Aywaille
Gemeente in België .svg.png){kind=small} | |||
|---|---|---|---|
.svg.png) (Details) | |||
  | |||
| Geografie | |||
| Gewest |  Wallonië | ||
| Provincie |  Luik | ||
| Arrondissement | Luik | ||
| Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere |
79,92 km² (2023) 82,44% 6,05% 11,51% | ||
| Coördinaten | 50° 28' NB, 5° 41' OL | ||
| Bevolking (bron: Statbel) | |||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
12.969 (01/01/2025) 49,41% 50,59% 162,28 inw./km² | ||
| Leeftijdsopbouw – 0-17 jaar – 18-64 jaar – 65 jaar en ouder |
(01/01/2025) 18,73% 60,27% 21% | ||
| Politiek en bestuur | |||
| Burgemeester | Thierry Carpentier (Ensemble) | ||
| Bestuur | Ensemble | ||
| Zetels Ensemble Les Engagés AltA Progrès |
23 13 7 2 1 | ||
| Economie | |||
| Gemiddeld inkomen | 21.666 euro/inw. (2022) | ||
| Werkloosheidsgraad | 10,75% (jan. 2019) | ||
| Overige informatie | |||
| Postcode 4920 4920 4920 4920 |
Deelgemeente Aywaille Ernonheid Harzé Sougné-Remouchamps | ||
| Zonenummer | 04 | ||
| NIS-code | 62009 | ||
| Politiezone | Secova | ||
| Hulpverleningszone | Warche Amblève Lienne | ||
| Website | www | ||
| Detailkaart | |||
 | |||
| ligging binnen het arrondissement Luik in de provincie Luik | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| Uitzicht met brug over de Amblève | |||
| |||
Aywaille (Waals: Aiwêye) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, België. De gemeente telt ruim 12.000 inwoners. In deze gemeente ligt het dieren- en safaripark Le Monde Sauvage.
Geografie
De plaats ligt aan de rivier de Amblève en aan de N30 van Luik naar Bastenaken, die de belangrijkste verbinding was tussen deze plaatsen tot de aanleg van de A26.
Geschiedenis
Aywaille lag net ten zuiden van de Hoogbank Sprimont van het historische hertogdom Limburg in het hertogdom Luxemburg. In 1794 vond hier een van de beslissende veldslagen van de Eerste Coalitieoorlog plaats: in de Slag bij Sprimont braken de Franse troepen op 18 september bij Aywaille door de Oostenrijkse linies. In 1795 werd Aywaille ingelijfd bij het Franse departement Ourthe.
Kernen
Deelgemeenten
| # | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2025) | Inwoners per km² | NIS-code |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Aywaille | 20,32 | 5.829 | 287 | 62009A |
| 2 | Sougné-Remouchamps | 35,91 | 4.591 | 128 | 62009B |
| 3 | Harzé | 19,20 | 2.107 | 110 | 62009C |
| 4 | Ernonheid | 4,49 | 441 | 98 | 62009D |
Algemeen
In dit dunbevolkte gebied is Aywaille een van de plaatsen waar een aanbod aan winkels en horeca is te vinden.
Bezienswaardigheden
- De Sint-Pieterskerk (Église Saint-Pierre) is voortgekomen uit een priorij die afhankelijk was van de Abdij van Cluny. In 1785 werd de priorij geseculariseerd en de gebouwen openbaar verkocht. Een deel van de voormalige kerk, aangevuld met natuursteen uit de streek, werd gebruikt om een nieuwe kerk te bouwen die in 1960 gereed kwam.
- Het Château d'Amblève is een kasteelruïne die zich bevindt op een rots ten westen van Aywaille. Het werd in de 10e eeuw gebouwd maar verviel later door oorlogen.
- Het Château d'Emblève ligt iets ten oosten van de ruïne, en is ook wat lager gelegen. Het werd in 1776 gebouwd op de plaats waar eerst een glasblazerij in werking was.
Natuur en landschap
Aywaille ligt aan de Amblève. Op de rechteroever daarvan vindt men een aantal rotspartijen en beboste hellingen. De hoogte aan de kerk bedraagt 122 meter.
Demografische ontwikkeling
Demografische ontwikkeling voor de fusie
- Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976= inwoneraantal op 31 december
- 1836: aanhechting van de gehuchten Sécheval, Sougné en Sur la Heid (4,91 km² met 503 inwoners) die van Sprimont afgescheiden werden
- 1919: afscheiding van Sougné-Remouchamps (19,29 km² met 2068 inwoners) dat een zelfstandige gemeente werd
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
| Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden | ||
|---|---|---|
| jaar | Aantal[1] | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 9.276 | 100,0 |
| 1993 | 9.417 | 101,5 |
| 1994 | 9.580 | 103,3 |
| 1995 | 9.628 | 103,8 |
| 1996 | 9.723 | 104,8 |
| 1997 | 9.755 | 105,2 |
| 1998 | 9.808 | 105,7 |
| 1999 | 9.926 | 107,0 |
| 2000 | 10.065 | 108,5 |
| 2001 | 10.186 | 109,8 |
| 2002 | 10.386 | 112,0 |
| 2003 | 10.471 | 112,9 |
| 2004 | 10.565 | 113,9 |
| 2005 | 10.669 | 115,0 |
| 2006 | 10.910 | 117,6 |
| 2007 | 11.094 | 119,6 |
| 2008 | 11.222 | 121,0 |
| 2009 | 11.345 | 122,3 |
| 2010 | 11.460 | 123,5 |
| 2011 | 11.590 | 124,9 |
| 2012 | 11.689 | 126,0 |
| 2013 | 11.825 | 127,5 |
| 2014 | 11.914 | 128,4 |
| 2015 | 11.988 | 129,2 |
| 2016 | 12.257 | 132,1 |
| 2017 | 12.277 | 132,4 |
| 2018 | 12.405 | 133,7 |
| 2019 | 12.436 | 134,1 |
| 2020 | 12.394 | 133,6 |
| 2021 | 12.607 | 135,9 |
| 2022 | 12.667 | 136,6 |
| 2023 | 12.783 | 137,8 |
| 2024 | 12.880 | 138,9 |
| 2025 | 12.969 | 138,9 |
Politiek
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976
| Partij | 10-10-1976[2] | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2006[3] | 14-10-2012[4] | 14-10-2018 | 13-10-2024 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 19 | % | 19 | % | 19 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 23 | % | 23 |
| PS1 / V.I.S.A.2 / U.N.I.O.NA / Progrès3 | 24,11 | 5 | 23,231 | 5 | 24,491 | 5 | 24,582 | 5 | 28,252 | 6 | 28,52A | 5 | 14,641 | 2 | 12,353 | 2 | 9,663 | 1 |
| ECOLO1 / U.N.I.O.NA | - | 6,381 | 0 | 5,771 | 0 | 9,441 | 1 | 13,41 | 2 | 9,791 | 1 | 14,151 | 3 | - | ||||
| UC1 / UC-IC2/ E.C.A / Ensemble3 | 31,551 | 6 | 44,122 | 10 | 52,4A | 11 | 65,98A | 15 | 58,34A | 13 | 71,48A | 16 | 52,343 | 13 | 42,523 | 12 | 45,593 | 13 |
| PSC1/ UC2 / CDH3 / Aywail'Demain4 / Les Engagés5 | 24,71 | 5 | 22,521 | 4 | 17,352 | 3 | 23,233 | 5 | 25,184 | 6 | 28,615 | 7 | ||||||
| Intco | 17,6 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | ||||||||
| AltA | - | - | - | - | - | - | - | - | 10,86 | 2 | ||||||||
| PCB | 2,04 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | ||||||||
| ESPOIR | - | 3,76 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | ||||||||
| Stop & Change | - | - | - | - | - | - | - | 5,80 | 0 | - | ||||||||
| MCB | - | - | - | - | - | - | - | - | 5,28 | 0 | ||||||||
| Totaal stemmen | 5443 | 5721 | 6249 | 6528 | 6855 | 7854 | 8094 | 8440 | 8696 | |||||||||
| Opkomst % | 94,87 | 90,14 | 88,55 | 92,91 | 89,49 | 87,93 | 85,63 | |||||||||||
| Blanco en ongeldig % | 2,06 | 4,6 | 4,26 | 8,27 | 8,91 | 8,40 | 4,89 | 5,79 | 6,70 | |||||||||
Bekende (voormalige) inwoners van Aywaille
- Philippe Gilbert (5 juli 1982), wielrenner
Zie ook
Nabijgelegen kernen
Externe links
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK
- ↑ 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022.
- ↑ Gegevens 2006: elections2006.wallonie.be:. Gearchiveerd op 9 januari 2018. Geraadpleegd op 23 december 2012.
- ↑ Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be
· 
· 
Zie de categorie Aywaille van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.