Houthalen-Helchteren

Houthalen-Helchteren
Hôtele-Helichtre
Gemeente in België Vlag van België
Houthalen-Helchteren (België)
Houthalen-Helchteren
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Maaseik
Oppervlakte
 Onbebouwd
 Woongebied
 Andere
78,23 km² (2023)
65,89%
12,51%
21,59%
Coördinaten 51° 2' NB, 5° 23' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
 Mannen
 Vrouwen
 Bevolkings­dichtheid
30.945 (01/01/2025)
50,12%
49,88%
395,58 inw./km²
Leeftijdsopbouw
 0-17 jaar
 18-64 jaar
 65 jaar en ouder
(01/01/2025)
19,39%
59,19%
21,42%
Politiek en bestuur
Burgemeester Alain Yzermans (HOPPAH)
Bestuur HOPPAH, N-VA - Buur
Zetels
HOPPAH
N-VA - Buur
VB
31
15
13
3
Economie
Gemiddeld inkomen 20.193 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 6,88% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
3530
3530
Deelgemeente
Helchteren
Houthalen
Zonenummer 011 - 089
NIS-code 72039
Politiezone CARMA
Hulpverlenings­zone Oost-Limburg
Website www.houthalen-helchteren.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Maaseik
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België
De Slag bij Houthalen, een episode in de Tiendaagse Veldtocht (1831)

Houthalen-Helchteren (Limburgs: Houthalen helchtre) is een gemeente in de Belgische provincie Limburg. De gemeente telt ruim 30.000 inwoners. De gemeente is de hoofdplaats van het het gerechtelijk kanton Houthalen-Helchteren en maakt deel uit van het kieskanton Peer.

Geografie

Deelgemeenten

#NaamOpp.
(km²)
Inwoners
(2025)
Inwoners
per km²
NIS-code
1Houthalen48,4223.96749572039A
2Helchteren29,816.97523472039B

Kernen

De fusiegemeente bestaat uit 2 deelgemeenten: Houthalen en Helchteren. Houthalen, de grootste van de twee, fungeert als centrum van de gemeente. Daar is in september 2012 een ecologisch Nieuw Administratief Centrum (NAC) geopend, dat de gemeentelijke diensten, het sociaal huis, de balies bib en toerisme, het kinderdagverblijf De Sijsjes, de technische ploegen, de politie, het pwa, de muziek- en tekenacademie en een aantal externe partners huisvest. In het gebouw bieden een aantal appartementen woongelegenheid, zodat het NAC werken, wonen en vrije tijd combineert. Op het terrein van het oud mijngebouw achter het NAC wordt een cleantechcampus ontwikkeld. Het oude mijngebouw doet hierbij dienst als incubator voor jonge bedrijven in de cleantechsector en kreeg de naam Greenville. Tussen het NAC en Greenville wordt een woonzone ontwikkeld, waarin een pilootproject rond cohousing is voorzien.

Houthalen omvat naast het centrum nog vier gehuchten die tevens parochies zijn. Langs de N74 ligt Laak dat door lintbebouwing naar de centrumkern toe gegroeid is.
In het westen tegen de grens met Heusden ligt Lillo. De benaming is afkomstig van linde en het toponiem lo. Bij de Sint-Catharinakapel staan nog twee (oude) lindebomen.

Lillo bevat een Schansstraat met bijhorende schans waar eerder de mensen zich verschansten in slechtere tijden of aanvallen van buitenaf. De schans is nog zichtbaar door een hoog liggende rechthoek met daarrond een beek. De houtwallen zijn verdwenen. In het zuidoosten ligt Meulenberg met zijn mijnwerkerstuinwijken. Meulenberg is ook vergroeid met het centrum. In het oosten ligt Houthalen-Oost, bestaande uit recentere verkavelingen. De bebouwde kernen van Houthalen-Oost en het Genkse Zwartberg sluiten op elkaar aan.

Helchteren is de meest noordelijke deelgemeente en ligt grotendeels langs de N74 en de weg van Heusden naar Meeuwen. In het oosten van de deelgemeente ligt nog het landelijke gehucht Sonnis.

Aangrenzende gemeenten

De buurgemeenten zijn Hechtel-Eksel, Peer, Oudsbergen, Genk, Zonhoven, Heusden-Zolder en Beringen.

Demografie

Demografische ontwikkeling

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[1]Evolutie: 1992=index 100
199227.717100,0
199328.074101,3
199428.202101,7
199528.435102,6
199628.653103,4
199728.761103,8
199828.916104,3
199929.105105,0
200029.215105,4
200129.270105,6
200229.438106,2
200329.416106,1
200429.607106,8
200529.802107,5
200629.945108,0
200730.050108,4
200829.999108,2
200930.120108,7
201030.126108,7
201130.318109,4
201230.356109,5
201330.515110,1
201430.623110,5
201530.666110,6
201630.592110,4
201730.601110,4
201830.623110,5
201930.655110,6
202030.550110,2
202130.498110,0
202230.844111,3
202330.960111,7
202430.896111,5
202530.945111,6

Politiek

Structuur

De gemeente Houthalen-Helchteren ligt in het kieskanton Peer en het provinciedistrict Peer, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

Houthalen-HelchterenSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeente
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Limburg LimburgMaaseikHouthalen-Helchteren
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuur
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-MaaseikPeerPeerHouthalen-Helchteren
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-

(Voormalige) Burgemeesters

Zie Lijst van burgemeesters van Houthalen-Helchteren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
TijdspanneBurgemeester
1977 - 1982Jan Gerits (CVP)
1983 - 1992Lode Franssens (CVP)
1992 - 2000Maurice Vanoevelen (CVP)
2001 - 2003Jules D'Oultremont (sp.a)
2003 - hedenAlain Yzermans (sp.a/Vooruit)

Legislatuur 2024-2030

Burgemeester bleef Alain Yzermans (HOPPAH, een kartellijst van Vooruit, CD&V en Groen). Hij leidt een coalitie bestaande uit HOPPAH en het kartel N-VA-BUUR. Samen vormen ze de meerderheid met 28 op 31 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij of kartel10-10-1976[2]10-10-19829-10-19889-10-19948-10-20008-10-2006[3]14-10-2012[4]14-10-201813-10-2024
Stemmen / Zetels%27%27%27%27%29%29%31%31%31
CVP1 / CD&V2 / HOPPAHB67,7812039,2111233,4211041,9411429,4911024,442822,142821,92744,1B15
SP1 / sp.a2 / sp.a-Groen-plusA / HOPPAHB19,991528,051831,811027,51830,2711034,8521227,96A1026,3A9
Agalev1 / Groen!2 / sp.a-Groen-plusA / HOPPAHB---7,05119,04125,5821
VU1 / VU&ID2 / OM-NU!3 / N-VA4 / N-VA - BUURA12,231211,18128,6312-3,822012,663319,404614,04438,3A13
S&D1 / BUUR2 / N-VA - BUURA------16,571521,918
PVV1 / VLD2 / Open Vld3--4,93106,492111,39236,29214,6230--
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2--1,94108,911215,991413,02247,642210,02313,023
INSPRK---6,741-----
NIEUW-20,06519,275------
PVDA-1,50-0,450---3,004,60
Anderen(*)---0,920-3,1701,6902,90-
Totaal stemmen112001337814872159091802520550210642113213019
Opkomst %96,9595,8494,9396,1093,9693,757,4
Blanco en ongeldig %5,285,985,734,444,473,763,984,30,8

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
(*) 1994: AOV (0,92%) / 2006: Houthalens-Belang (1,45%), Lijst Remi Timmers (1,72%) / 2012: HART / 2018: U&WIJ (2,2%), ECHT (0,4%), Be.One (0,3%)

Bezienswaardigheden

Het NAC in Houthalen
Zie Lijst van onroerend erfgoed in Houthalen-Helchteren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Toerisme en recreatie

Houthalen-Helchteren telt op haar grondgebied drie recreatiedomeinen:

  • Kelchterhoef, "de Plas", de hoeven, wandel- en fietstrajecten, camping
  • Hengelhoef, natuur- en recreatieterrein
  • Molenheide, gemeentelijk wild-wandelpark, camping en complex met zwembaden, tennisterreinen en overdekte speeltuin

Het naturistenterrein van Houthalen bevond zich bij het gehucht Lillo.

Bekende personen

Zie de categorie Houthalen-Helchteren van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.