Ordre Maçonnique Mixte International Le Droit Humain
| Ordre Maçonnique Mixte International Le Droit Humain | ||||
|---|---|---|---|---|
| Maçonnieke obediëntie | ||||
![]() | ||||
Embleem Le Droit Humain | ||||
| Ritus | Aloude en Aangenomen Schotse Ritus | |||
| Type | liberaal, gemengd | |||
| Geschiedenis | ||||
| Oprichting | 1901 | |||
| Structuur | ||||
| Werkgebied | Wereldwijd | |||
| Hoofdzetel | Parijs | |||
| Adres | 5 rue Jules Breton | |||
| Omvang | meer dan 1200 loges (telling 2025) | |||
| Officiële website | ||||
| ||||
De Ordre Maçonnique Mixte International Le Droit Humain oftewel de Internationale Orde der Gemengde Vrijmetselarij Le Droit Humain[1] is een internationale gemengde vrijdenkende maçonnieke obediëntie, die wereldwijd actief is en aanwezig is in vele landen. Zij werkt zowel met de drie symbolische basisgraden van leerling, gezel en meester als met de hogere graden in de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus.
De Internationale Orde Le Droit Humain behoort tot de zogenaamde liberale of adogmatische strekking binnen de vrijmetselarij. Dat betekent dat zij elk dogma of verplicht geloof in een opperwezen afwijst. Het staat de leden vrij te geloven of niet, de gewetensvrijheid van de leden gaat echter boven alles. De obediëntie staat daarbij een absolute scheiding van kerk en staat voor.
De waarden die hierbij centraal staan zijn de revolutionaire beginselen vrijheid, verdraagzaamheid, gelijkheid en broederlijkheid. De zogenaamde adogmatische vrijmetselaren aanvaarden geen verplicht geloof in een geopenbaarde god. Het staat de leden vrij te geloven of niet, en iedere loge heeft de keuze met of zonder bijbel te werken en haar werkzaamheden te openen en te sluiten "ter ere van de Opperbouwmeester des Heelals" en/of "ter vervolmaking der Mensheid" (in het Frans à la Gloire du Grand Architecte de l'Univers et/ou au Progrès de l'Humanité).[2]
Loges formuleren geen standpunten, hebben geen ideologie en leggen geen visie op. Niemand kan dus spreken voor een loge, een obediëntie of voor de vrijmetselarij in het algemeen. Ieder spreekt voor zichzelf. Wie zich onverdraagzaam opstelt, de mensenrechten niet aanvaardt, de principes van vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid niet kan aankleven kan geen vrijmetselaar zijn. Deze loges staan een absolute scheiding van Kerk en Staat voor.
In tegenstelling tot vrijwel alle andere obedienties is de Internationale Orde Le Droit Humain internationaal gestructureerd op federale wijze, met een sterk centraal gezag dat gevestigd is in Parijs. De orde kent wereldwijd federaties, jurisdicties en pioniersloges.
Geschiedenis

De Internationale Orde der Gemengde Vrijmetselarij Le Droit Humain werd opgericht in Frankrijk in 1893 door de arts en politicus Georges Martin (1844- 1916) en de feministe en schrijfster Maria Deraismes (1828 - 1894). Maria Deraismes werd geïnitieerd in de gemengde loge Les Libres Penseurs Pecq onder de Grande Loge Symbolique Écossaise in 1883. De loge verliet hierop de obediëntie nadat ze haar exclusief mannelijk karakter had opgegeven. Deze obediëntie was in 1880 ontstaan als kortdurige afscheiding van de Suprême Counseil du Rite Ecossais Ancien et Accepté de France (1815) en stond mee aan de wieg van de oprichting van de Grande Loge de France (1894). Een kleine restfractie van loges bleef kortstondig verder opereren onder de oude benaming.
Georges Martin werd geïnitieerd in de loge Union et Bienfaisance van de Grande Loge Symbolique Écossaise in 1879 en was aldus bekend met de hogere gradenvrijmetselarij van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus.
Deraismes en Martin richtten op 14 maart 1893 samen de eerste gemengde loge Le Droit Humain op, die werkte in de basisgraden. Deze loge ontwikkelde zich tot een gelijknamige obediëntie als grootloge in de basisgraden. In 1901 werd deze omgevorm tot een internationale orde, die ook met het hogere gradenstelsel van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus werkte.
Een belangrijke rol was verder weggelegd voor de feministe en schrijfster Annie Besant (1847 - 1933). Zij was in 1902 ingewijd in de orde en was een vooraanstaand theosofe. Door haar invloed is er een theosofische invloed in de Angelsaksische loges te merken tot op heden.
De orde kent van oudsher een sterk centraal gezag, omwille hiervan waren er in de loop der jaren verschillende afscheidingen. De hoofdredenen waren de zeer centralistisch georganiseerde structuur en de grote geldstroom naar het centrum toe. Op 15 januari 1914 splitsten zes Franse loges zich af en vormden de Grande Loge Mixte Symbolique. Deze afsplitsing was echter door oorlogsomstandigheden een kort leven beschoren. Deze afscheuring had tot gevolg dat de centralistische logekoepel zijn structuur aanpaste, en een aantal nationale federaties werden opgericht. Het centraal gezag bleef echter zeer sterk.
In februari 1973 splitsten de drie loges Lucie Delong, Marie Bonnevial en Le Devoir zich af en vormden een nieuwe obediëntie, de Grande Loge Mixte Universelle. Deze obediëntie groeide gestaag verder en kende in 1982 een eigen afsplitsing, de Grande Loge Mixte de France.
Ook in andere landen vonden afsplitsingen plaats om gelijkaardige redenen. In België was dit Lithos Confederatie van Loges in 2006, in Nederland de Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij in 1960 en in Duitsland en Oostenrijk respectievelijk de gemengde obediënties Freimaurergroßloge Humanitas für Frauen und Männer en de Österreichischer Universaler Freimaurerorden - Humanitas. Deze laatste drie afsplitsingen hebben op hun beurt zusterorganisaties in andere landen helpen oprichten, wat uiteindelijk leidde tot de oprichting van het internationale samenwerkingsverband International Masonic Union Catena (Catena), de confederale tegenhanger van het federale Le Droit Humain.
Andere afscheuringen waren in de Verenigde Staten de American Federation of Human Rights (1994) en voor de Angelsaksische cultuurgebieden in Groot-Brittannië, Azië en Australië The Eastern Order of International Co-Freemasonry (2001). Voor de Griekse Balkan was dit de Internationale Gemengde Vrijmetselaars Orde Delphi (1986).
Invoering in Nederland en België
In 1905 werd de eerste loge van Le Droit Humain in Nederland opgericht, Loge Cazotte in Amsterdam. Het aantal loges nam geleidelijk toe en in 1919 ontstond de Nederlandse federatie van Le Droit Humain. In 1911 werd de eerste loge van Le Droit Humain in België - L'Egalité in Brussel - opgericht en in 1928 de Belgische federatie.
Structuur
Anno 2025 telt de Internationale Orde Le Droit Humain 30.000 leden in meer dan 1200 loges in 60 landen op alle vijf de continenten. In België telt de orde ruim 100 actieve loges die 7.800 leden tellen. In Nederland zijn er een kleine twintig actieve loges die 350 leden tellen.
Bestuurlijk
Het belangrijkste federaal orgaan van de orde is deSuprême Conseil Universel Mixte (Gemengde Universele Opperraad ). Dit is de vergadering van ten minste negen en ten hoogste drieëndertig leden die allen de hoogste, drieëndertigste graad van inwijding van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus bezitten. Minstens negen leden moeten tot de Franse federatie behoren en in Frankrijk verblijven. Het orgaan heeft een wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende functie en wordt voorgezeten door een grootmeester, de Zeer Machtige Grootcommandant van de Orde.
Elke vijf jaar vergadert het orgaan in zijn wetgevende capaciteit van Internationaal Convent dat als hoofdparlement van de Orde fungeert. Het Internationaal Convent wordt bijeengeroepen om het beleid voor de toekomstige periode te bepalen en om het hoofdbestuur te kiezen.
De opperraad kiest uit zijn midden een Dagelijks Bestuur bestaande uit de grootmeester, een ondervoorzitter, een secretaris, een penningmeester en een zestal leden met specifieke portefeuilles die de uitvoerende macht uitoefenen. De opperraad vergadert driemaal per jaar op het hoofdkwartier te Parijs en eenmaal per jaar als gast bij een van de afdelingen in de aangesloten landen. Zij bespreekt dan de huidige gang van zaken met het dagelijks bestuur.
De opperraad duidt voor elke lokale afdeling een Grootinspecteur-Generaal die optreedt als afgevaardigde van de raad richting de plaatselijke afdelingen. Verslagen van vergaderingen van de opperraad worden toegestuurd aan alle leden van de Orde via hun vertegenwoordiger. Alle afdelingen brengen jaarlijks een verslag uit aan de opperraad via hun vertegenwoordiger of afgevaardigde. Al deze verslagen worden samengevat in een nieuwsbrief die regelmatig verschijnt. De opperraad kan ook optreden in haar rechtsprekende functie. Hiernaast heeft elke lokale afdeling een eigen structuur met wetgevende, bestuurlijke en rechtsprekende organen.
Organisatie
De obediëntie kent een mondiale werking op federatieve basis. Om administratieve redenen zijn er territoriale deelgebieden geschapen. Hier binnen kent men federaties, jurisdicties en pioniersloges.
- Een federatie is autonoom in het inrichten van eigen werkwijze en structuur en staat onder toezicht van een vertegenwoordiger van de Opperraad, die tevens lid is van die federatie. Een federatie bestaat uit ten minste 5 loges en heeft minimaal 100 leden. Volwaardige federaties zijn te vinden in: Australië, België, Brazilië, Finland, Frankrijk, IJsland, Nederland, Oostenrijk, Polen, Italië, Scandinavië, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, West-Afrika, Zuid-Afrika en Zwitserland. Noorwegen, Denemarken en Zweden zijn verenigd in de Scandinavische federatie. Estland en Finland zijn ingedeeld in de Finse federatie.
- Een jurisdictie heeft minder dan 5 werkplaatsen en staat onder toezicht van een afgevaardigde van de Opperraad. De afgevaardigde behoeft geen lid te zijn van de jurisdictie maar is in staat de jurisdictie regelmatig te bezoeken en de leden met raad en daad bij te staan . Jurisdicties waar de orde in volle ontwikkeling is zijn te vinden in: Chili, Portugal, Duitsland, Bulgarije, Kameroen, Colombia, Canada, Mali, Argentinië, Israël, Mauritius en Madagaskar.
- pioniersloges zijn zelfstandige werkplaatsen in landen waar er tot hun oprichting nog geen vestiging van Le Droit Humain is. Zij worden ondersteund door leden van omringende federaties of jurisdicties en vaak ook door leden van andere vrijmetselaarsorden in hun eigen land. Pioniersloges staan onder toezicht van een lid van de opperraad. Pioniersloges zijn te vinden in: Luxemburg, Oost-Europa, Mali, Tsjaad, Mexico, Zuid-Amerika.
Ook qua relaties met andere obediënties handelt iedere federatie autonoom. De Franse en Belgische federaties van de orde waren aangesloten bij de internationale koepelorganisatie van vrijzinnige obediënties C.L.I.P.S.A.S. tot 1996.
Ritueel
In tegenstelling tot de meeste andere obediënties is Le Droit Humain zowel actief in de drie symbolische of basisgraden van de vrijmetselarij, de zogenaamde blauwe vrijmetselarij, als in de hogere graden van de vrijmetselarij. In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt hiervoor de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus gebruikt. In enkele gevallen - ook in Nederland - worden ook elementen van de York Ritus gebruikt,
Vooral in Angelsaksische cultuurgebieden.waar deze obediëntie exclusief met de 33 graden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus werkt heeft zij haar werkplaatsen binnen elk deelgebied als volgt gestructureerd:
- symbolische loge: 1e tot en met 3e graad (blauwe vrijmetselarij)
- vervolmakingsloge (of perfectieloge): 4e tot en met 14e graad
- soeverein kapittel: 4e tot en met 18e graad (rode vrijmetselarij)[3]
- areopagus: 19e tot en met 30e graad (zwarte vrijmetselarij)
- consistorie: 31e tot en met 33e graad (witte vrijmetselarij)
Grootmeesters
Onderstaand een overzicht van de grootmeesters van de Orde:
| Periode | Naam | Land |
|---|---|---|
| 1893-1894 | Maria Deraismes (1828-1894) | Frankrijk |
| 1894-1914 | Georges Martin (1848-1914) | Frankrijk |
| 1914-1918 | Marie Bonnevial (1841-1918) | Frankrijk |
| 1919-1928 | Eugène Piron (1863-1929) | Frankrijk |
| 1929-1934 | Lucien Levi (1882-1935) | Frankrijk |
| 1934-1947 | Henri Petit (1868-1955) | Frankrijk |
| 1947-1954 | Marguerite Martin (1877-1956) | Frankrijk |
| 1954-1969 | Charles Cambillard (1892-1982) | Frankrijk |
| 1969-1983 | André Clément | Frankrijk |
| 1983-1987 | Jacques Choisez | België |
| 1987-1997 | Marc Grosjean | Frankrijk |
| 1997-2007 | Njardvik Njördur | IJsland |
| 2007-2012 | Danièle Juette | Frankrijk |
| 2012-2017 | Yvette Ramon | Frankrijk |
| 2017-2022 | Daniel Bolens | Zwitserland |
| 2022- | René Motro | Frankrijk |
Zie ook
Externe link
Appendix
- Voetnoten
- ↑ Volgens de internationale grondwet van de Orde moeten de woorden „Le Droit Humain“ altijd in het Frans worden geciteerd, met of zonder vertaling — dit is wat wordt gebruikt door de Nederlandstalige DH-loges.
- ↑ Toch werken in de praktijk alle of bijna alle loges van haar Nederlandse federatie ter ere van de Opperbouwmeester des Heelals, met een bijbel die wordt geopend en gesloten bij het openen en sluiten van iedere zitting. Statutair heeft iedere loge van het DH de keuze dit wel of niet te doen en in andere Federaties, b.v. de Franse of de Belgische, heerst in dit verband niet precies dezelfde ethos als in Nederland.
- ↑ In federaties waar vervolmakingsloges bestaan werken de kapittels in de praktijk van de 15e tot de 18e graad, alhoewel hun charter ook daar hen toelaat vanaf de 4e te werken.
- Literatuur
- (fr) Prat, André (2003). Que sais-je nº 3673 - L'ordre maçonnique, le Droit Humain. PUF, Paris. ISBN 2130532411.
- (fr) Ligou (red.), Daniel (2000). Histoire des Francs-Maçons en France 1815-2000, Tome 2. Privat, Toulouse. ISBN 2708968394.
- (fr) Dachez, Roger (2003). Histoire de la franc-maçonnerie française. PUF, Paris. ISBN 2130535399.
- (fr) Garibal, Gilbert (1994). Être franc-maçon aujourd'hui. Marabout, Alleur. ISBN 2501020294.
- (fr) Galceran, Sébastien (2004). Collection Repère - Les franc-maçonneries. Éditions La Découverte.
- (fr) Grosjean, Marc (2002). Le Droit Humain International 1913-1947. Editions DETRAD aVs, Paris. ISBN 2905319755.
- (fr) D.H. (1978). Histoire de la Fédération Belge du Droit Humain - Tome I, Bruxelles.
- (fr) Décrouly-Schoutens, Lucette (19822). Histoire de la Fédération Belge du Droit Humain - Tome II, Bruxelles.
