Manglisi
Daba in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Geografie | |||
| Regio | Kvemo Kartli | ||
| Gemeente | Tetritskaro | ||
| Hoogte | 1200 m | ||
| Coördinaten | 41° 42' NB, 44° 23' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 1.684 [1] | ||
| Etniciteit (2014) | Georgisch (99,6%) | ||
| Overige informatie | |||
| Daba sinds | 1926 | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Manglisi in Kvemo Kartli | |||
 | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| |||
Manglisi (Georgisch: მანგლისი) is een plaats in het zuiden van Georgië met bijna 1.700 inwoners (2024), gelegen in de gemeente Tetritskaro (regio Kvemo Kartli). Manglisi is gesitueerd op 1.200 meter boven zeeniveau op een plateau boven de rivier Algeti en is de toegangspoort tot het nationaal park Algeti aan de voet van het Trialetigebergte. De plaats ligt op 18 kilometer van het gemeentelijk centrum Tetritskaro en circa 60 kilometer westelijk van hoofdstad Tbilisi. Manglisi stond bekend als een kuuroord, maar de locatie is tevens een van de vroegste centra van het christendom in Georgië, een geschiedenis die teruggaat naar de 4e eeuw.
Geschiedenis
.JPG)
Volgens de Georgische geschiedenis is Manglisi, samen met Mtscheta en Eroesjeti, een van de vroegste kerkelijke vestigingen in het Koninkrijk Iberië, na de bekering in 337 van koning Mirian III tot het christendom. Manglisi werd in de 5e eeuw zetel van het gelijknamige bisdom onder Vachtang I.[2]
Het bisdomgebied van Manglisi besloeg een groot deel van de Algeti-vallei. De kerk van Manglisi was tevens een bedevaartsoord voor Armeniërs, totdat de katholikos Abraham van Armenië de Georgiërs excommuniceerde na een kerkelijk schisma in 607. Abraham droeg zijn landgenoten op niet op bedevaart te gaan naar Mtscheta en Manglisi.[3]
Aan het begin van de 11e eeuw werd de kathedraal van Manglisi ingrijpend verbouwd en gerenoveerd.[4][5] Oorspronkelijk was de kerk gebouwd volgens het ontwerp van een Grieks kruis met vier apsis. In 1121 was het veld van Didgori, niet ver van Manglisi, het toneel van de grote overwinning van de Georgische koning David IV op de Seltsjoeken, ook wel bekend als de Slag van Didgori.[6]
Na een reeks buitenlandse invasies, vooral na de campagnes van Timoer, raakte de vallei van Manglisi geleidelijk in verval. Eind 18e eeuw stond Manglisi geregistreerd als een van de leegste eparchieën van de Georgische kerk.[7] De verlaten kathedraal overleefde echter de tand des tijds en de vele invasies.
Russische kolonie
Met de Russische overheersing in Georgië vanaf 1801 werd het ontvolkte dorp Manglisi (Russisch: Манглис, Manglis) in 1823 door generaal Aleksej Jermolov gekozen als hoofdkwartier van een van de regimenten onder zijn bevel. Tegen de jaren 1850 was Manglisi een relatief goed georganiseerde Russische kolonie. De oude kathedraal werd tussen 1851 en 1857 gerestaureerd. In de 19e eeuw had het dorp een grote Slavische meerderheid. In 1892 woonden er 3.000 mensen.[8] Aan het eind van de 19e eeuw kreeg Manglisi de status van kuuroord en bezochten inwoners van Tbilisi de plaats voor verkoeling.
.JPG)
Tijdens de Sovjetperiode bleef Manglisi functioneren als een kuuroord. De sanatoria hielpen mensen met aandoeningen aan de luchtwegen.[9] In 1924 werd er korte tijd door de staatsluchtvaartmaatschappij Zakavia tussen Tbilisi en Manglisi gevlogen ten behoeve van het lokale toerisme.[10] Op 29 augustus 1924 werden de kazernes van het Rode Leger in Manglisi overvallen door anti-Sovjet-opstandelingen onder leiding van Kakoetsa Tsjolokasjvili, maar dit was zonder succes.[11] In 1926 kreeg Manglisi de status van 'nederzetting met stedelijk karakter' ('daba').[12]
Demografie
Begin 2024 telde Manglisi 1.684 inwoners,[1] een stijging van ruim 17% ten opzichte van de volkstelling van 2014. De bevolking van Manglisi bestond in 2014 in meerderheid uit Georgiërs (88,3%), gevolgd door Armeniërs (4,8%), Russen (4,0), en enkele tientallen Pontische Grieken (1,4%).[13]
| Jaar | 1897 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002[14] | 2014 | 2020 | 2024 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aantal | - | 2.883 |  3.528 | 4.333 |  3.757 | 3.797 | 4.013 | 2.752 | 1.441 | 1.698 |  1.684 | |||
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1870 tot heden.[16][17][18][19] Noot:[14] | ||||||||||||||
Bezienswaardigheden
- De lokale kathedraal.[4]
- Nationaal park Algeti. Een bosrijk beschermd natuurgebied op de zuidelijke hellingen van het Trialetigebergte. De ingang is vlak bij de kathedraal van Manglisi
- Kldekari. Ruïnes van een oorspronkelijk 9e-eeuws fort op de gelijknamige hoge rots vanwaar een weids uitzicht over het nationaal park en de hoogvlaktes is.
Vervoer
De belangrijkste doorgaande weg langs Manglisi is de nationale route Sh36, Tbilisi - Manglisi. Net ten zuiden van Manglisi, bij Algeti, passeert de belangrijke verbinding door Kvemo Kartli, de nationale route Sh31naar Tsalka en Ninotsminda.
Foto's
.jpg)
Kathedraal in Manglisi.jpg)
Oud-Georgische inscripties op kathedraal
Centrale park in Manglisi
Bevroren Boeratinomeer bij Manglisi
Referenties
- 1 2 (en) Population and Demography - Population by cities and boroughs (daba), as of 1 January. National Statistics Office of Georgia, Geostat (1 januari 2024). Gearchiveerd op 21 januari 2022. Geraadpleegd op 23 juli 2024.
- ↑ Thomson, Robert W. (1996). Rewriting Caucasian history: the medieval Armenian adaptation of the Georgian chronicles; the original Georgian texts and the Armenian adaptation. Clarendon Press / Oxford University Press, Oxford, "III Juanšer, History of Vaxtang Gorgasal", p.217. ISBN 0-19-826373-2.
- ↑ Rapp, Stephen H. (2003). Studies in Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts. Peeters Publishers, Leuven, p.169. ISBN 90-429-1318-5.
- 1 2 (ka) მანგლისის სიონი. გუმბათიანი ეკლესია - #7298 (Sioni van Manglisi. Koepelkerk - #7298). Cultureel Erfgoed Portaal. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Dzhanberidze, Nodar (1965). Architectural monuments in Georgia. Literatura da Khelovneba, Tbilisi, pp.48,51.
- ↑ (en) Skinner, Peter F. (2014). Georgia, the Land Below the Caucasus - A narrative history, 1e druk. Narikala Publications, New York, Londen, Tbilisi, "7. Georgia Ascendant and the Golden Age 1090s-1220s", pp.116-117. ISBN 978-0-9914232-0-0. Geraadpleegd op 20 maart 2022.
- ↑ Kutateladze, Ketevan (2009). The Border of Manglisi Eparchy. Gearchiveerd op 20 juni 2015. Studies in History and Ethnology XII: 116–135. ISSN:1512-2727
- ↑ (ru) Bobrovsky, Pavel (1898). История 13-го Лейб-Гренадерского Эриванского Его Величества полка за 250 лет. Часть четвертая. V. S. Balashev Typography, St.-Petersburg, pp.331,335. Gearchiveerd op 15 maart 2018.
- ↑ (ru) Definition of "Manglisi". Great Soviet Encyclopedia, 3rd edition 1969–1978. Gearchiveerd op 20 maart 2022. Geraadpleegd op 20 maart 2022.
- ↑ Andersson, Lennart (1994). Soviet aircraft and aviation, 1917-1941. Naval Institute Press, Annapolis, Maryland, pp. 58. ISBN 1557507708.
- ↑ (ru) Javakhishvili, Niko (2005). Борьба за свободу Кавказа: Из истории военно-политического сотрудничества грузин и северокавказцев в первой половине XX века. Tbilisi State University Press, Tbilisi, pp. 68. ISBN 99940853-4-4.
- ↑ (ka) deel I. Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.94 (2003). Gearchiveerd op 10 oktober 2022. Geraadpleegd op 11 oktober 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 23 oktober 2022. Geraadpleegd op 18 oktober 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie[20], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ Ümumi məlumat (Algemene informatie). Website dorp Faxrali. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
- ↑ Data Talaveri 1870 en 1926 via[15]
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 21 maart 2022. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 22 november 2021. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition rural Georgia 1923. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 15 maart 2022. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 10 januari 2022.
