Touristische tramlijn 20 (Amsterdam)

Touristische tramlijn 20
Het Amsterdamse tramstel 307+792 op lijn 20.
Totale lengte	8,4 km
Exploitatie en onderhoud door	EMA
Reguliere route (2025 en 2026)
Dam (Nieuwendijk / Mozes en Aäronstraat) tram 2, 12, 17 tram 2, 12, 17 Dam (Paleisstraat) tram 4, 14 Rokin Rembrandtplein tram 14 Keizersgracht (Utrechtsestraat) Prinsengracht (Utrechtsestraat) tram 24 Frederiksplein tram 1, 7, 19 Vijzelgracht tram 1, 7, 19 Marie Heinekenplein tram 3, 12 De Pijp tram 5, 24 Roelof Hartplein Concertgebouw tram 2, 3 Museumplein tram 1, 17 Leidseplein tram 1, 5, 7, 19 Prinsengracht (Leidsestraat) Keizersgracht (Leidsestraat) Koningsplein Paleisstraat (Nieuwezijds Voorburgwal) Dam (Nieuwezijds Voorburgwal) Nieuwezijds Kolk tram 2, 12, 17 Prins Hendrikkade tram 4, 14, 26 Dam (Damrak) tram 4, 14 Dam (Nieuwendijk / Mozes en Aäronstraat)

Tramlijn 20 is het lijnnummer dat tegenwoordig voornamelijk wordt gebruikt door de Electrische Museumtramlijn Amsterdam (EMA). Om onderscheid te maken met de museumtramlijn van het Haarlemmermeerstation naar Amstelveen (lijn 30), gebruikt de EMA (administratief) het lijnnummer 20 om haar stadsritten met museumtrams aan te duiden. De trams rijden met diverse (historische) lijnnummers en zijn (meestal) niet als lijn 20 herkenbaar.

De tramlijn is een rondrit van ongeveer 30 tot 45 minuten, vanaf de Dam in één rijrichting (sinds 2025 met de klok mee). Er zijn onderweg onderweg geen haltes. De route komt langs veel bezienswaardigheden, zoals de Dam, de Munt, het Rembrandtplein, De Pijp, Concertgebouw, Museumplein, Leidseplein, Bloemenmarkt op de Singel, Spui en Centraal Station (Prins Hendrikkade). Het begin- en eindpunt is op de Dam bij de Nieuwendijk.

Het lijnnummer 20 is in Amsterdam in de loop der jaren voor verschillende doeleinden gebruikt: van reguliere stadstramlijn en stadsbuslijn van de Gemeentetram Amsterdam en het GVB (1922-1932, 1958-1965, 1991-1993 en 1997-2002) tot de huidige exploitatie als touristische museumtramlijn door de EMA vanaf de Dam (sinds 2018).

Zie Tramlijn 20 (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie Buslijn 20 (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie Touristtram (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Van 3 juli t/m 28 augustus 2011 reed op alle zondagen in juli en augustus de na zes jaar herleefde Touristtram onder het lijnnummer 20. De tram vertrok vanaf de Prins Hendrikkade tegenover het Centraal Station om 12.00, 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00 uur. De ritten werden gereden met het lijnnummer 20, gedeeltelijk volgens de route van de Circlelijn 20 die bestond van 1997 tot 2002. de route was: Prins Hendrikkade – Damrak – Dam – Nieuwezijds Voorburgwal – Raadhuisstraat – Rozengracht – Marnixstraat – Leidseplein – Stadhouderskade – Paulus Potterstraat – Van Baerlestraat – Ceintuurbaan – Van Woustraat – Weteringschans – Sarphatistraat – Roetersstraat – Plantage Kerklaan – Plantage Doklaan – Plantage Parklaan – Muiderstraat – Waterlooplein – Amstelstraat – Rembrandtplein – Reguliersbreestraat – Muntplein – Rokin – Dam – Nieuwezijds Voorburgwal – Prins Hendrikkade.

Beschikbaar waren een tweeasserstel en een drieasserstel van de Electrische Museumtramlijn Amsterdam. Het meest ingezet zijn de stellen 464 + 776 (vanaf 2015), 465 + 731 (tot 2015) en 533 + 987. De ritten waren echter geen reguliere tramlijn en kenden een speciaal tarief, de OV-chipkaart was er niet geldig.^[1] In de zomers van 2012, 2013, 2014, 2015 en 2016 vonden deze ritten weer plaats op alle zondagen in juli, augustus en september.

Ook in de zomer van 2017 waren er nog ritten op zondagen in juli, augustus en september. Er werd nu één rondrit gehouden vanaf het Haarlemmermeerstation naar het Centraal Station en terug. Vertrektijd: 12.00 uur. Route: Haarlemmermeerstation – Stadionweg – Beethovenstraat – Ceintuurbaan – Ferdinand Bolstraat – Weteringcircuit – Weteringschans – Sarphatistraat – Roetersstraat – Plantage Kerklaan – Plantage Middenlaan – Waterlooplein – Rembrandtplein – Reguliersbreestraat – Rokin – Dam – Nieuwezijds Voorburgwal – Prins Hendrikkade (Victoria Hotel) – Damrak – Dam – Raadhuisstraat – Rozengracht – Marnixstraat – Leidseplein – Hobbemastraat – Paulus Potterstraat – Willemsparkweg – Koninginneweg – Amstelveenseweg – Haarlemmermeerstation (Museumtramlijn).

Sinds najaar 2018 worden regelmatig rondritten met museumtrams gereden vanaf de Dam bij de Nieuwendijk die administratief het lijnnummer 20 voeren (niet op de trams). De route varieert afhankelijk van welke routes wel of niet beschikbaar zijn wegens spoorwerkzaamheden.^[2]

In de seizoenen 2023 en 2024 (april t/m oktober) reden de museumtrams tussen 11.00 en 17.00 uur vanaf de Dam een paar keer per uur een rondrit door het centrum op elke zondag en elke eerste en derde zaterdag van de maand, plus nog extra dagen rond Pasen, Hemelvaartsdag en Pinksteren. De route was: Dam – Raadhuisstraat – Rozengracht – Marnixstraat – Weteringschans – Sarphatistraat – Roetersstraat – Plantage (Artis) – Muiderstraat – Waterlooplein – Rembrandtplein – Rokin – Dam.^[2]

Ook in de seizoenen 2025 en 2026 (april t/m oktober) rijden de museumtrams vanaf de Dam weer een rondrit door het centrum. Omdat de route via Raadhuisstraat – Rozengracht wegens werkzaamheden in 2025 en 2026 niet beschikbaar is, is de route gewijzigd: Dam – Rokin – Muntplein – Reguliersbreestraat – Rembrandtplein – Utrechtsestraat – Frederiksplein – Weteringschans – Weteringplantsoen – Ferdinand Bolstraat – Ceintuurbaan – Roelof Hartstraat – Van Baerlestraat – Paulus Potterstraat – Stadhouderskade – Leidseplein – Leidsestraat – Nieuwezijds Voorburgwal – Dam.^[3]