Philippe Busquin

Hij militeerde voor linkse bewegingen en de socialistische overheidsvakbond CGSP en werd als aanhanger van federalistische structuurhervormingen tijdens de stakingen tegen de Eenheidswet in de winter van 1960-1961 actief in de Waalsgezinde drukkingsgroep Mouvement populaire wallon, waarbinnen hij secretaris was van de lokale afdeling van Feluy en de regionale afdeling van het arrondissement Nijvel. In 1968 trad hij toe tot de socialistische partij PSB, de latere PS, en in 1971 werd hij voorzitter van de lokale afdeling van de PSB in Feluy, dat in het kader van de grootschalige gemeentefusies van 1976 opging in Seneffe.

Zijn eerste politieke mandaat dat hij uitoefende was dat van provincieraadslid van Henegouwen, van 1974 tot 1978. In oktober 1976 werd hij verkozen tot gemeenteraadslid van Seneffe en van januari tot april 1977 was hij eerste schepen, bevoegd voor Openbare Werken. Van april 1977 tot december 1978 was Busquin vervolgens bestendig afgevaardigde van Henegouwen, waarbij hij verantwoordelijk was voor de leiding van het bureau voor economische studies van de provincie. Ook vertegenwoordigde hij de PS van 1980 tot 1983 in de Gewestelijke Economische Raad voor Wallonië

In oktober 1982 werd Busquin opnieuw verkozen in de gemeenteraad van Seneffe, nadat hij de lokale politiek had verlaten om zijn functies als bestendig afgevaardigde uit te oefenen. Hij zetelde tot eind 2012 en was van 1995 tot 1999 en opnieuw van 2006 tot 2012 burgemeester van de gemeente. Busquin kwam in oktober 2012 niet meer op bij de lokale verkiezingen in Seneffe. Ter ondersteuning van zijn partij kwam de toen 83-jarige Busquin nog op bij de lokale verkiezingen van oktober 2024. Hij werd verkozen, maar besloot zijn mandaat niet op te nemen om plaats te maken voor een jongere kandidaat.^[1]

In december 1978 werd Busquin namens de PS voor het arrondissement Charleroi verkozen in de Kamer van volksvertegenwoordigers, waar hij bleef zetelen tot in mei 1995. Door de toen bestaande dubbelmandaten zetelde hij van januari 1979 tot oktober 1980 tevens in de Cultuurraad voor de Franse Cultuurgemeenschap en van oktober 1980 tot mei 1995 in enerzijds de Waalse Gewestraad en anderzijds de Raad van de Franse Gemeenschap.

In de Kamer nam Busquin tussen 1979 en 1980 zitting in de commissies Sociale Voorzorg (1979), Volksgezondheid, Leefmilieu en Gezin (1979) en Financiën (1979-1980). In deze laatste commissie zetelde hij opnieuw van 1985 tot 1987. In de Franse Cultuurraad en daarna de Raad van de Franse Gemeenschap was Busquin van 1979 tot 1980 lid van de commissie Schone Kunsten en van 1985 tot 1987 lid van de commissie Algemene Zaken en Reglement en in de Waalse Gewestraad maakte hij van 1985 tot 1987 deel uit van de commissie Economie, Tewerkstelling en Middenstand.

Na zijn periode in de Kamer zetelde Busquin van mei 1995 tot juni 1999 als rechtstreeks gekozen senator in de Senaat. Hier had hij zitting in de commissie Financiën en Economische Aangelegenheden.

In oktober 1980 werden hem voor het eerst ministeriële verantwoordelijkheden toevertrouwd. Busquin werd toen minister van Nationale Opvoeding in de regering-Martens IV en in die hoedanigheid lid van de Executieve van de Franse Gemeenschap. In februari 1981, als gevolg van een herschikking in de regering na de verkiezing van Guy Spitaels tot partijvoorzitter van de PS, werd hij daarenboven minister van Binnenlandse Zaken. Busquin bleef federaal minister tot in december 1981 en was daarna van december 1981 tot november 1985 minister van Begroting en Energie in de eerste autonome Waalse Regering.

Na een periode in de oppositie was hij van februari tot mei 1988 korte tijd Waals minister van Economie, KMO's en Werkgelegenheid, om daarna opnieuw actief te worden op het federale niveau. Van mei 1988 tot januari 1992 was hij minister van Sociale Zaken in de regeringen-Martens VIII en -IX. Op zijn palmares in die functie stond de hervorming van de wetgeving over mutualiteiten, de hervorming van de orde der artsen, herziening van de controle door het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, de informatisering en het beheer van de schulden van de sociale zekerheid en maatregelen tegen misbruiken in de sociale zekerheid. In 1990 ondertekende en bekrachtigde hij samen met veertien andere regeringsleiders een van de meest liberale abortuswetgevingen ter wereld.

In januari 1992 volgde Busquin Guy Spitaels op als partijvoorzitter van de PS, een functie die hij bekleedde tot in oktober 1999. Hij speelde hierdoor een belangrijke rol in de regeringsonderhandelingen van 1992, 1995 en 1999 die leidden tot de rooms-rode regeringen-Dehaene I en II en de paars-groene regering-Verhofstadt I, onderhandelde mee over het Sint-Michielsakkoord, dat België in 1993 omvormde tot een federale staat, en werd geconfronteerd met verschillende juridische onderzoeken en schandalen die mandatarissen van zijn partij troffen, met name het Agustaschandaal en de UNIOP-affaire. Ook was hij van 1995 tot 1997 ondervoorzitter van de Partij van Europese Socialisten.

Bij de verkiezingen van juni 1999 werd Busquin verkozen tot Europees Parlementslid. Hij zetelde er tot in september 1999 en werd toen Europees commissaris bevoegd voor Wetenschappelijk Onderzoek in de Europese Commissie onder leiding van Romano Prodi. Na het aflopen van zijn termijn als Eurocommissaris zetelde Busquin van september 2004 tot juli 2009 opnieuw in het Europees Parlement, waar hij deel uitmaakte van de commissie Industrie, Onderzoek en Energie. Eerder had hij in 1999 gezeteld in de commissie Juridische Zaken en Interne Markt. Voor de regionale verkiezingen van juni 2009 aanvaardde hij de positie van lijstduwer op de PS-lijst voor het arrondissement Charleroi, voornamelijk om zijn partij te ondersteunen. Hij raakte nog verkozen, maar besloot zijn zetel in het Waals Parlement niet in te nemen, omdat hij de verjonging van de PS-mandatarissen niet in de weg wilde staan.

Ook is Busquin sinds 2004 voorzitter van het beheerscomité van het Nationaal Geografisch Instituut en is hij sinds 2005 voorzitter van de raad van bestuur van het Nationaal Instituut voor Radio-elementen in Fleurus, een functie die hij al eerder uitoefende tussen 1978 en 1980. In 2007-2008 zat hij tevens de werkgroep Wallonie-Bruxelles voor, waarbij de belangrijkste Franstalige partijen de krijtlijnen van een gemeenschappelijk project voor de Franstaligen in Brussel en Wallonië uitwerkten. Hij was tevens:

• bestuurder van het Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen,
• bestuurder van Centre Terre & Pierre,
• voorzitter van de raad van bestuur van het Centre chorégraphique de la Communauté française de Belgique/Fédération Wallonie-Bruxelles (Charleroi danse),
• voorzitter van de raad van bestuur van de Faculté polytechnique de Mons,
• bestuurder van Jeunesses scientifiques,
• voorzitter van de Commission belge francophone et germanophone pour l'UNESCO.

In 1992 werd Busquin benoemd tot minister van Staat. In 2005 werd hij als lid opgenomen in de Academia Europaea. Hij is weduwnaar en lid van de vrijmetselaarsloge Les Amis Discrets in Nijvel.^[2]