Paul Magnette (politicus)

Als socialistisch militant ging Magnette in juni 2007 in op het verzoek van toenmalig minister-president van Wallonië en partijvoorzitter van de PS Elio Di Rupo om als bemiddelaar orde op zaken te stellen in de door corruptieschandalen geplaagde partijafdeling in de Henegouwse industriestad Charleroi. Hij slaagde erin de crisis te bezweren en werd daarna op 20 juli 2007 benoemd tot minister van Gezondheid, Sociale Actie en Gelijke Kansen in de herschikte Waalse regering.

Op 21 december 2007 werd hij federaal minister voor Klimaat en Energie, verantwoordelijk voor de Duurzame Ontwikkeling en Consumentenzaken, in de interim-regering-Verhofstadt III. Hij had op dat ogenblik nog geen lange politieke carrière op het oog, daar hij slechts een politiek verlof van twee jaar aan de ULB nam. Magnette liet zijn politieke toekomst afhangen van de uitslag van de regionale verkiezingen in 2009. Hij werd in elk geval door PS-voorzitter Elio Di Rupo beschouwd als een 'coming man' in de PS.

Op 20 maart 2008 werd hij benoemd tot minister van Klimaat en Energie in de regering-Leterme I. Hij behield deze bevoegdheid in de regering-Van Rompuy, die startte in december 2008 en opnieuw in de regering-Leterme II.^[14] In december 2011 werd hij minister van Overheidsbedrijven, Ontwikkelingssamenwerking en Wetenschapsbeleid in de regering-Di Rupo.

Bij de regionale verkiezingen van juni 2009 werd Magnette voor het arrondissement Charleroi verkozen in het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. Hij legde wel de eed af, maar liet zich daarna vervangen om federaal minister te kunnen blijven. Bij de federale verkiezingen van juni 2010 werd hij als PS-lijsttrekker vervolgens verkozen in de Senaat, waar hij zetelde tot in december 2011 en opnieuw van januari 2013 tot mei 2014 en deel uitmaakte van de commissie Sociale Aangelegenheden.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2012 was Paul Magnette, die in december 2009 was aangesteld tot voorzitter van de PS-afdeling in Charleroi, lijsttrekker voor zijn partij in Charleroi.^[15] Hij beloofde zijn ministerschap op te geven indien hij burgemeester zou worden. Na zijn overwinning verliet hij de federale regering op 17 januari 2013 en werd hij voorgedragen als nieuwe PS-voorzitter.^[16] Magnette was in wezen waarnemend voorzitter, aangezien premier Elio Di Rupo was aangebleven als titelvoerend voorzitter van de partij, maar fungeerde als een volwaardige partijvoorzitter. Magnette nam zijn mandaat als senator eveneens weer op.^[14]

Bij de verkiezingen van mei 2014 werd Magnette voor de tweede keer verkozen in het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. Op 22 juli 2014 werd hij minister-president van Wallonië. Hierdoor werden zijn burgemeestersfuncties in Charleroi overgenomen door Françoise Daspremont, terwijl hijzelf voorzitter van de gemeenteraad bleef.

Als minister-president kwam hij met een vierde Plan Marshall om de heropleving van de Waalse economie te stimuleren. Andere verwezenlijkingen onder zijn minister-presidentschap waren de coDT, de nieuwe wetgeving rond territoriale ontwikkeling, ruimtelijke ordening en stedenbouw, de toekenning van fondsen uit het programma 2014-2020 van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, de hervorming van de rusthuissector, de invoering van een plan om armoede te bestrijden, de herziening van de wetgeving rond publieke en privéhuisvesting, het rationaliseren van overheidspremies en -bijstand, een werkgelegenheidspact en de hervorming van de bijstand aan kleine en middelgrote ondernemingen.^[17]

In oktober 2016 verwierf Magnette internationale bekendheid door zijn weigering om het CETA-verdrag met Canada goed te keuren, wat leidde tot nieuwe onderhandelingen over dit handelsverdrag. Uiteindelijk stemde Wallonië op 28 oktober 2016 in met ratificatie na het verkrijgen van aanvullende garanties voor Waalse landbouwers.^[18]

Na de financiële schandalen rond Publifin en Samusocial, waarbij verschillende PS-mandatarissen betrokken waren, zegde zijn coalitiepartner cdH in juni 2017 zijn vertrouwen in de regering-Magnette op. Op 26 juli 2017 werd een nieuw Waals regeerakkoord gesloten tussen MR en cdH, waarna Magnette twee dagen later als minister-president van Wallonië werd opgevolgd door Willy Borsus. Magnette keerde niet terug naar zijn parlementaire mandaten en nam ontslag om voltijds burgemeester van Charleroi te worden. Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 bleef hij burgemeester.

Bij de verkiezingen van mei 2019 trok Magnette de PS-lijst voor het Europees Parlement.^[19] Hij werd verkozen, maar besloot zijn zetel niet op te nemen. In september 2019 stelde hij zich, zonder concurrentie, kandidaat om Elio Di Rupo op te volgen als voorzitter van de PS.^[20] Op 19 oktober werd hij verkozen met 95,4 procent van de stemmen.^[21] Op 11 maart 2023 werd Magnette herkozen als voorzitter van de PS. Hij was de enige kandidaat en behaalde 93,5 procent van de stemmen.^[22]

Op 5 november 2019 werd hij in het kader van de federale regeringsformatie door koning Filip aangesteld tot informateur.^[23] Op 10 december werd hij van zijn opdracht ontheven. In latere fases van de formatie vervulde hij nog enkele keren een opdracht. In mei 2020 nam hij samen met Conner Rousseau, voorzitter van sp.a, het initiatief om de regeringsgesprekken opnieuw aan te vatten, die na de vorming van de tijdelijke regering-Wilmès II in maart dat jaar waren stilgevallen. Magnette en Rousseau stelden aan het einde van hun opdracht voor om een minderheidsregering te vormen, maar dat stuitte op te veel tegenkanting.^[24] Van juli tot augustus 2020 was Magnette samen met N-VA-voorzitter Bart De Wever preformateur. Ze hadden het doel om een paars-gele regering van N-VA, PS, sp.a, CD&V, cdH en Open Vld te vormen, maar Magnette en De Wever slaagden er niet in om Open Vld van deze formule te overtuigen.^[25] Vervolgens werd onderhandeld over de zogenaamde Vivaldicoalitie. Toen de formatiefase kon worden aangevat, werden Magnette en Alexander De Croo (Open Vld) in september 2020 aangesteld tot coformateurs. Dit resulteerde begin oktober dat jaar in de regering-De Croo.

Magnette voerde bij de federale verkiezingen van juni 2024 de PS-lijst voor de kieskring Henegouwen aan en werd als dusdanig verkozen in de Kamer van volksvertegenwoordigers. Bij de federale en regionale verkiezingen verloor de PS haar marktleiderschap in Franstalig België aan de liberale MR, waarna de partij in de oppositie besloot te gaan. Magnette bood na de verkiezingen zijn ontslag aan als partijvoorzitter, maar dit werd door het partijbestuur geweigerd.^[26] Na zijn aanstelling tot Kamerlid liet Magnette zich vanaf juli 2024 in zijn burgemeestersfuncties vervangen door Julie Patte.

Om zich volledig op zijn functie als partijvoorzitter en de vernieuwing van de partij te concentreren, besloot Magnette geen PS-lijsttrekker meer te zijn in Charleroi bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 en geen nieuwe termijn als burgemeester na te streven, ten voordele van Thomas Dermine. Wel kwam hij op als derde kandidaat op de lijst.^[27] Niettemin haalde Magnette in oktober 2024 de meeste voorkeursstemmen op de PS-lijst en kon hij conform het Waalse lokale kiesdecreet opnieuw het burgemeesterschap claimen, al besloot hij zich aan zijn eerdere voornemen te houden en werd hij in december 2024 als burgemeester opgevolgd door Thomas Dermine, terwijl Magnette zelf in de gemeenteraad bleef zetelen.

• De omgekeerde wereld - Hoe we uit de crisis zullen raken, Manteau, 2013, ISBN 9789085425038
• Onsterfelijk links, De Bezige Bij, 2016, ISBN 9789023497783
• Het volle leven, Manteau, 2023, ISBN 9789022340318

• (fr) De l'étranger au citoyen, construire la citoyenneté européenne, De Boeck Université, serie "L'homme, l'étranger" (richting) 1997.
• (fr) De Maastricht à Amsterdam, L’Europe et son nouveau traité, Complexe, serie Études européennes (co-richting), 1998.
• (fr) Union européenne et nationalités - Le principe de non-discrimination et ses limites, Bruylant (co-richting), 1999.
• (fr) Gouverner la Belgique - Clivages et compromis dans une société complexe, PUF, serie "Politiques d’aujourd’hui" (co-richting), 1999.
• (fr) À quoi sert le Parlement européen? - Stratégies et pouvoirs d’une assemblée transnationale, Complexe, serie "Études européennes" (co-richting), 1999.
• (fr) La citoyenneté européenne - Droits, politiques, institutions, Éditions de l’Université de Bruxelles, serie "Études européennes", 1999.
• (fr) La constitution de l'Europe, Bruxelles, Éditions de l'Université de Bruxelles, serie "Études européennes", (richting), 2000.
• (fr) Le nouveau modèle européen, Vol. I, Institutions et gouvernance, Vol. II, Politiques et relations extérieures, Brussels, Éditions de l'Université de Bruxelles, 2000, 174 + 242 pag., (co-richting met Éric Remacle).
• (fr) Le souverain apprivoisé, l'Europe, L'État et la démocratie, Bruxelles, Complexe, serie "Études européennes", 2000, ISBN 9782870278147
• (fr) La citoyenneté - Une histoire de l'idée de participation civique, preface by John Dunn, Brussels, Bruylant, 2001.
• (fr) La constitution de l'Europe, Brussels, Éditions de l'Université de Bruxelles, serie "Études européennes", (richting), 2002.
• (fr) Le régime politique de l’Union européenne, Paris, Presses de Sciences Po, 2006, ISBN 9782724620658
• (fr) Contrôler l’Europe - Pouvoir et responsabilités dans l’Union européenne, Brussels, Éditions de l’Université de Bruxelles, serie « Études européennes», 2003.
• (fr) La grande Europe, Brussels, Éditions de l'Université de Bruxelles, Collection de l'Institut d'études européennes, (co-richting), 2004.
• (fr) Vers un renouveau du parlementarisme? co-editing with O. Costa and E. Kerrouche, Brussels, Éditions de l’Université de Bruxelles, (co-richting), 2004.
• (fr) Citizenship - The history of an Idea, London, ECPR Book Series, 2005 ISBN 9780954796655
• (fr) Au nom des peuples, le malentendu constitutionnel européen, Paris, Éditions du Cerf, 2006
• (fr) Judith Sklar : le libéralisme des opprimés, Éditions Michalon, 2006, ISBN 9782841863327
• (fr) Grandeur et misère de l'idée nationale, Liège, Luc Pire, 2011.
• (fr) La Gauche ne meurt jamais, Liège, Luc Pire, 2015
• (fr) Pasolini ou la raison poétique suivi de Pasolini politique, serie "Essais", Éditions L’Arbre à paroles, Brussels, 2016
• (fr) CETA Quand l'Europe déraille, Liège, Luc Pire, 2017, ISBN 9782507054847
• (fr) Voyage à Charleroi, Liége, Luc Pire, 2018, ISBN 9782875421593
• (fr) Le chant du pain, petit traité de l'art boulanger, photos Jean-Pierre Gabriel, Renaissance du Livre, Waterloo, 2019, ISBN 9782507056506
• (fr) La vie large, manifeste écosocialiste, éditions La Découverte, 2022, ISBN 978-2348075025

• (en) The Convention on the Future of Europe, Working Towards a Constitution, London, Federal Trust, 2003, with Jo Shaw, Lars Hoffmann en Anna Vergès Bausili.
• (en) What is the European Union?, Basignstoke, Palgrave, 2005.