Riemst

Riemst
Riems
Gemeente in België Vlag van België
Riemst (België)
Riemst
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Tongeren
Oppervlakte
 Onbebouwd
 Woongebied
 Andere
58,06 km² (2023)
82,36%
8,63%
9,02%
Coördinaten 50° 49' NB, 5° 36' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
 Mannen
 Vrouwen
 Bevolkings­dichtheid
16.938 (01/01/2025)
50,19%
49,81%
291,75 inw./km²
Leeftijdsopbouw
 0-17 jaar
 18-64 jaar
 65 jaar en ouder
(01/01/2025)
18,12%
59,04%
22,83%
Politiek en bestuur
Burgemeester Mark Vos (CD&V)
Bestuur CD&V, Team Riemst
Zetels
CD&V
Team Riemst
N-VA
VB
25
13
8
3
1
Economie
Gemiddeld inkomen 22.133 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 5,89% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
3770
3770
3770
3770
3770
3770
3770
3770
3770
3770
Deelgemeente
Riemst
Genoelselderen
Herderen
Kanne
Membruggen
Millen
Val-Meer
Vlijtingen
Vroenhoven
Zichen-Zussen-Bolder
Zonenummer 012
NIS-code 73066
Politiezone Bilzen-Hoeselt-Riemst
Hulpverlenings­zone Oost-Limburg
Website www.riemst.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Tongeren
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België
Reliëfkaart van Riemst

Riemst is een plaats en gemeente in het zuidoosten van de provincie Limburg in België. De gemeente telde op 1 januari 2025 16.938 inwoners en is de hoofdplaats van het gelijknamige kieskanton. Ze behoorde tot 2018 tot het gerechtelijk kanton Tongeren-Voeren en daarna tot het gerechtelijk kanton Bilzen.

Etymologie

In een oorkonde van 986 wordt de plaatsnaam “Rumanzeis” voor het eerst vermeld. Later werd dit “Reimost”, Reijmost, “Rimest” en uiteindelijk vanaf 1524 Riemst.[1]

Geschiedenis

De oudste overblijfselen van menselijke bewoning stammen uit de cultuur van de bandkeramiek, uit welke tijd overblijfselen van een nederzetting werden gevonden. Uit de Romeinse tijd zijn belangrijke overblijfselen ontdekt, zoals een Romeins graf uit begin 2e eeuw onder een voormalige tumulus. In 1935 werden daar 55 voorwerpen gevonden. Ook werden de fundamenten van een Romeinse villa ontdekt en een muntschat die daar begraven werd tussen 260 en 270. Riemst lag dan ook aan de heerbanen van Bavay via Tongeren naar Maastricht en die van Tongeren naar Nijmegen.

Ook na de Romeinse tijd bleef de streek bewoond, getuige Merovingische vondsten welke gedaan werden bij de sloop van de oude kerk, in 1907.

De parochie, gewijd aan Sint-Martinus, werd waarschijnlijk in de Karolingische tijd gesticht, en daaronder ressorteerden ook Herderen en Heukelom. In 1834 werden Riemst en Herderen allebei zelfstandige parochies. Het patronaatsrecht kwam uiteindelijk bij de Abdij van Munsterbilzen terecht, en het tiendrecht achtereenvolgens bij de Abdij Kloosterrade (Rolduc), de Abdij van Munsterbilzen en de Abdij van Sinnich.

Riemst was Loons, later Luiks bezit, maar in 1766 werden de heerlijke rechten verpacht aan graaf J. De Méan, en later aan baron De Sluse.

Van 1529 tot 1600 waren er diverse pestepidemieën, en ook waren er problemen met troepen, zoals die van Parma (1579-1585) en Frederik Hendrik bij de verovering van Maastricht (1632). In 1673 en 1676 waren het weer de troepen van Lodewijk XIV, terwijl in 1747 de Slag bij Lafelt in de omgeving werd uitgevochten.

In 1898 werd in navolging van andere dorpen in de buurt de Harmonie Sint-Martinus Riemst gesticht. In 1902 werd na onenigheid en jarenlange strijd tussen Riemst en Heukelom in Heukelom de Harmonie Sint-Hubertus gesticht, deze werd in 2003 ontbonden ondanks jarenlange successen. In 1932 werd na onenigheid de Fanfare Moed en Spoed gesticht, om zich niet veel later in 1947 terug bij de harmonie te voegen. Op het hoogtepunt, na de Tweede Wereldoorlog, telde de huidige gemeente Riemst maar liefst 17 muziekverenigingen om slechts 12.000 inwoners.

Geografie

Het hoogste punt van Limburg (151 meter), uitgezonderd Voeren, is gelegen in het zuidwesten nabij het gehucht Elst. De gemeente behoort voornamelijk tot de streek Droog-Haspengouw en wordt begrensd door de Vlaamse gemeenten Tongeren, Bilzen, Lanaken, de Waalse gemeenten Bitsingen (Frans: Bassenge) en Wezet (Frans: Visé) en het Nederlandse Maastricht.

Deelgemeenten

NaamOpp.
(km²)
Inwoners
(2025)
Inwoners
per km²
NIS-code
1Riemst4,071.75943273066A
2Herderen5,171.67132373066B
3Vlijtingen8,812.63329973066C
4Vroenhoven7,521.53120473066D
5Kanne3,631.09530273066E
6Zichen-Zussen-Bolder7,063.36347673066F
7Val-Meer5,101.74234173066G
8Millen10,581.65215673066H
9Genoelselderen2,8756619773066J
10Membruggen3,2491828373066K

Andere kernen

Heukelom, Lafelt, Elst.

Demografie

Demografische ontwikkeling voor de fusie

  • Bronnen:NIS 1831 t/m 1970=volkstellingen

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[2]Evolutie: 1992=index 100
199215.303100,0
199315.304100,0
199415.29399,9
199515.357100,4
199615.28199,9
199715.397100,6
199815.550101,6
199915.648102,3
200015.617102,1
200115.687102,5
200215.755103,0
200315.775103,1
200415.810103,3
200515.816103,4
200615.963104,3
200716.076105,1
200816.141105,5
200916.172105,7
201016.144105,5
201116.210105,9
201216.265106,3
201316.443107,4
201416.478107,7
201516.539108,1
201616.572108,3
201716.592108,4
201816.665108,9
201916.755109,5
202016.759109,5
202116.709109,2
202216.779109,6
202316.850110,1
202416.896110,4
202516.938110,7

Politiek

Structuur

De gemeente Riemst ligt in het kieskanton Riemst en het provinciedistrict Tongeren, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

RiemstSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeente
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Limburg LimburgTongerenRiemst
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuur
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-MaaseikTongerenRiemstRiemst
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-
Zetelverdeling gemeenteraad 2024-2030
De 25 zetels zijn als volgt verdeeld:
     CD&V: 13
     N-VA: 3
     Team Riemst: 8
     VB: 1

Geschiedenis

Burgemeesters

TijdspanneBurgemeester
1977-1984Louis Reynders (CVP)
1984-1988Mathieu Dewalque (PVV)
1988-1992Jos Stevens (VLD)
1992-1994Jan Meers (VLD)
1995 - 2006Jan Peumans (NIEUW / N-VA)
2007 - hedenMark Vos (CD&V)

Legislatuur 2024 - 2030

Burgemeester is Mark Vos van de CD&V. Zijn partij had een nipte meerderheid van 13 op 25 zetels behaald, maar besloot die te verruimen met het liberale Team Riemst, waarmee deze coalitie over 21 van de 25 zetels beschikte.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij of kartel10-10-1976[3]10-10-19829-10-19889-10-19948-10-20008-10-2006[4]14-10-2012[5]14-10-201813-10-2024
Stemmen / Zetels%25%25%25%25%25%25%25%25%25
CVP1 / CD&V254,2311644,38110+237,0211037,311137,0211038,2521246,9221451,621448,5213
PVV1 / VLD2/ Open Vld3/ Team Riemst422,461629,021835,3411030,822930,762822,032614,763320,83529,648
SP1 / sp.a2 / sp.a-GroenA11,461214,4612+17,64118,51119,35127,5217,01A1--
Levend Riemst1 / sp.a-GroenA-----4,8510--
VU1 / NIEUW2 / N-VA37,711111,181218,611416,572421,552519,983528,093721,13515,133
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2--1,39104,810-7,39213,23206,5216,921
Anderen(*)4,1400,970-1,9901,320----
Totaal stemmen9921103471062910678108981065010619107777862
Opkomst %98,0197,2296,7797,6894,3895,169,8
Blanco en ongeldig %1,52,913,543,494,083,283,144,31,7

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.

(*) 1976: CD / 1982: ZB / 1994: GEMB / 2000: VIVANT

Bezienswaardigheden

De aanwezigheid van zo'n honderd beschermde monumenten, talrijke mergelgroeves, vierkantshoeven, champignonkwekerijen en het enige wijnkasteel van Vlaanderen zijn kenmerkend voor deze gemeente. Echter het aantal aanwezige vierkantshoeves is de laatste jaren verminderd.

Natuur en landschap

De plaats Riemst is gelegen op ongeveer 113 meter hoogte, te midden van het glooiend, open landschap van Droog-Haspengouw dat vrijwel geheel door landbouwgrond wordt ingenomen. Waterlopen van enige betekenis treft men er niet aan.

In de jaren 70 van de 20e eeuw werd een groot deel van de oppervlakte van de gemeente Riemst zeer ingrijpend herverkaveld, waarbij de typische holle wegen verdwenen en werden gebetonneerd. Ook de meeste kleine landschapselementen werden toen vernietigd. Zowat heel Riemst is ingekleurd als jachtgebied, inclusief de scholen, woningen, tuinen, begraafplaatsen, kerken en zelfs de sporthal. Merkwaardig is de aanwezigheid van mergel in het zuidelijk deel van de gemeente. Hier en daar dagzoomt dit mergel en ook zijn er mergelgroeven in diverse plaatsen.

Religie & levensbeschouwing

In de gemeente bevinden zich verschillende kerkdorpen. De kerken zijn, naast die van de plaats Riemst:

Daarnaast bevinden zich diverse kapelletjes in de gemeente.

Bekende Riemstenaren

Zie de categorie Riemst van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.