Vrijmetselarij in Zwitserland

De eerste vrijmetselaarsloges op Zwitserse bodem ontstonden vanaf 1736 met het oprichten van loge Le Parfait Contentèment te Genève. Kort daarop zag La Parfaite Union des Etrangers te Lausanne het levenslicht. Beiden behoorden tot de United Grand Lodge of England. In 1740 werd La Concorde te Zürich opgericht, in 1741 Les Trois Etoiles Flamboyantes te Neuchâtel en in 1744 een loge te Bazel. In het kanton Vaud vormden enkele loges het Directoire Helvétique Romand pour les Hauts Grades Ecossais. Loges werden hierna in het hele land opgericht.

In 1769 besloten een tiental loges een eigen obediëntie op te richten, de Grande Loge de Genève. Kort daarop sloten nog een tiental loges zich hierbij aan. Zij werkten zowel in de symbolische basisgraden als in hogere gradensystemen. In 1786 veranderde de obediëntie haar naam in Grande Loge de Suisse. In 1779 zag de Grand Prieuré d'Helvétie als onafhankelijke obediëntie het levenslicht.

De Grande Loge de Suisse vormde zich eerst om tot Grande Loge Nationale en fuseerde in 1842 met de Grand Prieuré d'Helvétie tot de Grande Loge Suisse Alpina (G.L.S.A.), een obediëntie die zich uitsluitend met de symbolische basisgraden bezighield. De Grand Prieuré d'Helvétie bleef bestaan als korps voor de hogere graden van de Gerectificeerde Schotse Ritus. Zij zou een belangrijke rol spelen bij de instandhouding en verdere verspreiding van deze ritus, die eind negentiende eeuw elders vrijwel overal verdwenen was.

In 1873 werd de Suprême Conseil de Suisse du Rite Eccossais Ancien et Accepté opgericht als korps voor de hogere graden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, hierin werd het Directoire Helvétique Romand pour les Hauts Grades Ecossais geïncorporeerd. In 1875 vond in Lausanne het eerste wereldcongres plaats van de verschillende Opperraden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus^[3]. Men trachtte er de ritus te moderniseren, waarbij de rol van de Opperbouwmeester des Heelals centraal stond. Dit gaf uiteindelijk aanleiding tot een schisma tussen reguliere en liberale obediënties, wat tot op de dag van vandaag nog steeds bestaat.

In 1895 werd in Zürich de eerste loge in Zwitserland opgericht van de gemengde Internationale Orde Le Droit Humain. De Zwitserse federatie van Le Droit Humain zag pas het levenslicht in 1963.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Grande Loge Suisse Alpina onder druk gezet de vriendschappelijke betrekkingen met het liberale Grand Orient de France (G.O.d.F.) op te zeggen. Dit zorgde voor spanningen binnen de obediëntie vanaf 1952. Vanuit de loge Le Progrès te Lausanne werd vanuit deze onvrede een nieuwe loge, Lumière et Travail te Lausanne onder het G.O.d.F., opgericht in 1955. Op 11 juli 1955 verbreekt de G.L.S.A. officieel de vriendschapsbanden met het G.O.d.F.

In 1956 ontstond het idee een Europese obediëntie in het leven te roepen onder de benaming Grande Loge d'Europe. Vanuit deze obediëntie werd in 1956 de loge Evolution te Lausanne opgericht en in 1958 de loge Zur Leuchtenden Flamme te Zürich. De obediëntie verdween echter binnen enkele jaren weer.

Na het verdwijnen van de Grande Loge d'Europe werd een nieuwe liberale en adogmatische obediëntie in het leven geroepen op 24 juni 1959, het Grand Orient de Suisse (G.O.S.). Naast twee voornoemde loges was de derde oprichtende loge hiervan Anderson te Lausanne. Het G.O.S. veranderde later haar naam in Grande Loge de Suisse, om uiteindelijk haar oude naam weer aan te nemen. In 1961 was het G.O.S. een van de oprichters van de internationale vrijmetselaarskoepel C.L.I.P.S.A.S.

In 1964 werd de eerste vrouwenloge opgericht onder de Grande Loge Féminine de France. Een Zwitserse zusterobediëntie zag het levenslicht in 1976 onder de naam Grande Loge Féminine de Suisse.

Vanaf het eind van de twintigste eeuw zijn er verschillende buitenlandse obediënties actief in Zwitserland.

Een opsomming van de zelfstandige obediënties die anno 2025 werken in de basisgraden van leerling, gezel en meester in Zwitserland.

Tevens zijn er enkele autonome loges die geen onderdeel zijn van een obediëntie.

Een aantal buitenlandse obediënties dat werkt in de basisgraden heeft een vertegenwoordiging in Zwitserland.

Vanuit de Grande Loge Suisse Alpina zijn meerdere vervolgpaden mogelijk in de hogere graden vrijmetselarij:

• Het Suprême Conseil de Suisse du Rite Eccossais Ancien et Accepté^[11] (1873) werkt in de hogere graden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus
• Het Grand Prieuré Indépendant d’Helvétie^[12] (1779) werkt in de hogere graden van de Gerectificeerde Schotse Ritus.
• De Grande Loge des Maîtres Maçons de Marque de Suisse^[13] (1996) is onderdeel van de Orde van Merkmeesters
• L’Ordre de la Sainte Arche Royale de Jérusalem werkt volgens de Royal Arch ritus.

Voor zowel de Federatie van Le Droit Humain als de beide obediënties die de ritus van Memphis-Misraïm volgen geldt dat ook gewerkt kan worden in de hogere graden van hun respectieve ritus. Vanuit het Grand Oriënt de Suisse is de Grand Prieuré Rectifié Indépendant de Suisse ontstaan welke eveneens werkt in de Gerectificeerde Schotse Ritus.