Johann Peter Salomon
| Johann Peter Salomon | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Geboortedatum | 20 februari 1745 | |||
| Geboorteplaats | Bonn | |||
| Overlijdensdatum | 28 november 1815 | |||
| Overlijdensplaats | Londen | |||
| Beroep(en) | violist, concertorganisator | |||
| Stijl(en) | opera | |||
| Instrument(en) | viool | |||
| (en) Allmusic-profiel | ||||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Johann Peter Salomon (Bonn, 20 februari 1745[1] - Londen, 28 november 1815) was een Duitse violist, dirigent en componist. Hij was vanaf 1781 in Londen werkzaam en zou daar veel aanzien verwerven als musicus en concertorganisator. Ook maakte hij naam als degene die de componist Joseph Haydn naar Londen haalde.
Levensloop
Johann Peter was de tweede zoon van Philipp Salomon, die als hoboïst werkte aan het hof te Bonn. De familie had een Joodse achtergrond, maar de ouders van Johann Peter besloten dat het beter was voor de toekomst van hun kinderen als ze hen lieten dopen.[2]
Zijn geboortehuis stond aan de Bonngasse 515. Op hetzelfde adres zou 25 jaar later Ludwig van Beethoven worden geboren.
De jonge Johann Peter bleek talentvol, want reeds op 30 augustus 1758 kreeg hij als dertienjarige een betaalde aanstelling als musicus aan het hof te Bonn. In 1762 kreeg hij toestemming om te reizen, zodat hij zijn eerste concerttour kon maken.
Berlijn en Bach
In de zomer van 1764 werkte hij als muziekdirecteur in Rheinsberg, met prins Hendrik van Pruisen als zijn werkgever. Salomon kon zich hier ontwikkelen als dirigent.[3] De prins had ook een verblijfplaats in Berlijn en daar kwam Salomon in contact met de componist Carl Philipp Emanuel Bach. Dankzij deze ontmoeting leerde Salomon ook de vioolsonates en -partita's kennen van Johann Sebastian Bach; deze composities zou Salomon gedurende zijn carrière nog regelmatig blijven spelen.
In Berlijn schreef Salomon vier Franse opera's.[4] De rollen en aria's in zijn opera's waren uitermate geschikt voor de altstem van zijn zus Anna, die als zangeres naam maakte.[2]
Carrière in Londen
In 1780 vertrok Salomon via Parijs naar Londen. Daar vond op 23 maart 1781 zijn eerste openbare optreden als violist en dirigent plaats in het Covent Garden Theatre. In de hiernavolgende jaren ontwikkelde Salomon zich tot een leidende figuur in het Engelse muziekleven. Aanvankelijk trad hij vooral op als violist, maar in de loop der jaren was hij steeds vaker actief als dirigent. Zijn vioolspel werd geroemd om zijn mooie en gevoelige toon.
Salomon werd echter vooral belangrijk als concertorganisator. Vanaf 1783 organiseerde hij een reeks abonneeconcerten, met optredens van zangeressen als Sophia Dussek en Gertrud Elisabeth Mara. In 1786 organiseerde Salomon een populaire concertserie in de Hanover Square Rooms.
Op 5 oktober 1783 werd hij toegelaten als lid van de Royal Society of Musicians op voorspraak van William Dance.
Beethoven
In 1790 reisde Salomon naar het vasteland en ontmoette de toen twintigjarige Ludwig van Beethoven. In later jaren hadden de twee nog regelmatig contact over financiële zaken, aangezien Salomon een pleitbezorger was van Beethovens muziek in Engeland.[5]
Haydn
Salomon was in 1790 in Wenen om zowel Joseph Haydn als Wolfgang Amadeus Mozart uit te nodigen voor een bezoek aan Londen. Dit had succes, want Haydn bezocht de stad zowel in 1790-1791 als in 1794-1795 en gaf daar diverse concerten. Ook Mozart zou hebben toegezegd om te komen, maar hij overleed reeds in 1791.[2]
Haydn schreef voor elk bezoek aan Londen zes symfonieën, de zogenaamde Londense- of Salomonsymfonieën. Hij had veel waardering voor Salomon en liet dat ook blijken in diverse composities: zo schreef hij zijn concertante (H I:105) speciaal voor Salomon en in het trio nr. 97 vermeldde hij Salomons naam. De strijkkwartetten opus 71 en 74 waren duidelijk toegesneden op de uitvoeringen die Salomon in Londen gaf met zijn eigen strijkkwartet. Tot slot zou Salomon een aandeel hebben gehad in het ontstaan van Haydns opera The Creation.
Voor het huwelijk van de Prins van Wales in 1795 componeerde Haydn de ouverture, terwijl Salomon de rest van de compositie voor zijn rekening nam.
Laatste levensjaren
Na 1801 werd Salomon minder actief. In dat jaar dirigeerde hij nog wel oratoria in Covent Garden, maar hij was sindsdien weinig meer te vinden bij publieke evenementen. In 1813 was hij een van de oprichters van de Londense Philharmonic Society en op 8 maart dirigeerde hij in de Argyll Rooms het eerste concert van deze organisatie.
In augustus 1815 kreeg Salomon een ongeval met zijn paard.[3] Hij overleed op 28 november aan de gevolgen hiervan en werd in Westminster Abbey begraven.
Betekenis en invloed
De roem van Salomon betrof vooral zijn innemende persoonlijkheid, zijn populaire concertseries en zijn grote invloed op het muziekleven, waarbij hij contact had met jonge talenten en gevestigde musici en componisten. Zo gaf hij les aan de jonge violist George Frederick Pinto en bood hij de tienjarige Franz Clement in 1790 een podium. Een hoogtepunt in Salomons carrière was de succesvolle uitnodiging aan Joseph Haydn om in Londen te komen optreden.
De Royal Philharmonic Society stelde in 2011 de Salomon Prize in voor talentvolle en betrokken orkestmusici.[2]
Componist
Hoewel Salomon ook componist was, werd er al in zijn eigen tijd weinig aandacht aan zijn werk besteed. Na Salomons overlijden schreef Friedrich Rochlitz een eerbetoon in de Allgemeine musikalische Zeitung maar hij repte met geen woord over diens composities.
Hieronder volgt een selectie van zijn werken:
- Les recruteurs (Rheinsberg, 1771)
- Hiskias (1779), cantate
- Six solos for a violin and violoncello, opus 1 (Londen, 1782)
- Six English Canzonets (Londen, 1801), voor zang en fortepiano
- Vioolconcert (Londen, 1805)
- Romance (1810), voor viool en strijkorkest
Tevens schreef hij arrangementen van Haydns Salomonsymfonieën voor onder andere fluit, strijkkwartet en een fortepianotrio.
- (en) Unverricht, Hubert, Salomon, Johann Peter. Grove Music Online (2001).
- (en) Highfill, Philip H. (1973). A Biographical Dictionary of Actors, Actresses, Musicians, Dancers, Managers & Other Stage Personnel in London, 1660-1800. SIU Press, pp. 186-190. ISBN 978-0-8093-1525-3.
- ↑ Betreft de doopdatum.
- 1 2 3 4 (en) Herman, Judi, A look at the life of Johann Peter Salomon, the Jewish-born musician, impresario and creative force behind Haydn's Creation. Jewish Renaissance (7 november 2016). Geraadpleegd op 27 november 2025.
- 1 2 (de) Von Ledebur, Salomon, Johann Peter. Allgemeine Deutsche Biographie 30 (1890).
- ↑ (en) Highfill, Philip H. (1973). A Biographical Dictionary of Actors, Actresses, Musicians, Dancers, Managers & Other Stage Personnel in London, 1660-1800. SIU Press, p. 187. ISBN 978-0-8093-1525-3.
- ↑ (en) Bonn, Beethoven-Haus, Johann Peter Salomon (1745-1815) - Gemälde von James Lonsdale. Beethoven-Haus Bonn. Geraadpleegd op 27 november 2025.
