Westelijke Sahara

الصحراء الغربية As-Sahrā' al-Ġarbiyyah Westelijke Sahara
Status: Geclaimd door Marokko en de SADR
Basisgegevens
Hoofdstad	Al Ajoen (Laâyoune, El Aaiún)[1]
Regerings­vorm	niet-zelfbestuurd gebied
Religie	Islam
Oppervlakte	266.000 km²[2] (0.01% water)
Inwoners	76.425 (1970)[3] 652.271 (2020)[4] (0000002452 2,5/km² (2020))
Overige
UTC	+1 (Tijdens de Ramadan: +0)
Web | Code | Tel.	.eh | ESH | 212
Portaal    Landen & Volken

De Westelijke Sahara is een betwist gebied aan de noordwestkust van Afrika, in het noorden begrensd door Marokko, en in het zuiden en oosten door Mauritanië. In het noordoosten grenst het aan Algerije. De Atlantische Oceaan ligt ten westen van de Westelijke Sahara en de Canarische Eilanden liggen ten noordwesten van de oceaankust van het gebied. Het was een kolonie en van 1958 tot 1975 een overzeese provincie van Spanje. De soevereiniteit over het gebied wordt betwist: zowel Marokko als de Sahrawi Arabische Democratische Republiek (SADR) maken er aanspraak op. Het grootste gedeelte wordt door Marokko bestuurd.

De Westelijke Sahara is een woestijngebied met rotsachtig en zandige vlakte, afwisselend met uitgestrekte zandduinen en saline depressies (sebkha). Achter de ruim 800 km lange kust heerst een extreem woestijnklimaat. Vegetatie is schaars en bestaat voornamelijk uit doornstruiken en harde grassen. Veeteelt wordt door nomaden en semi-nomaden bedreven. De belangrijkste economische activiteit is mijnbouw, met een grote fosfaatreserve in Bou Craa.^[5] De oppervlakte beslaat 266.000 km² en het inwoneraantal 652.271 (2020) (0000002452 2,5/km² (2020)). Daarnaast zijn er grote plannen voor de opwekking van hernieuwbare energie in de regio.^[6] Al Ajoen is de grootste en de belangrijkste stad, met een bevolking van rond de 198.200 inwoners. Andere steden zijn Boujdour, Dakhla, Tifariti en Smara. De talen die er worden gesproken zijn Berbers, Arabisch en Darija, een combinatie van deze talen.

Het grootste gedeelte van het gebied wordt bestuurd door Marokko als de Zuidelijke Provincies. Maar hoewel het land bezet wordt door Marokko, interesseren weinigen zich voor dit conflict.

De meeste inwoners van Westelijke Sahara zijn soennitische moslims. Etnisch bestaat de bevolking uit Arabieren en Berbers. De bevolking bestond oorspronkelijk voornamelijk uit verschillende nomadenstammen van het Sahrawi-volk. Sahrawi betekent letterlijk inwoner van de Sahara of woestijninwoner. Zij spreken het Arabische Hassaniya-dialect. De Reguibat is de belangrijkste en grootste Sahrawi-stam van het gebied. In Westelijke Sahara wonen ook Marokkanen uit Marokko. Als gevolg van de Marokkaanse bevolkingspolitiek bestaat de meerderheid in het door Marokko bezette deel uit kolonisten die vanuit Marokko zijn geïmmigreerd.

De SADR controleert geen gebied in de Westelijke Sahara maar heeft wel een eigen kantoor in Tindouf in het zuidwesten van Algerije.

Aanvankelijk erkenden 81 landen het als een onafhankelijk land, maar veertig daarvan hebben hun erkenning ingetrokken. In 2022 zijn er nog slechts 24 landen van de 193 die SADR erkennen. De annexatie door Marokko wordt steeds meer erkend in de Arabische regio, in Afrika, in Zuid- en Noord Amerika en Europa.

De SADR is lid van de Afrikaanse Unie, voorheen de Organisatie van Afrikaanse Eenheid. Marokko was om deze reden sinds 1984 geen lid meer van deze organisatie, in 2017 trad Marokko weer toe.^[7] het lidmaatschap van SADR wordt vandaag betwist door andere landen omdat SADR geen land is en dus niet voldoet aan de criteria.

Soedan (vanaf 2005) en de VS (vanaf 2020)^[8] erkennen de Westelijke Sahara als Marokkaans gebied. 25 landen hebben inmiddels consulaten en diplomatieke vertegenwoordigen in regio Sahara geopend.

De kwestie van de Westelijke Sahara vormt al meer dan dertig jaar een breekpunt tussen Marokko enerzijds en Algerije (dat de belangrijkste steunpilaar van Polisario is) anderzijds. De spanningen tussen beide landen leiden tot heden aan verdeeldheid binnen de Unie van de Arabische Maghreb (UMA) waarin Algerije, Libië, Marokko, Mauritanië en Tunesië verenigd zijn. De statuten van de Unie stellen uitdrukkelijk dat alle partijen aanwezig dienen te zijn, maar het blijkt dat dat door deze kwestie sinds april 1994 een onmogelijke opgave is.

De Westelijke Sahara heeft rijke fosfaatmijnen (Bucraa) en visgebieden (Atlantische Oceaan). Beide zijn in Marokkaanse handen. De voorraad fosfaten in de Westelijke Sahara vertegenwoordigt 25% van de totale wereldreserve. Het belangrijkste centrum van de fosfaatwinning is Bu Kraa.

Verder zijn er weinig bestaansmiddelen, vooral te wijten aan het gebrek aan regen. Er wordt landbouw gedreven onder kassen en water wordt uit de zee gefilterd dankzij ontziltingsinstallaties.

De Marokkaanse dirham is de munt in het gebied. Domeinnamen hebben de landcode .ma. Bellen naar de Westelijke Sahara gaat via het Marokkaanse landnummer +212; de Internationale Telecommunicatie-unie heeft geen aparte code aan het gebied toegewezen.

Het systeem voor de verdeling van de sociale bijstandskaart, die in de Sahara "cartilla" wordt genoemd, geeft de houder ervan een maandinkomen dat niet veel verschilt van dat van de Smig (gegarandeerd minimumloon in Marokko), d.w.z. 1200 tot 1500 dirham, met daarnaast een vergoeding voor het openbaar vervoer.

In de regio El Aaiun geldt een volledige belastingvrijstelling en zijn de bijbehorende belastingen zoals BTW, vennootschapsbelasting en inkomstenbelasting nihil. De regio wordt beschouwd als een belastingparadijs dat investeerders uit heel Marokko en het buitenland blijft aantrekken. De handelsrechtbank van Laayoune is zelfs een van de meest actieve van heel Marokko.

Sinds december 2015 ligt de Westelijke Sahara naar Marokkaanse maatstaven in de volgende regio's:

• Guelmim-Oued Noun (omvat ook grondgebied buiten de Westelijke Sahara)
• Laâyoune-Sakia El Hamra
• Dakhla-Oued Ed Dahab

Daarvoor waren dat:

• Guelmim-Es Semara (omvatte ook grondgebied buiten de Westelijke Sahara)
• Laâyoune-Boujdour
• Oued ed Dahab-Lagouira

• Intifada voor de onafhankelijkheid
• Lijst van bestuurders van de Westelijke Sahara
• Lijst van steden in de Westelijke Sahara
• Marokkaans autonomieplan voor de Westelijke Sahara
• MINURSO

Zie de categorie Western Sahara van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.