Mid-Kimmerische fase
De Mid-Kimmerische of Mid-Cimmerische fase was een fase van tektonische beweging in de ondergrond van Noordwest-Europa. De fase vond plaats in het Midden-Jura, vanaf het Aalenien tot het Callovien[1] (ongeveer 174 tot 160 miljoen jaar geleden). Tijdens de Mid-Kimmerische fase zorgde extensie van de aardkorst tot de verdere ontwikkeling van een systeem van horsten en slenken. Dit proces was aan het einde van het Perm begonnen was en werd duidelijker zichtbaar tijdens de Vroeg-Kimmerische fase in het Trias.
Gedurende het Trias en Jura waren West- en Centraal-Europa grotendeels bedekt door de zee. Er vond in dit gebied bodemdaling plaats, wat resulteerde in de afzetting van mariene sedimenten. In Nederland worden deze sedimenten bij de Altena Groep gerekend. In het Vroeg-Jura (201 tot 174 miljoen jaar geleden) was de bodemdaling overal ongeveer gelijk. De lagere formaties uit de Altena Groep vertonen daardoor relatief weinig verschil in dikte.
Tijdens de Mid-Kimmerische fase werd de korst opgeheven onder de centrale Noordzee en het Ringkøbing-Fynhoog in het zuiden van Denemarken. Als gevolg werd de zeeverbinding tussen de Tethys- en Arctische oceanen onderbroken. Het zuiden van Scandinavië en aanliggende delen van de Noordzee kwamen boven water te liggen. In Nederland en het noorden van Duitsland is de Mid-Kimmerische fase te herkennen als een hiaat en een discordantie in de gesteentelagen.
De opheffing verspreidde zich geleidelijk naar het zuiden. Dit blijkt uit verschillen in de aard van het hiaat. De bovenste formatie in de Altena Groep, de Formatie van Brabant, is in de Centrale Noordzeeslenk en het Bekken van Nedersaksen helemaal afwezig. Ze komt wel voor in de zuidelijkere Roerdalslenk en het Breeveertienbekken.
De Mid-Kimmerische fase werd gevolgd door een periode van vulkanisme. Met name in Skåne komen veel vulkanische lagen in het Midden-Jura voor, maar ook buiten dit gebied lagen vulkanen. Er volgde een fase van uniforme bodemdaling, zij het dat deze minder snel verliep dan in het Vroeg-Jura. Tijdens het Kimmeridgien (rond 155 miljoen jaar geleden) kwam hier een einde aan met de Laat-Kimmerische fase.
Voetnoten
- ↑ Pieńkowski et al. (2008); Wong (2007)
Bronnen en verwijzingen
- (en) Pieńkowski, G.; Schudack, M.E.; Bosák, P.; Enay, R.; Feldman-Olszewska, A.; Golonka, J.; Gutowski, J.; Herngreen, G.F.W.; Jordan, P.; Krobicki, M.; Lathuiliere, B.; Leinfelder, R.R.; Michalík, J.; Mönnig, E.; Noe-Nygaard, N.; Pálfy, J.; Pint, A.; Rasser, M.W.; Reisdorf, A.G.; Schmid, D.U.; Schweigert, G.; Surlyk, F.; Wetzel, A. & Wong, T.E., 2008: Jurassic, in: McCann, T. (ed.): The Geology of Central Europe, Volume 2: Mesozoic and Cenozoic, The Geological Society of London, ISBN 978-1-86239-264-9.
- (en) Wong, T.E., 2007: Jurassic, in: Wong, T.E.; Batjes, D.A.J. & de Jager, J. (eds.): Geology of the Netherlands, Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences, ISBN 978-90-6984-481-7.