011 erkende het noorden de Republiek Zuid-Soedan als onafhankelijke staat.
Geografie
Zuid-Soedan wordt van zuid naar noord doorsneden door de rivier de Witte Nijl. In Zuid-Soedan bevindt zich in hoofdzaak een vochtige savanne, met in het midden het uitgestrekte Soeddmoeras. Onder dit moeras bevinden zich de grootste olievoorraden van het land. Het hoogste punt is de berg Kinyeti met 3187 meter.
In 1863 voeren de Nederlandse ontdekkingsreizigster Alexine Tinne en haar moeder Henriette met een groot gezelschap de Witte Nijl op. Zij wilden de nog onbekende delen van Zuid-Soedan bezoeken. Met hun zes schepen sloegen zij de Gazellenrivier in om de moerasgebieden te onderzoeken. In een van de dorpen moesten ze vier maanden blijven omdat het regenseizoen werd. Ze moesten in die periode eten kopen van slavenhandelaar Bucelli. Henriette en twee vrouwelijke bediendes overleden tijdens de reis, die toen werd afgebroken om de kisten terug naar Khartoem te brengen.
Economie en infrastructuur
Zuid-Soedan heeft zwaar geleden onder de Soedanese burgeroorlogen; hierdoor is het land verwaarloosd en is de infrastructuur beperkt. De hoofdstad heeft een internationale luchthaven, de luchthaven van Juba. Er wordt gewerkt aan een asfaltwegennet dat de belangrijkste plaatsen van het land met elkaar moet verbinden.
Begin september 2011 maakte de regering van Zuid-Soedan bekend de hoofdstad van het land te willen verplaatsen van het overvolle Juba naar het 240 kilometer noordelijker gelegen Ramciel,[4] dat ook aan de rivier de Nijl gelegen is.
Bestuurlijke indeling

Zuid-Soedan is verdeeld in staten. Na het overeenkomen van een overgangsregering van nationale eenheid tussen Salva Kiir en Riek Machar op 22 februari 2020 telt Zuid-Soedan 10 staten, twee administratieve gebieden en één gebied Abyei met een speciaal administratieve status. De 10 staten zijn verdeeld over de drie historische regio's: Bahr el Ghazal, Equatoria en Greater Upper Nile. De staten zijn verder ingedeeld in counties (county/kaunti), verder in districten (payam) en verder in boma's (boma). Zuid-Soedan was vanaf 2015 tot 2020 verdeeld in 28 staten.
Tussen Zuid-Soedan en buurlanden zijn er betwiste gebieden: Abyei en Kafia Kingi (Zuid-Soedan en Soedan) en de Ilemi-driehoek (Zuid-Soedan, Ethiopië en Kenia).
Bevolking
Demografie
De laatste door de Soedanese regering uitgevoerde volkstelling dateert uit 1993. Naar schatting telt Zuid-Soedan tussen de 9,5 en 11 miljoen inwoners. De bevolking van Zuid-Soedan behoort in etniciteit en religie tot sub-Saharisch Afrika, in tegenstelling tot het noordelijke buurland Soedan, dat bevolkt is door Arabieren met een Nubische achtergrond. In het zuiden zijn sinds de onafhankelijkheid van Soedan in 1956 zeker twee miljoen mensen om het leven gekomen door oorlogen en andere onlusten, er zijn door de jaren heen zo'n vier miljoen mensen op de vlucht geslagen.
Talen
In Zuid-Soedan worden voornamelijk Nilo-Saharaanse talen gesproken (vooral van de West-Nilotische tak) die verwant zijn aan die van Kenia en Oeganda, voorts bestaan er in het zuidwesten enkele Niger-Congotalen. De grootste stammen zijn de West-Nilotische Dinka en Nuer met beide ongeveer één miljoen mensen; daarnaast zijn er de Sjilluk (ongeveer 600.000 stamleden), de Azande (van wie slechts een klein deel in Zuid-Soedan woont, de rest elders in Afrika; hun taal wordt tot de Niger-Congo gerekend) en nog vele kleinere stammen.
De Arabische taal, cultuur en religie zijn niet doorgedrongen tot in Zuid-Soedan, hoewel de lingua franca in het zuiden een variant is van het Arabisch, die 'Juba-Arabisch' wordt genoemd, naar de hoofdstad Juba. Sinds het begin van de 21e eeuw neemt het Engels steeds meer de rol van voertaal over; tekenend is hiervoor dat het in februari 2011 ingestelde Zuid-Soedanese volkslied Engelstalig is. Het Engels is ook de enige officiële taal van Zuid-Soedan. Dit heeft te maken met de ervaring van het Arabisch als de "taal van de (Noord-)Soedanese onderdrukkers" waarmee men zich na de onafhankelijkheid liever niet meer wil associëren; in plaats daarvan heeft men voor het Engels gekozen en ook het lidmaatschap aangevraagd bij het Gemenebest van Naties, waarmee men de banden aanhaalt met voormalig kolonisator Groot-Brittannië.
Cultureel erfgoed
Jok Madut Jok is staatssecretaris van Cultuur en Erfgoed van Zuid Soedan. Alle archieven en snippers papier over het verleden worden bewaard in een grote tent zodat ze onderzocht en gearchiveerd kunnen worden. Redmond O'Hanlon bezocht hem en maakte een reportage over zijn bezoek aan Zuid-Soedan. Hij vroeg zich daarbij af of de huidige generatie herinnerd wil worden aan hun afschuwelijke verleden.
Religie
De meeste Zuid-Soedanezen zijn katholiek of protestants, maar een groot deel van de bevolking hangt in meerdere of mindere mate de lokale Afrikaanse godsdiensten aan. Volgens één bron is 61% van de bevolking christelijk, 6% islamitisch en hangt 33% lokale Afrikaanse godsdiensten aan,[5] maar over het algemeen zijn er geen betrouwbare statistieken over de Zuid-Soedanese geloofsgroepen beschikbaar.
Wat betreft de rooms-katholieke kerkbesturing vormt Zuid-Soedan één kerkprovincie, bestaande uit het aartsbisdom Juba en zes suffragane bisdommen, namelijk het bisdom Malakal, het bisdom Rumbek, het bisdom Tombura-Yambio, het bisdom Torit, het bisdom Wau en het bisdom Yei. Er is evenwel nog geen Zuid-Soedanese bisschoppenconferentie opgericht; de Zuid-Soedanese bisschoppen zetelen voorlopig nog in de Soedanese bisschoppenconferentie, samen met hun Soedanese collega's van het aartsbisdom Khartoem en het bisdom El Obeid. De voorzitter van deze bisschoppenconferentie is de aartsbisschop van Khartoem, kardinaal Gabriel Zubeir Wako.
In het aartsbisdom Juba is 78,8% van de inwoners katholiek. In het bisdom Malakal is dat 19,7%, in het bisdom Rumbek 3,2%, in het bisdom Tombura-Yambio 63,4%, in het bisdom Torit 76,5%, in het bisdom Wau 66,7% en in het bisdom Yei 47,1%.[6]
Zie ook
- Lijst van grote Zuid-Soedanese steden
- United Nations Mission in the Sudan (UNMIS) (2005-2011)
- United Nations Mission in the Republic of South Sudan (UNMISS) (2011-nu)
Externe link
- ↑ (en) Verenigde Naties 2013
- ↑ (en) Laatste census 21 april 2008 (via V.N.)
- ↑ Niet-officiële schatting CIA Factbook juli 2020, berekend door US Bureau of the Census (gearchiveerd)
- ↑ "South Sudan relocates its capital from Juba to Ramciel", 3 september 2011. Gearchiveerd op 29 september 2011. Geraadpleegd op 3 september 2011.
- ↑ The Pew Forum – Religious Composition by Country. Gearchiveerd op 16 november 2013. Geraadpleegd op 19 januari 2014.
- ↑ Catholic Hierarchy – Soedanese bisdommen



