Chlorokybus
| Chlorokybus | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||
| Microscopische opname van Chlorokybus atmophyticus, schaal 10 µm | ||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||
| ||||||||
| Geslacht | ||||||||
| Chlorokybus Geitler, 1942 | ||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||
Chlorokybus op  Wikispecies | ||||||||
| ||||||||
Chlorokybus is een klein geslacht van zeldzame groene algen binnen de Streptophyta. De algen zijn zwak kolonievormend en vormen eenvoudige celaggregaten. Het geslacht is fylogenetisch van groot belang omdat het behoort tot de vroegste afsplitsingen binnen de streptofyten, de groep groene algen waaruit uiteindelijk de landplanten zijn geëvolueerd.
De typesoort, Chlorokybus atmophyticus, leeft voornamelijk in zoetwater en op vochtige terrestrische substraten zoals natte rotsen en bodems. Chlorokybus werd oorspronkelijk beschreven door L. Geitler in 1942. Op basis van fylogenetische analyses wordt het geslacht ondergebracht in een aparte klasse, Chlorokybophyceae.
Beschrijving
Chlorokybus is een microscopisch kleine alg die kleine celaggregaten vormt: coccale kolonies van twee tot acht cellen. Elke cel bevat één chloroplast. In deze chloroplast bevindt zich een centrale pyrenoïde die omgeven is door zetmeelkorrels, en daarnaast is een tweede pyrenoïde aan de rand van de chloroplast aanwezig (pseudopyrenoïde). Volgroeide celpakketjes worden omgeven door een slijmlaag.[1]
De algjes planten zich ongeslachtelijk voort door de vorming van autosporen. Deze autosporen kunnen zich ook ontwikkelen tot zoösporen, bewegende voortplantingscellen met twee flagellen. Zoösporen kunnen samen groepjes vormen van maximaal 32 cellen. Ze zwemmen actief naar een nieuwe locatie, hechten zich daar, trekken hun flagellen in en groeien vervolgens uit tot een nieuwe, niet-beweeglijke (vegetatieve) cel.[2]
Taxonomie
Chlorokybus atmophyticus werd lange tijd beschouwd als de enige soort binnen het geslacht. In 2021 werd op basis van moleculaire gegevens aangetoond dat er minstens vier andere soorten bestaan die morfologisch vrijwel identiek zijn, maar op genetisch niveau sterk van elkaar verschillen.[1] Chlorokybus is aangetroffen in Eurazië, Midden-Amerika en Zuid-Amerika. In Nederland is Chlorokybus niet bekend.[3]
Vanwege zijn unieke kenmerken werd Chlorokybus ondergebracht in een eigen familie, orde en klasse. De nieuw ingestelde klasse, de Chlorokybophyceae, wordt samen met Mesostigmatophyceae en Spirotaenia beschouwd als basaal binnen de streptofyten.[4][5] In de traditionele algentaxonomie wordt het geslacht Chlorokybus geplaatst in de stam Charophyta.[6] Omdat deze groep parafyletisch is, spreken moderne fylogenieën meestal van Streptophyta.
| Streptophyta |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zie ook
- 1 2 (en) Irisarri I, Darienko T, Pröschold T, Fürst-Jansen JMR, Jamy M, De Vries J. (2021). Unexpected cryptic species among streptophyte algae most distant to land plants. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 288 (1963). DOI: 10.1098/rspb.2021.2168.
- ↑ (en) Rogers CE, Mattox KR, Stewart KD. (1980). The zoospore of Chlorokybus atmophyticus, a charophyte with sarcinoid growth habit. American Journal of Botany 67 (5): 774-783. DOI: 10.1002/j.1537-2197.1980.tb07706.x.
- ↑ Noordijk J, Kleukers R, van Nieukerken E, van Loon AJ. (2010). De Nederlandse biodiversiteit. Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis, Leiden, p. 65. ISBN 978-90-5011-351-9.
- ↑ (en) Gitzendanner MA, Soltis PS, Wong GK, Ruhfel BR, Soltis DE. (2018). Plastid phylogenomic analysis of green plants: A billion years of evolutionary history. American Journal of Botany 105 (3): 291-301. DOI: 10.1002/ajb2.1048.
- ↑ (en) Leebens-Mack M, Barker M, Carpenter E, Deyholos MK, Gitzendanner MA, Graham SW, Grosse I, Li Z. (2019). One thousand plant transcriptomes and the phylogenomics of green plants. Nature 574 (7780): 679–685. PMID 31645766. DOI: 10.1038/s41586-019-1693-2.
- ↑ (en) Guiry, MD., Chlorokybus. AlgaeBase. National University of Ireland, Galway. Geraadpleegd op 28 december 2025.