Rijnhaven (Rotterdam)

De Rijnhaven werd in eerste instantie gegraven als berghaven voor rijnschepen, voornamelijk voor in de winter als de rijnschepen door bevriezing van de bovenrivieren de Rijn niet konden opvaren. De aanleg duurde van 1887 tot 1895. In 1888 schreef de directeur van Gemeentewerken, Gerrit de Jongh, in een rapport echter dat het transitoverkeer in Rotterdam bleef toenemen en dat daarom de nieuwe Rijnhaven door uitdieping geschikt moest worden gemaakt voor de grootste zeeschepen. De Rijnhaven werd ene haven voor de overslag van massagoed 'op stroom'. De zeeschepen meerden aan boeien, los van de kade. Later verloor de Rijnhaven zijn overslagfunctie en werd het weer vooral een berghaven voor binnenvaartschepen.

Door stedenbouwkundige ontwikkelingen op de Kop van Zuid en Katendrecht is het gebied rondom de Rijnhaven drastisch vernieuwd. Veel van de pakhuizen zijn gesloopt om plaats te maken voor hoogbouw, alleen aan de zuidkant zijn er wat pakuizen behouden gebleven. Zo zijn de Fenixloodsen herontwikkeld tot woningen en een museum.

Sinds 2010 lag er aan de Tillemakade een drijvend paviljoen, bestaande uit drie koepels en hét startproject voor duurzaam drijvend bouwen in de stad. Het was in gebruik als evenementenlocatie voor uiteenlopende bedrijfspresentaties. Public Domain Architects ontwierp het paviljoen.^[1] In 2021 verhuisde het naar de RDM Campus op Heijplaat.

Rijnhaven
Rijnhaven in 2007
Algemene informatie
Locatie	Rotterdam
Ontworpen	2019
Bouwduur	2022 – 2035
Verantwoordelijk	Gemeente Rotterdam Havenbedrijf Rotterdam
Chronologie
Dit project	2022 – 2035 Rijnhaven
Officiële website

De herontwikkeling van de Rijnhaven is een van de meest ambitieuze stedelijke projecten in Rotterdam-Zuid. Het plan werd in 2019 geïnitieerd door de Gemeente Rotterdam in samenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam, als onderdeel van de bredere strategie om voormalige havengebieden te transformeren tot levendige stadswijken.

Het project behelst een mix van wonen, werken, voorzieningen en ontspanning. In totaal komen er circa 2.500 tot 3.000 woningen, veelal hoogbouwappartementen. Daarnaast is er ruimte voor kantoren, horeca, culturele voorzieningen en een groot stadspark aan het water met drijvende parkdelen.

Er zijn verschillende fasen die worden doorlopen voor de realisatie van dit stedenbouwkundige project. Tussen 2019 en 2021 werd gewerkt aan de visievorming en het vaststellen van het masterplan. In deze periode zijn de ambities voor wonen, werken en ontspannen aan het water concreet gemaakt.

Vanaf 2022 tot 2025 volgden de voorbereidende werkzaamheden, waaronder sanering van het terrein, het (deels) dempen van de haven en het gereedmaken van de infrastructuur voor bouwverkeer. De herwonnen grond zal worden gebruikt voor de bouw van woningen en de aanleg van een stadspark.^[2] In 2025 werd het bestemmingsplan definitief.^[3] Tussen 2026 en 2030 start de daadwerkelijke bouw. In deze fase verrijzen de eerste woongebouwen, commerciële functies en openbare ruimtes, waaronder het Rijnhavenpark. De Posthumalaan wordt na realisatie een stadsboulevard met hoge woontorens. De metrostations Wilhelminaplein en Rijnhaven worden gerenoveerd.^[4] De afronding van de gebiedstransformatie wordt verwacht rond 2035.

Ook het in 2021 geopende Floating Office Rotterdam wordt ingepast in de herontwikkeling van de Rijnhaven.^[5] Het drijvende gebouw huisvest onder andere het Global Center on Adaptation.^[6] Daarnaast bevat het ook een restaurant en een buitenzwembad.^[7]