Uwabaki

Uwabaki (Japans: 上履き [ɯᵝwa̠ba̠kʲi]; Hepburn: uwabaki; Nederlands: binnenschoenen) soms ook volledig geschreven in hiragana: うわばき, is een type Japanse slipper of pantoffel, vervaardigt uit canvas en rubber dat binnenshuis wordt gedragen. Ze worden eveneens vaak gedragen op scholen, in bedrijven en (semi-)openbare gebouwen alwaar het dragen van schoenen is verboden. In Japan is het de gewoonte om schoenen uit te trekken wanneer men een woning betreedt of een gebouw met tapijten, tatami, of hardhouten vloeren, zoals parket. Wanneer niet gedragen worden uwabaki doorgaans bewaard in de getabako of aan de rand van de genkan.^[1]

Uwabaki worden soms ook uwagutsu (Japans: 上靴 [ɯ̟ᵝwa̠ɡɯ̟ᵝt͡sɯ̟ᵝ]) genoemd. De term wordt vooral gebruikt in de regio Kansai, die bestaat uit de prefecturen: Nara, Wakayama, Mie, Kyoto, Osaka, Hyogo, en Shiga.^[2]

• Het woord uwabaki, bestaande uit 4 morae: [u.wa-ba-ki; うわばき], is de rōmaji-transliteratie van de kanji 上履 [uwa + haku] en het hiragana-karakter き [ki]. nominale prefix 上 [uwa] "boven" of "voor binnen" in de kun-lezing^[3] en de werkwoordsvervoeging 履き [haki] van het werkwoord 履く [haku] "aantrekken" of "dragen aan voeten", in de continuatieve wijs. Het is opgebouwd uit het zelfstandige naamwoord 履 [haku] "schoeisel", eveneens in de kun-lezing, en de hiragana き [ki] dat hier de vervoeging bepaalt.^[4] Gezamenlijk vormen ze de vervoeging: haki. Omdat de vervoeging wordt voorafgegaan door 上 [uwa] treedt er rendaku op en wordt de stemloze 'h' vervangen door de stemhebbende 'b', hierdoor wordt haki uitgesproken als: baki. Uwabaki kan grofweg worden vertaald naar het Nederlands als: binnenschoenen of schoenen voor binnen.

• Het woord uwagutsu, bestaande uit 4 morae: [u.wa-gu-tsu; うわぐつ], is de rōmaji-transliteratie van de kanji 上靴 [uwa + kutsu]. Het is een samenstelling van de nominale prefix 上 [uwa] "boven" of "voor binnen" in de kun-lezing en het zelfstandige naamwoord 靴 [kutsu] "schoeisel", eveneens in de kun-lezing^[5] Omdat 靴 [kutsu] volgt op 上 [uwa] treedt er rendaku op en wordt de stemloze 'k' vervangen door de stemhebbende 'g', hierdoor wordt kutsu uitgesproken als: gutsu. Uwagutsu kan grofweg worden vertaald naar het Nederlands als: binnenschoenen of schoenen voor binnen.

De moderne uwabaki, vervaardigd uit canvas, werden voor het eerst vervaardigd in de 1957. Daarvoor werden tabi (Japanse sokken) en zori (Japanse sandalen) gebruikt. Medio jaren '50 werden al binnenschoenen gefabriceerd specifiek voor op scholen. De moderne uwabaki zijn geïnspireerd op een combinatie van die schoolschoenen en balletschoenen. Ze zijn goedkoop te fabriceren en ze zijn gemakkelijk aan- en uit te trekken.^[6]

• Geta
• Getabako
• Genkan

• (en) YouTube - Ichiyo's Subchannel - 上履き (うわばき、uwabaki) | indoor shoes | Japanese Vocabulary and the Pronunciation - Leert de juiste uitspraak van 'uwabaki' aan en het gebruik van het woord in zinnen.
• (en) YouTube - Conculate General of Japan in Detroit - 23 - Uwabaki - Korte informatieve video over uwabaki.

Zie de categorie Uwabaki van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.