Schotse Ritus van 1962

De Schotse Ritus van 1962 of Gerenoveerde Schotse Ritus is een adogmatische variatie op de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, een van de twee wereldwijd veelgebruikte vrijmetselaarsriten die vooral in de hogere gradenvrijmetselarij, maar niet uitsluitend, worden gebruikt.

De Schotse Ritus van 1962 is ontdaan van de christelijke symboliek, in het bijzonder die symboliek die verwijst naar het bestaan van een Opperbouwmeester van het Heelal, het Boek der Heilige Wet of het bestaan van de ziel. De ritus kent net zoals de originele Aloude en Algemene Schotse Ritus 33 graden.

De Schotse Ritus van 1962 is gebaseerd op de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, welke midden achttiende eeuw in Frankrijk is ontstaan. Via de Franse koloniën kwam de ritus in Amerika, waar zij vandaag de dag nog steeds zeer in zwang is. Vanuit Amerika kwam de ritus weer terug naar Europa, de eerste opperraad van de ritus in Europa werd in 1804 in Frankrijk opgericht. Van daaruit verspreidde ze zich naar andere Europese landen.

Zie Aloude en Aangenomen Schotse Ritus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Schotse Ritus van 1962 is specifiek Belgisch en ontstaan naar aanleiding van de problematiek rondom de Opperbouwmeester van het Heelal en de aanvaarding van een deïstische God en een bezielde mens die binnen de Belgische vrijmetselarij speelde.

Tot 1959 onderhield de Opperraad voor België van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, opgericht te Brussel in 1817, een nauwe band met het Grootoosten van België (G.O.B.). Op 4 december 1959 splitsten echter enkele loges zich af van het Grootoosten van België en vormden de Grootloge van België (G.L.B.) in een poging om als reguliere obediëntie te worden erkend. Dit laatste geschiedde in 1965 toen de United Grand Lodge of Engeland de Grootloge van België erkende.

Als gevolg van deze gebeurtenissen kwam aan de historische verbintenis tussen de Opperraad voor België en het Grootoosten van België een einde, toen op 20 januari 1960 de Opperraad eenzijdig het vriendschapsverdrag opzegde. De Opperraad koos de zijde van de regulariteit en een nieuw en gelijkaardig vriendschapsverdrag werd gesloten tussen de G.L.B. en de Opperraad op 9 mei 1965. Vanaf dan werd er door de Opperaad exclusief gerekruteerd uit de leden van de G.L.B.

Verschillende kapittels (maçonnieke werkplaatsen in de hogere graden van de Schotse Ritus) waren het echter niet eens met deze koers van de Opperraad voor België en splitsten zich af. Andere kapittels splitsten in twee groepen waardoor nieuwe onafhankelijke kapittels ontstonden naast de reeds bestaande kapittels.

Binnen het Grootoosten van België werd vervolgens op 1 september 1960 een werkgroep in het leven geroepen om de oprichting van een nieuw korps te onderzoeken dat zou werken in de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus. Dit leidde er toe dat op 9 december 1962 het Soeverein College van de Gerenoveerde Schotse Ritus voor België door de overblijvende 'irregulieren' opgericht, als afsplitsing van de Opperraad. De plechtige installatie vond plaats op 24 februari 1963. De ritus werd bij deze gelegenheid aangepast, zij werd ontdaan van christelijke symboliek en kreeg de naam Schotse Ritus van 1962 of Gerenoveerde Schotse Ritus.

Vanaf 11 december 1974 kreeg de obediëntie haar definitieve naam, het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België (Souverain Collège du Rite Ecossais pour la Belgique).

De Schotse Ritus van 1962 wordt toegepast binnen de werkplaatsen van het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België (S.C.S.R.), welke alleen toegankelijk zijn voor mannen. Daarnaast zijn er een aantal onafhankelijke gemengde werkplaatsen opgericht die eveneens de Schotse Ritus van 1962 beoefenen en toegankelijk zijn voor zowel mannen als vrouwen. Deze werkplaatsen zijn geen onderdeel van het S.C.S.R. Een (incompleet) overzicht:

• Het kapittel Hypathie (Brussel), opgericht in 2004
• Het kapittel Pierres de Meuse (Spy), opgericht in 2015
• De areopagus Theon (Brussel), opgericht in 2009

• Aloude en Aangenomen Schotse Ritus
• Soeverein College van de Schotse Ritus voor Belgie
• Schotse vrijmetselarij in België
• Grootoosten van België