Provinciale Statenverkiezingen 1919

Provinciale Statenverkiezingen 1919
Datum 31 maart - 10 april 1919
Land Vlag van Nederland Nederland
Opvolging verkiezingen
← 1916  1923 →
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

De Provinciale Statenverkiezingen 1919 waren Nederlandse verkiezingen die in maart en april 1919 werden gehouden voor de leden van Provinciale Staten in elf provincies. In Limburg werden de verkiezingen gehouden op 31 maart, in Groningen op 2 april, in Friesland, Overijssel, Noord-Holland en Noord-Brabant op 3 april, in Drenthe op 4 april, in Zuid-Holland en Zeeland op 9 april en in Gelderland en Utrecht op 10 april.

Deze verkiezingen waren, na een wijziging van de Grondwet en de Kieswet, de eerste verkiezingen voor Provinciale Staten waarbij alle leden van de Staten tegelijk gekozen werden voor een periode van vier jaar. Voordien werd om de drie jaar een derde deel van de Staten vernieuwd, waarbij de zittingsperiode van een lid negen jaar was. Tevens werd bij deze verkiezingen het districtenstelsel vervangen door het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Aanloop

Campagneposter van de SDAP, ontworpen door Albert Hahn jr.

Om stemgerechtigd te zijn diende men de Nederlandse nationaliteit te hebben, op de dag van de stemming ten minste 23 jaar oud te zijn en op de dag van de kandidaatstelling te wonen in de provincie waarvoor de verkiezing plaatsvond. Nederlanders die in het buitenland woonden en niet ingeschreven stonden in een Nederlandse gemeente hadden geen stemrecht bij deze verkiezingen.

Dit was de laatste verkiezing voor Provinciale Staten waarbij vrouwen nog geen actief kiesrecht hadden.


Uitslagen

Opkomst

1916 1919
# stemmen # stemmen
Geldige stemmen niet bekend 2.603.324

Landelijk overzicht

Zetelverdeling Provinciale Staten
Partij19161919verschil
Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen172183+11 
Sociaal-Democratische Arbeiderspartij  68117+49 
Anti-Revolutionaire Partij  96  86-10 
Christelijk-Historische Unie  46  53+7
Liberale Unie125  50-75 
Vrijzinnig Democratische Bond  47  44-3
Bond van Vrije Liberalen  30  22-8
Economische Bond   4  11+7 
Communistische Partij Holland-   7+7 
Staatkundig Gereformeerde Partij-   3+3 
Christelijk-Sociale Partij  1   3+2 
Socialistische Partij-   2+2 
Christen-Democratische Partij-   2+2 
Middenstandspartij-   2+2 
Plattelandersbond-   1+1 
Algemeene Staatspartij-   1+1 
ARP/CHU[1]-   1+1 
provinciale partijen    1   2+1 
totaal5905900

Uitslagen per provincie naar partij

ProvincieAantal zetels per partij
ABSDAPARPCHULUVDBBVLEBCPHSGPCSPSPCDPMPPBASPoverigetotaal
Groningen31493491-2-------045
Friesland3141287[2]3-10-1-----1[3]50
Drenthe287376-1-----0--1[4]35
Overijssel1386632321110--1-047
Gelderland19119744520-10--0-062
Utrecht12885224-0-0--0---41
Noord-Holland18206778222-0221--077
Zuid-Holland172117863422-0--101-82
Zeeland8594932-02-------42
Noord-Brabant51432121-0-------064
Limburg3741[1]-2-10--------45
totaal183117865350442211733222112590
1[1]

Een "-" in de tabel betekent dat de betreffende partij bij de verkiezingen van 1919 in de betrokken provincie geen kandidatenlijst heeft ingediend.

Eerste Kamerverkiezingen

Zie Eerste Kamerverkiezingen 1919 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De leden van Provinciale Staten kozen op 8 juli 1919 bij Eerste Kamerverkiezingen in tien kiesgroepen[5] 17 nieuwe leden van de Eerste Kamer.

Zie Eerste Kamerverkiezingen 1922 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De leden van Provinciale Staten kozen op 22 juni 1922 in elf kiesgroepen[5] naar provincie een geheel nieuwe Eerste Kamer.

Provinciale Statenverkiezingen zijn daarmee behalve provinciaal ook nationaal van belang.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.