Verbond van droge, kalkrijke duingraslanden

Verbond van droge, kalkrijke duingraslanden
Verbond van droge, kalkrijke duingraslanden met ruw vergeet-mij-nietje en zandhoornbloem
Syntaxonomische indeling
Klasse: Koelerio-Corynephoretea (klasse van droge graslanden op zandgrond) Orde: Cladonio-Koelerietalia (fakkelgras-orde)
Verbond
Polygalo-Koelerion (Boerb. 1960) Weeda, Doing & Scham.

Het verbond van droge, kalkrijke duingraslanden (Polygalo-Koelerion) is een verbond uit de fakkelgras-orde (Cladonio-Koelerietalia). Het verbond omvat zeer soorten- en bloemrijke plantengemeenschappen van droge graslanden op kalkrijke en humusrijke zeeduinen.

• Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r14Cb
• BWK-karteringscode: hd
• Natura2000-habitattypecode (EU-code): H2130
• Corine biotope: 16.22 - Dunes grises
• Eunis Habitat Types: B1.4 - Coastal stable dune grassland (grey dunes)

De wetenschappelijke naam Polygalo-Koelerion is afgeleid van twee botanische namen van belangrijke differentiërende soorten van dit verbond, de gewone vleugeltjesbloem (Polygala vulgaris), en van een kensoort van de bovenliggende orde, smal fakkelgras (Koeleria macrantha).

De plantengemeenschappen worden gekenmerkt door een vrij dichte, zeer soorten- en bloemrijke kruidlaag met zowel grassen, overblijvende en - minder belangrijk - eenjarige kruidachtige planten. De moslaag kan zeer belangrijk zijn en omvat zowel bladmossen als korstmossen. Een struiklaag kan aanwezig zijn met vooral kleinblijvende dwergstruiken.

Het verbond van droge, kalkrijke duingraslanden komt voor op kalk- en humushoudende, droog tot matig vochtig duinzand, voornamelijk op de noordhellingen van zeeduinen. Konijnen behoren tot de belangrijkste grazers en instandhouders van deze duingraslanden. Naast dat konijnen (net als hoefdiervee) grazen, eten zij selectief de kiemplanten van houtige opslag, wat verstruweling en verbossing tegengaat.^[1]

Het verbond van droge, kalkrijke duingraslanden wordt in Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd door twee associaties.

Het verbond van droge, kalkrijke duingraslanden heeft voor Nederland en Vlaanderen als belangrijkste kensoorten nachtsilene, echt bitterkruid, scherpe fijnstraal, ruige scheefkelk en driedistel en de mossoorten pluimstaartmos en glanzend etagemos. De naamgevende gewone vleugeltjesbloem is geen kensoort, maar differentieert deze gemeenschap tegenover de andere verbonden in de klasse van droge graslanden op zandgrond, samen met dauwbraam, duinriet, grote tijm, kruipwilg, gewone rolklaver, gewone veldbies, zachte haver, gaffeltandmos en glanzend etagemos.

Kruidlaag

Kentaxon	Diff.soort	Presentie	Triviale naam	Botanische naam	Opmerking	Afbeelding
kV	-		nachtsilene	Silene nutans
kV	-		echt bitterkruid	Picris hieracioides
kV	-		scherpe fijnstraal	Erigeron acer	in de duinen
kV	-		ruige scheefkelk	Arabis hirsuta subsp. hirsuta	in de duinen
kV	-		driedistel	Carlina vulgaris	in de duinen
-	dV		dauwbraam	Rubus caesius	t.o.v. andere verbonden uit de klasse
-	dV		duinriet	Calamagrostis epigejos	t.o.v. andere verbonden uit de klasse
-	dV		gewone vleugeltjesbloem	Polygala vulgaris	t.o.v. andere verbonden uit de klasse
-	dV		kruipwilg	Salix repens	t.o.v. andere verbonden uit de klasse
-	dV		glad walstro	Galium mollugo	t.o.v. andere verbonden uit de klasse
-	dV		gewone veldbies	Luzula campestris	t.o.v. het duinsterretjes-verbond
-	dV		gewone rolklaver	Lotus corniculatus subsp. corniculatus	t.o.v. duinsterretjes-verbond
-	dV		grote tijm	Thymus pulegioides	t.o.v. het duinsterretjes-verbond
-	dV		zachte haver	Helictotrichon pubescens	t.o.v. het duinsterretjes-verbond
bg	-		mannetjesereprijs	Veronica officinalis
kO	-		smal fakkelgras	Koeleria macrantha
kO	-		ruw vergeet-mij-nietje	Myosotis ramosissima
kO	-		kruipend stalkruid	Ononis repens subsp. procurrens
kO	-		duinviooltje	Viola curtisii
kO	-		kleine steentijm	Clinopodium acinos	buiten Limburg
kO	-		akkerhoornbloem	Cerastium arvense	ook voor de struisgras-orde
kO	-		zandpaardenbloem	Taraxacum laevigatum agg.	ook voor de struisgras-orde
kO	-		veldereprijs	Veronica arvensis	ook voor de struisgras-orde
kO	-		lathyruswikke	Vicia lathyroides	ook voor de struisgras-orde
kK	-		geel walstro	Galium verum
kK	-		gewoon biggenkruid	Hypochaeris radicata
kK	-		zandzegge	Carex arenaria
kK	-		zandhoornbloem	Cerastium semidecandrum
kK	-		vroegeling	Erophila verna
kK	-		kleine leeuwentand	Leontodon saxatilis

Moslaag

Kentaxon	Diff.soort	Presentie	Triviale naam	Botanische naam	Opmerking	Afbeelding
kV	-		pluimstaartmos	Rhytidiadelphus triquetrus
kV	-		glanzend etagemos	Hylocomium splendens
-	dV		gaffeltandmos	Dicranum scoparium	t.o.v. het duinsterretjes-verbond
-	dV		groot laddermos	Pseudoscleropodium purum	t.o.v. het duinsterretjes-verbond
kO	-		vals rendiermos	Cladonia rangiformis
kO	-		duinbekermos	Cladonia pocillum
kO	-		buizerdmos	Rhytidium rugosum
kO	-		zomersneeuw	Cladonia foliacea	buiten Limburg
kO	-		gevorkt heidestaartje	Cladonia furcata	ook voor de buntgras-orde
kO	-		bleek dikkopmos	Brachythecium albicans	ook voor de struisgras-orde
kK	-		gewoon klauwtjesmos	Hypnum cupressiforme
kK	-		grijze bisschopsmuts	Racomitrium canescens
kK	-		gewoon purpersteeltje	Ceratodon purpureus
kK	-		klein leermos	Peltigera rufescens

In de Biologische Waarderingskaart (BWK) van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is deze associatie opgenomen als Droog duingrasland van kalkrijke milieus (hd).

Dit vegetatietype staat gewaardeerd als 'biologisch zeer waardevol'.

• Droog kalkrijk duingrasland