Jalhay

Jalhay
Gelhaag
Gemeente in België Vlag van België
Jalhay (België)
Jalhay
Geografie
Gewest Vlag Wallonië Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere		 106,94 km² (2023)
89,18%
4,26%
6,55%
Coördinaten 50° 34' NB, 5° 58' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkings­dichtheid		 8.770 (01/01/2025)
49,83%
50,17%
82,01 inw./km²
Leeftijdsopbouw
– 0-17 jaar
– 18-64 jaar
– 65 jaar en ouder		 (01/01/2025)
18,16%
58,88%
22,95%
Politiek en bestuur
Burgemeester Victoria Vandeberg (MR-IC-EJS)
Bestuur MR-IC-EJS
Zetels
MR-IC-EJS
VISION		 19
14
5
Economie
Gemiddeld inkomen 24.653 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 6,06% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
4845
4845		 Deelgemeente
Jalhay
Sart
Zonenummer 087
NIS-code 63038
Politiezone Des Fagnes
Hulpverlenings­zone Vesdre - Hoëgne & Plateau
Website www.jalhay.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Foto('s)
Portaal  Portaalicoon   België

Jalhay (Nederlands: Gelhaag, Waals: Djalhé) is een plaats en gemeente in de provincie Luik in België. De gemeente telt ruim 8.000 inwoners. De Gileppestuwdam ligt in deze gemeente. In het oosten ligt de Baraque Michel.

De Sint-Michielskerk met gedraaide toren.

Op oude Nederlandstalige kaarten wordt deze plaats soms 'Gelhaag' of 'Gellet' genoemd. Geen van beide namen is nu nog gebruikelijk. Ook in het Duits is er de verouderde term 'Galbach'. Drie à vier eeuwen geleden werd in Jalhay nog het platdietse (Limburgse) dialect gesproken.

Inwoners van het Nederlandse Valkenburg konden het dialect van het tegenwoordig Franstalige dorp verstaan. Net zoals het stadje Limburg verfranste dit gebied 200 jaar eerder dan het Land van Herve.

In 1952 verliezen zes arbeiders het leven wanneer ze worden meegesleurd bij een plotse overstroming van de Soor.

Kernen

Naast Jalhay zelf ligt in de gemeente nog de deelgemeente Sart (ook wel Sart-lez-Spa). Het riviertje de Hoëgne vormt een stuk van de grens tussen de twee deelgemeenten. In de deelgemeenten liggen nog diverse kleine dorpjes en gehuchtjes verspreid. De Vallei van de Hoëgne, een Natura 2000-gebied ligt langs de oevers van de Hoëgne.

In deelgemeente Jalhay liggen rond het centrum de gehuchten Foyr, Herbiester, Surister en Charneux. In Sart liggen naast het centrum zelf nog onder meer de dorpjes en gehuchten zoals Solwaster, Tiège, Wayai, Royompré en Nivezé. Nivezé is een vrije grote kern in het zuiden van de gemeente, vlak bij het centrum van het naburige Spa.

Deelgemeenten

#NaamOpp.
(km²)		Inwoners
(2025)		Inwoners
per km²		NIS-code
1Jalhay52,963.7777163038A
2Sart53,974.9929263038B

Bezienswaardigheden

Zie ook

Natuur en landschap

Een deel van het grote bos Hertogenwoud valt in het oostelijk deel van deze gemeente.

Demografische ontwikkeling

Demografische evolutie voor de fusie

  • Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[1]Evolutie: 1992=index 100
19926.415100,0
19936.505101,4
19946.687104,2
19956.764105,4
19966.996109,1
19977.098110,6
19987.231112,7
19997.351114,6
20007.497116,9
20017.617118,7
20027.712120,2
20037.705120,1
20047.812121,8
20057.867122,6
20067.953124,0
20078.004124,8
20088.040125,3
20098.095126,2
20108.189127,7
20118.302129,4
20128.394130,8
20138.444131,6
20148.450131,7
20158.497132,5
20168.566133,5
20178.563133,5
20188.590133,9
20198.585133,8
20208.728136,1
20218.679135,3
20228.700135,6
20238.759136,5
20248.777136,8
20258.770136,7

Politiek

Gemeentehuis

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij10-10-1976[2]10-10-19829-10-19889-10-19948-10-20008-10-2006[3]14-10-2012[4]14-10-201813-10-2024
Stemmen / Zetels%15%17%17%17%19%19%19%19%19
IC1 / MR-IC2 / MR-IC-EJSA67,611177,0411583,411566,7311336,451829,382746,96A1055,16A1367,87A14
EJS1 / MR-IC-EJSA----20,64149,3911
P.A.R.I.1 / Ensemble2 / CH.-Ensemble3 / Vision4---21,071330,331639,352935,353822,643427,6945
ECOLO1 / OSER2----10,66117,221010,92114,6922-
JSD------3,8107,520-
IC Choisir-----12,342---
Ren.J.S.--16,6210,691-----
PS-10,761-------
AC-12,191-------
VIC32,44--------
Anderen(*)---1,5101,9202,3202,970-4,440
Totaal stemmen308737094037449450395523579661476128
Opkomst %94,6893,792,4193,0989,8990,5788,10
Blanco en ongeldig %3,014,044,064,235,974,165,025,214,88

(*) 1994: NIC (1,51%) / 2000: PIC (1,92%) / 2006: PIC (2,32%) / 2012: PIC (1,63%), Jean Pirnay (1,34%) / 2024: AC (4,44%)

Zie de categorie Jalhay van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.