Oejezd Doesjeti
| Душетский уезд Oejezd Doesjeti | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Oejezd in Keizerrijk Rusland | |||||
| |||||
| Kaart | |||||
 | |||||
| Locatie in het gouvernement Tiflis in het onderkoninkrijk van de Kaukasus (1867-1917). | |||||
| Algemene gegevens | |||||
| Hoofdstad | Doesjeti | ||||
| Bevolking | 70.418 (1913) | ||||
| Religie(s) | Oosters-Orthodox | ||||
 | |||||
Uitsnede van Doesjeti van bestuurlijke en etnografische kaart van het gouvernement Tiflis uit 1902 (census 1886). | |||||
| |||||
Het oejezd Doesjeti (Russisch: Душетский уезд, Doesjetski oejezd; Georgisch: დუშეთის მაზრა, Doesjetis mazra) was een bestuurlijke eenheid en provincie (oejezd) in het gouvernement Tiflis van het onderkoninkrijk van de Kaukasus van het Russische Rijk.
Geschiedenis
Het oejezd werd op 12 september 1801 opgericht, als een van de vijf bestuurlijke deeleenheden van het eerder dat jaar gevormde gouvernement Georgië dat de Russische bestuurlijke opvolger was van het Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië. Het bestuurlijke centrum werd de plaats Doesjeti.
De centrale toegangsweg van de Russen tot Transkaukasië lag door de provincie, de Georgische Militaire Weg, waarmee het gebied als eerste te maken kreeg met de Russische expansie. In de periode 1803 tot 1821 heette de provincie Ananoeri en was het bestuurscentrum in het gelijknamige dorp Ananoeri, waarna de oude situatie tot 1840 hersteld werd.[1]
Met de fusie in 1840 van het gouvernement Georgië met het oblast Imeretië tot het gouvernement Georgië-Imeretië werd de provincie opgeheven en werd het gebied verdeeld over oejezd Gori (dictrict Doesjeti) en oejezd Tiflis (district Ksani). Op 9 december 1867 werden deze twee districten weer uit deze oejezden gehaald en samengevoegd tot het oejezd Doesjeti. Hieraan werden ook toegevoegd het opgeheven district Gorski (Berg) en een deel van het okroeg Tianeti.
Na de val van het tsaristische bewind hielden de gouvernementen op te bestaan, maar de provincies bleven tot de bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930 bestaan, ook tijdens de republiek Georgië (1918-1921). Het gebied van het oejezd valt grotendeels samen met de moderne Georgische gemeenten Mtscheta, Achalgori, een groot deel van Doesjeti en Kazbegi.
Bestuurlijke indeling
De provincie was ingedeeld in gemeentelijke districten (oetsjastok), ook wel politiedistricten genoemd. Na de herintroductie van de provincie in 1867 kreeg ze vier districten, namelijk Achalgori (hernoemd in Ksani in 1890), Bazaleti, Kvesjeti en Mtscheta. De nummers I-IV in de tabel verwijzen naar de nummers op de etnografische kaart in de infobox en de bijbehorende census van 1886.
| Bestuurlijke onderverdeling oejezd Doesjeti | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| District | Centrum | Opp.[2] (werst²) | Inwoners | |||||||||||||||
| 1886 | 1912 | |||||||||||||||||
| Doesjeti (stad) | 2.027 | 2.057 | ||||||||||||||||
| I | Bazaleti | Bazaleti | 579 | 15.598 | 14.812 | |||||||||||||
| II | Mtscheta | Mtscheta | 515 | 14.819 | 15.930 | |||||||||||||
| III | Achalgori (Ksani) | Achalgori | 800 | 19.628 | 14.732 | |||||||||||||
| IV | Kvesjeti | Kvesjeti | 1518 | 17.945 | 22.882 | |||||||||||||
| Totaal | 3412 | 70.017 | 70.418 | |||||||||||||||
| Verantwoording data: Volkstelling Transkaukasus 1886;[3] Kaukasische kalender 1913;[4] | ||||||||||||||||||
Demografie
Volgens de Russische volkstelling van 1897 woonden er op dat moment 67.719 mensen in de provincie.
| Demografie van het oejezd Doesjeti | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaar | Totaal | Georgiërs[5] | Armeniërs | Tataren | Osseten | Grieken | Joden | Assyriërs | Kisten | Russen | ||||||||
| 1886 | 70.017 | 49.009 (70,0%) | 4.032 (5,8%) | 6 (0%) | 16.293 (23,3%) | 17 (0%) | 26 (0%) | 144 (0,2%) | 347 (0,5%) | 125 (0,2%) | ||||||||
| 1897 | 67.719 | 49.758 (73,5%) | 1.680 (2,5%) | 405 (0,5%) | 14.523 (21,4%) | 8 (0%) | 24 (0%) | 121 (0,2%) | 2 (0%) | 1.033 (1,5%)[6] | ||||||||
| 1913 | 70.418 | |||||||||||||||||
| Verantwoording data: Volkstelling Transkaukasus 1886;[7] Russische volkstelling van 1897;[8][9] Kaukasische kalender 1913;[4] | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
In de provincie Doesjeti woonden voornamelijk Georgiërs (74%) en Osseten (21%). Een deel van de provincie vormde eerder het Ossetisch district en kwam later in Zuid-Ossetië te liggen. De Armeniërs en Russen waren de derde en vierde bevolkingsgroep in de provincie. Andere gemeenschappen waren in minimale mate aanwezig. Een opvallende kleine minderheid waren de Assyriërs.
In de volkstelling van 1897 gaf bijna 94 procent aan tot een orthodoxe kerk te behoren (Russisch en Georgisch). Bijna vijf procent behoorde tot de Armeens-Katholieke Kerk. Andere geloofsovertuigingen ware minimaal aanwezig.[10]
Zie ook
Referenties
- Bronnen
- (ru) Душет (Doesjeti). Encyclopedic Dictionary of F.A. Brockhaus and I.A. Efron (1907). Geraadpleegd op 4 december 2025.
- (ru) Doesjeti. Geografisch en statistisch woordenboek van het Russische rijk, deel V p.151 (1885). Geraadpleegd op 4 december 2025.
- (ka) Georgische Encyclopedie, დუშეთის მაზრა (Doesjeti mazra). Georgian National Academy of Sciences (2025). Geraadpleegd op 4 december 2025.
- (ru) Ryabchenko, Alexander (1913). Россия. Географическое описание Российское Империи по губерниям и областям с географическими картами (Rusland. Geografische beschrijving van het Russische Rijk per provincie en regio met geografische kaarten). "Бережливость" (Berezjlivost'), St.Petersburg, pp.222-223. Geraadpleegd op 19 november 2025.
- Voetnoten en referenties
- ↑ Georgische Encyclopedie 2025.
- ↑ De oppervlakte is een momentopname op basis van de Kaukasische kalender 1913. Een vierkante werst is ongeveer 1,14 km²
- ↑ Census 1886, pp. 11-12, 81-93.
- 1 2 (ru) Кавказский календарь на 1913 год : [68-й год (Kaukasische kalender voor 1913: [jaar 68])]. Канцелярия Наместника по военно-народному управлению (Kanselarij van de Onderkoning voor Militair en Volksbestuur), Tbilisi (1912), pp.168-171 (pdf pp.285-286). Geraadpleegd op 4 december 2025.
- ↑ Inclusief Mingreliërs, Imeretiërs, Goerianen, Adzjaren, Toesjeten, Psjavs, Chevsoeren en Mtioeletins.
- ↑ incl. 53 Oekraïners.
- ↑ (ru) Census (1893). Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Verzameling van statistische gegevens over de bevolking van de Transkaukasische regio, ontleend aan familielijsten van 1886). Transkaukasisch Statistisch Comité, St.Petersburg, pp.109-111. Geraadpleegd op 4 december 2025.
- ↑ (ru) Algemene volkstelling van de bevolking van het Russische rijk in 1897 - etnische samenstelling oejezd Doesjeti. Demoscope. Gearchiveerd op 4 maart 2022. Geraadpleegd op 4 december 2025.
- ↑ (ru) bevolkingscijfers oejezd Doesjeti 1897. Ethno Kavkaz. Gearchiveerd op 23 januari 2022. Geraadpleegd op 4 december 2025.
- ↑ (ru) Volkstelling van de bevolking van het Russische rijk in 1897 - per religie. Demoscope. Geraadpleegd op 4 december 2025.