Lange Hezelstraat

Lange Hezelstraat
De Lange Hezelstraat in 2014
De Lange Hezelstraat in 2014
Geografische informatie
Locatie Nijmegen
Stadsdeel Centrum
Wijk Benedenstad
Begin Voorstadslaan, Nieuwe Marktstraat
Eind Ganzenheuvel, Houtstraat
Postcode 6511CA - 6511CN
Algemene informatie
Genoemd naar Hees

De Lange Hezelstraat is een straat in het centrum van Nijmegen, in de Nederlandse provincie Gelderland. De straat ligt net op de rand van de Bovenstad en de Benedenstad en wordt tot het laatste gerekend.

In het verlengde van deze straat loopt in oostelijke richting de Stikke Hezelstraat, waarbij stikke in het Nijmeegs "steile" betekent.[1][2] De naam Stikke Hezelstraat is pas sinds april 1910 officieel; daarvoor was deze straat algemeen bekend als de Boven- of Korte Hezelstraat.[3]

Geschiedenis

De Lange Hezelstraat heeft de reputatie de oudste winkelstraat van Nederland te zijn. De straat is echter in werkelijkheid pas sinds 1880 een winkelstraat.

In 1310 wordt de straat samen met de huidige Stikke Hezelstraat nog Hesestraet genoemd.[4] Zoals de naam al aangeeft was het in die tijd een weg naar het dorpje Hees. Bij de Nieuwe Hezelpoort eindigt de straat. Vanwege de stadspoort zaten veel herbergen in de straat, dit verklaart ook waarom er altijd veel horeca in de straat heeft gelegen.

De Grote Markt was in de middeleeuwen het sociaal-economisch middelpunt van de stad. Marktlui vestigden zich om die reden in de Hezelstraat. De straat als geheel heette eerst nog Hezerstraat, waarna de uitspraak veranderde. Langzaamaan ontstonden zo de eerste winkels in de Hezelstraat. Vanaf de 17e eeuw kwamen er steeds meer bierbrouwerijen.[5][6]

Vrede van Nijmegen

Lange Hezelstraat 99-101 jugendstil c. 1910

Veel diplomaten en buitenlandse afgezanten verbleven in herbergen en huizen aan de Lange Hezelstraat tijdens de onderhandelingen van de Vrede van Nijmegen (1676 tot 1679). De Zweedse delegatie, onder leiding van graaf Bengt Oxenstierna, verbleef twee jaar lang in een herberg aan de Lange Hezelstraat 14-16, in een voormalig postkantoor.[7][6]

Vernielingen tijdens WOII en herbouw

De straat heeft nog altijd meerdere 15e-, 16e- en 17e-eeuwse panden. Veel van de bijbehorende gevels dateren van latere datum. Dit straatbeeld was vrij algemeen in Nijmegen tot en met de vroege 20e eeuw.

De verdwijning van vergelijkbare straatbeelden heeft twee belangrijke oorzaken. Een hiervan is het bombardement op 22 februari 1944, dat voornamelijk de Bovenstad trof en waarbij ook de noordzijde van de Stikke Hezelstraat nog net tot het getroffen gebied behoorde. Hier vielen veel slachtoffers en ook de spits van de Stevenskerk stortte hier in de straat neer. De Lange Hezelstraat bleef bij het bombardement daarentegen vrijwel ongeschonden, afgezien van wat glasschade.[8]

Tijdens de naoorlogse Wederopbouw is er veel in modernere stijl heropgebouwd. De grootschalige sloop en sanering in de jaren 50 en 60 van de 20e eeuw heeft ook het vroegere straatbeeld van de Benedenstad grotendeels doen verdwijnen. Ook hier is na de oorlog in moderne stijlen heropgebouwd. Zo wordt er geschat dat rond 1955 nog tussen de 30 en de 40 huizen ‘in middeleeuwse bouwtraditie’ in de Grotestraat hebben gestaan. Deze waren voornamelijk uit de 15e en 16e eeuw met gevels van latere datum, waardoor ze niet veel verschilden van panden uit de Lange Hezelstraat.[9] Vergelijkbare bewaard gebleven stadsdelen zijn er nog in de directe omgeving van de Lange Hezelstraat, rondom de noordzijde van de Grote Markt en aan de oostzijde van de Lage Markt.

Hedendaagse panden

De panden in deze straat kenmerken zich door uiteenlopende vooroorlogse bouwstijlen. De Lange Hezelstraat herbergt eveneens nog verschillende historische winkelpanden. Alle panden hier zijn tegenwoordig aangewezen als gemeente- respectievelijk Rijksmonument. Het pand aan de Lange Hezelstraat 41a is ontworpen door de Nijmeegse architect Derk Semmelink. In 2018 is hier een damesboetiek gevestigd, nadat het pand eerst geheel was gerenoveerd.

Een aantal panden in de Lange Hezelstraat zijn voorzien van vogelmotiefdecoraties in jugendstil of art nouveau. De vogels lijken op papegaaien of kaketoes.

De straat heeft sinds de herinrichting van 2008 een bestrating met natuurstenen en vernieuwde straatverlichting en fietsenstallingen. Daarnaast zijn er zitelementen aan de straat toegevoegd en zorgen bomen voor een groenere uitstraling.

Trivia

Gedenksteen W.L.P.A. Molengraaff, Lange Hezelstraat 16
  • De Utrechtse jurist en hoogleraar W.L.P.A. Molengraaff is geboren in het pand Lange Hezelstraat 14-16. De afdeling privaatrecht van de Universiteit Utrecht heeft haar onderzoeksinstituut naar hem vernoemd. Daarnaast bestaat er in Utrecht een Molengraaff-prijs.
  • Op het winkelpand op de Lange Hezelstraat 101 staat de naam ‘Hezelburcht’. Dit is waarschijnlijk de oude huisnaam waar de familie van Hezel zich vroeger gevestigd had of waar de burcht van de van Hezels gelegen heeft.

Afbeeldingen

Zie de categorie Lange Hezelstraat (Nijmegen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.