Sophia Dussek
| Sophia Dussek | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Volledige naam | Sophia Giustina Dussek (geboren: Corri) | |||
| Ook bekend als | Madame Dussek | |||
| Geboren | Edinburgh, 1 mei 1775 | |||
| Overleden | Londen, 1847 | |||
| Instrument | fortepiano, harp | |||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Sophia Giustina Dussek (Edinburgh, 1 mei 1775 - Londen, 1847),[1] tevens bekend onder de namen Sophia Corri en Madame Dussek, was een Britse zangeres, pianiste, harpiste en componiste. Ze was twintig jaar lang gehuwd met de Boheemse pianist Jan Ladislav Dussek. Naast een carrière op de Britse muziekpodia componeerde ze ook diverse muziekstukken.
Levensloop
Sophia werd geboren als dochter van de uit Italië afkomstige componist Domenico Corri (1746-1825) en zangeres Alice Bacchelli (1753?-1801). Domenico was in 1771 samen met zijn vrouw in Schotland komen wonen om als directeur van de Musical Society in Edinburgh aan de slag te gaan. Het echtpaar kreeg hierna nog drie zonen: Philip Anthony (1784-1832), Montague Philip (1784-1849) en Haydn (1785-1860).
De jonge Sophia zou haar eerste piano-, zang- en compositielessen krijgen van haar vader. Op vierjarige leeftijd debuteerde ze in Edinburgh als pianiste.
Verhuizing naar Londen
Het gezin verhuisde in 1788 naar Londen. Sophia kreeg hier zangles van Luigi Marchesi, Giuseppe Viganoni en Giambattista Cimador. Drie jaar later debuteerde ze als zangeres voor het grote publiek tijdens de concerten van Johann Peter Salomon, waarbij Joseph Haydn speelde op het klavecimbel.
Huwelijk met Dussek
In 1789 was de Boheemse pianist en componist Jan Ladislav Dussek in Londen aangekomen. Domenico Corri stuurde zijn dochter Sophia al snel naar Dussek voor piano- en compositielessen. Ook leerde ze harp spelen, vermoedelijk van de harpiste Anne-Marie Krumpholtz, die met Dussek naar Londen was meegekomen.
Dussek speelde in 1791 een duet met Sophia tijdens een door haar georganiseerd concert. Een jaar later organiseerde ze opnieuw een concert en ze speelde toen een van zijn pianoconcerten.
Op 31 augustus 1792 vond het huwelijk plaats van Sophia en Dussek in St. Anne's te Westminster. Het echtpaar trad in de hierna volgende jaren regelmatig samen op, waarbij Sophia zong en de piano en harp bespeelde. Ze woonden in het huis van Sophia's vader in Soho, waar ze muziekavonden organiseerden en zich omringen met de bovenlaag van de Londense samenleving.
Dussek schreef een Grand Overture for Two Performers at One Piano Forte, die hij samen met Sophia op één fortepiano uitvoerde tijdens concerten. Ook componeerde hij een harpconcert voor zijn echtgenote, waarvan Sophia in 1813 nog een eigen arrangement uitbracht.
Het huwelijk werd overigens geplaagd door geruchten over ontrouw door beide echtelieden. Zo zou Sophia in 1796 naar haar minnaar Gentil zijn gevlucht, met haar eigendommen verstopt in een harpkoffer. Toen Dussek verhaal kwam halen, zei ze dat ze zwanger was van haar minnaar. Dussek zei dat hij niet zonder haar kon en hij beloofde haar om een eigen huis buiten de stad te kopen. Hierna verzoenden ze zich met elkaar. Inderdaad verhuisden ze naar Hammersmith, waar ze een jaar woonden.
Dussek vlucht naar Hamburg
Dussek was sinds 1794 partner in de succesvolle muziekuitgeverij van Sophia's vader, waardoor de naam van de uitgeverij was omgedoopt tot Corri, Dussek & Co. Financieel ging het de uitgeverij echter niet langer voor de wind. Om de gevolgen van een faillissement te ontlopen vluchtte Dussek in 1799 naar Hamburg. Hij is hierna nooit meer naar Engeland teruggekeerd. Schoonvader Domenico belandde overigens in de gevangenis wegens het bankroet van de uitgeverij.
Kinderen
Het echtpaar had één dochter Olivia, die later in de voetsporen van haar ouders zou treden als pianiste, harpiste en componiste. Het is overigens niet duidelijk wanneer Olivia precies is geboren: doorgaans wordt 1799 aangehouden, maar er zijn aanwijzingen dat ze pas op 29 september 1801 werd geboren. Daarmee kan ze dus niet de biologische dochter van Dussek zijn.[2]
In 1805 of 1806 kreeg Sophia een zoon John, van een verder onbekend gebleven vader. John had psychische problemen en werd thuis verborgen voor de buitenwereld, maar wist enkele malen te ontsnappen en werd wegens diefstal gearresteerd. In 1819 werd hij ingeschreven bij de marine.

Muziekcarrière
In de jaren 90 maakte Sophia vooral faam als zangeres. Voor een getrouwde vrouw was het immers niet zo vanzelfsprekend om als pianiste op te treden.
Op 24 februari 1792 had ze een solo-rol in Joseph Haydns opera The Storm, die toen zijn première beleefde. Sophia kreeg zangles van Giovanni Battista Cimador en met hem gaf ze in maart 1800 een uitvoering waarbij zij tevens op de harp speelde, terwijl hij de pianobegeleiding verzorgde. Verder trad ze in 1801 op als soliste in de Londense première van Mozarts Requiem. In 1801 en 1802 was ze te horen in de Messiah van Händel en in 1808 zong ze een geheel seizoen lang in King's Theatre.
Toen haar echtgenoot Dussek in 1799 plotseling was gevlucht naar Hamburg, pakte Sophia het jaar daarop haar pianospel weer op. Mogelijk hield dit verband met de contractuele verplichtingen van haar echtgenoot: hij zou zich als pianist hebben vastgelegd op diverse concerten en Sophia moest hem nu noodgedwongen vervangen. Deze herleving van haar pianocarrière was dan ook van korte duur, want na 1800 gaf ze geen publieke piano-optredens meer, afgezien van één concert in 1814.
Vanaf 1810 was Sophia steeds minder te vinden op de concertpodia. Ze legde zich voortaan meer toe op het componeren.
Tweede huwelijk
In 1812 stierf Dussek in Parijs. Sophia had inmiddels kennisgemaakt met de tien jaar jongere musicus John Alvis Moralt (1785-1847). Nu Dussek was overleden, kon Sophia nog datzelfde jaar hertrouwen met Moralt. Het echtpaar verhuisde naar Paddington en richtte daar een muziekschool op waar ze zelf les gaven. Hoewel Sophia geen optredens meer gaf, bleef ze nog wel actief binnen het Londense muziekleven.
Werken
Als componiste schreef en publiceerde Sophia diverse werken voor de pianoforte en de harp. Hieronder volgt een selectie van haar werk:
- Sonate voor pianoforte (Londen, 1793)
- Drie sonates voor klavecimbel (Parijs)
- Drie sonates voor harp (Londen/Edinburgh, 1795)
- Drie sonates voor harp (Parijs, 1797)
- Zes sonatines voor harp (Londen, 1799)
- A Duett (Londen, 1812), voor harp en piano
- Variaties voor harp op het lied God Save the King (Londen, 1822)
- (en) Sacchi, Floraleda, Sophia Giustina Corri (Dussek, Moralt). World Harp Congress Review pp. 12-14 (2009). Geraadpleegd op 20 november 2025.
- (en) Barbara Garvey Jackson; Howard Allen Craw, Bonnie Shaljean, Dussek, Sophia (Giustina) (née Corri; later Moralt). Grove Music Online.
- (en) Murray, Christopher John (13 mei 2013). Encyclopedia of the Romantic Era, 1760–1850. Routledge, pp. 300-301. ISBN 978-1-135-45578-1.
- (en) Dees, Pamela Y. (28 februari 2002). A Guide to Piano Music by Women Composers: Volume One, Composers Born Before 1900. Bloomsbury Publishing USA, pp. 73-74. ISBN 978-0-313-01703-2.
- (en) Wollenberg, Susan (5 juli 2017). Concert Life in Eighteenth-Century Britain. Routledge, pp. 287-288. ISBN 978-1-351-57121-0.
- (en) Zionkowski, Linda (15 december 2023). Women and Music in the Age of Austen. Rutgers University Press, pp. 82-83. ISBN 978-1-68448-515-4.
