Spirotaenia
| Spirotaenia | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Spirotaenia condensata | ||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||
| ||||||||||
| Geslacht | ||||||||||
| Spirotaenia Brébisson 1848 | ||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||
| ||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||
Spirotaenia op  Wikispecies | ||||||||||
| ||||||||||
Spirotaenia is een geslacht van eencellige groene algen binnen de streptofyten. Het geslacht werd lange tijd geplaatst bij de Zygnematophyceae, maar fylogenetische analyses suggereren dat Spirotaenia mogelijk een vroege aftakking vormt en zustergroep kan zijn van de Chlorokybophyceae.[1]
De cellen zijn solitair, cilindrisch tot spoelvormig, met één of meerdere spiraalvormige chloroplasten met pyrenoïden. Spirotaenia leeft voornamelijk in zoetwater, veelal in nutriëntarme omgevingen (oligotroof). Soorten zijn morfologisch moeilijk van elkaar te onderscheiden; betrouwbare determinatie is vaak alleen mogelijk via de zygosporen.
Opvallend is dat Spirotaenia zich seksueel voortplant via conjugatie. Dit voortplantingsmechanisme was eerder alleen bekend van de Zygnematophyceae (Zygnemataceae en Mesotaeniaceae), de zustergroep van de landplanten. Het conjugatieproces bij Spirotaenia wijkt echter sterk af van het klassieke patroon.[2]
Indeling en fylogenie
In de traditionele algentaxonomie wordt het geslacht op basis van morfologische en reproductieve eigenschappen ondergebracht in de kleine familie Mesotaeniaceae binnen de Zygnematophyceae.[3] Vroeg moleculair onderzoek liet echter zien dat Spirotaenia waarschijnlijk niet verwant was aan vertegenwoordigers van deze klasse.[4] Latere genoomanalyses maakten duidelijk dat het geslacht een basale afsplitsing vormt binnen de streptofyten; Spirotaenia lijkt het meest verwant aan de klasse Chlorokybophyceae.[1][5][6]
| Viridiplantae |
|
"Groene algen" | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| (planten) |
Referenties
- 1 2 (en) Gitzendanner MA, Soltis PS, Wong GK, Ruhfel BR, Soltis DE. (2018). Plastid phylogenomic analysis of green plants: A billion years of evolutionary history. American Journal of Botany 105 (3): 291-301. DOI: 10.1002/ajb2.1048.
- ↑ (en) Gontcharov AA, Melkonian M. (2004). Unusual position of the genus Spirotaenia (Zygnematophyceae) among streptophytes revealed by SSU rDNA and rbcL sequence comparisons. Phycologia 43 (1): 105-113. DOI: 10.2216/i0031-8884-43-1-105.1.
- ↑ AlgaeBase. University of Galway. Geraadpleegd op 2026-1-10.
- ↑ (en) Chen C, Barfuss MH, Pröschold T, Schagerl M. (2012). Hidden genetic diversity in the green alga Spirogyra (Zygnematophyceae, Streptophyta). BMC Evolutionary Biology 12 (1). DOI: 10.1186/1471-2148-12-77.
- ↑ (en) Leebens-Mack M, Barker M, Carpenter E, Deyholos MK, Gitzendanner MA, Graham SW, Grosse I, Li Z. (2019). One thousand plant transcriptomes and the phylogenomics of green plants. Nature 574 (7780): 679–685. PMID 31645766. DOI: 10.1038/s41586-019-1693-2.
- ↑ (en) Irisarri I, Darienko T, Pröschold T, Fürst-Jansen JMR, Jamy M, De Vries J. (2021). Unexpected cryptic species among streptophyte algae most distant to land plants. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 288 (1963). DOI: 10.1098/rspb.2021.2168.