Nederland op het Europees kampioenschap voetbal 1980

Nederland werd bij de loting ingedeeld in groep A, samen met West-Duitsland, Tsjecho-Slowakije en Griekenland.

Oranje startte het toernooi op 11 juni 1980. Bondscoach Jan Zwartkruis koos voor een 4-3-3-formatie. De aanvalslinie bestond uit spits Kees Kist en buitenspelers Martien Vreijsen en René van de Kerkhof. Nederland verloor al na een kwartier doelman Piet Schrijvers, die na een botsing met de Griekse aanvaller Thomas Mavros het veld moest verlaten. Zijn vervanger Pim Doesburg speelde een uitstekende wedstrijd en hield zijn netten schoon. De aanvalslinie van Oranje kende minder succes. Zwartkruis greep tijdens de rust in door met Dick Nanninga een tweede spits in te brengen. Rechtsbuiten Vreijsen was het kind van de rekening; hij zou niet meer in actie komen tijdens het EK. Na iets meer dan een uur spelen kreeg Nederland een strafschop. Kist zette de penalty om en bezorgde zijn land de drie punten.

Op 14 juni volgde de confrontatie tegen West-Duitsland. Doelman Schrijvers keerde terug in het elftal, maar oogde bij momenten onzeker. In de aanval verloor Vreijsen zijn plaats aan Johnny Rep. Nederland was niet opgewassen tegen de West-Duitsers. Spits Klaus Allofs bracht zijn land met een hattrick 3-0 voor. Met nog zo'n tien minuten te spelen kreeg Nederland een lichte strafschop. Invaller Lothar Matthäus, die in deze wedstrijd debuteerde, beging een overtreding op de doorgebroken Ben Wijnstekers. Hij deed dat buiten het strafschopgebied, maar de Franse scheidsrechter Robert Wurtz legde de bal toch op de stip. Rep zette de penalty om. In de slotminuten scoorde Willy van de Kerkhof nog een tweede doelpunt voor Oranje.

Door de nederlaag maakte Nederland geen kans meer om naar de finale te gaan. De tweede plaats, die uitgaf op de troostfinale, stond wel nog op het spel. Maar dan moest het elftal van Zwartkruis wel winnen van Tsjecho-Slowakije, dat net als Nederland twee punten had. De bondscoach gaf voor de spitspositie voor het eerst de voorkeur aan de kopsterke Dick Nanninga, waardoor Kist op de bank belandde. Op het middenveld moesten Arie Haan en Huub Stevens plaatsmaken voor Frans Thijssen en Jan Poortvliet. Na een kwartier raakte René van de Kerkhof geblesseerd, waardoor Kist zich meteen mocht opwarmen. Terwijl hij langs de zijlijn klaarstond om in te vallen, rondde Zdeněk Nehoda een aanval van de Tsjecho-Slowaken af. In de tweede helft zorgde Kist met een schot van aan de rand van het strafschopgebied voor de gelijkmaker. In 87e minuut werd een kopdoelpunt van Michel van de Korput afgekeurd wegens buitenspel. Op televisiebeelden is niet te zien dat dit terecht was.^[1]

Het gelijkspel was echter onvoldoende. Tsjecho-Slowakije sloot de groepsfase af met evenveel punten als Nederland, maar met een beter doelsaldo.

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/−	Pnt
West-Duitsland	3	2	1	0	4	2	+2	5
Tsjecho-Slowakije	3	1	1	1	4	3	+1	3
Nederland	3	1	1	1	4	4	0	3
Griekenland	3	0	1	2	1	4	-3	1