Madonna met de sijs

Madonna met de sijs
Madonna met de sijs
Kunstenaar Albrecht Dürer
Signatuur albert(us) durer german(us) / faciebat post virginis / partum 1506 AD
Jaar 1506
Techniek Olieverf op paneel (populier)
Afmetingen 93,5 × 78,9 cm
Museum Gemäldegalerie
Locatie Berlijn
Inventarisnummer 557F
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Madonna met de sijs (Duits: Madonna mit dem Zeisig) is een schilderij van Albrecht Dürer uit 1506. Het werk maakt deel uit van de collectie van de Gemäldegalerie in Berlijn.

Voorstelling

Dürers slaagt er op dit schilderij in om een verfijnde vorm te paren aan diepgaande symboliek. Maria is gekleed in een rode jurk met daarover een blauwe mantel. Haar rechterhand rust op een gesloten boek. Dit is een verwijzing naar het Oude Testament, waarin de komst van Christus aangekondigd wordt. Jezus zit op een karmozijnrood kussen op Maria's schoot in een beweeglijke pose. In zijn rechterhand houdt hij een fopspeen. De sijs waaraan het schilderij zijn naam dankt, zit op zijn linkerschouder. Deze vogel, waarvan werd gezegd dat hij distels en andere doornige planten at, verwijst naar de doornenkroon van Christus.

Het kindje glimlacht naar de kleine Johannes de Doper en de engel die hem vergezelt met een houten kruis. Johannes richt zich tot Jezus terwijl hij Maria een boeket lelietjes-van-dalen geeft, een symbool van Maria en de Onbevlekte Ontvangenis. Maria zit op een troon voor een stevig rood gordijn dat de as van de compositie vormt. Dit stijlelement is afkomstig uit de Vlaamse schilderkunst uit de late vijftiende eeuw en werd ook in de Venetiaanse kunst veelvuldig toegepast.

In het landschap op de achtergrond is links een ruïne en rechts een hoge boom te zien. De ruïne stelt het paleis van koning David voor en symboliseert de val van het Oude Verbond. Vlak bij het paleis stond volgens de overlevering de stal waar Christus geboren zou zijn. De boom symboliseert dit nieuwe leven en het Nieuwe Verbond. Twee cherubijnen kronen Maria met een decoratieve krans van wijnranken en witte en rode rozen. Deze kleuren staan symbool voor Maria's vreugde en verdriet.

Geschiedenis

Dürer schilderde de Madonna met de sijs tijdens zijn tweede verblijf in Venetië. In een brief geschreven op 23 september 1506, gericht aan Willibald Pirckheimer, maakt de schilder melding van de voltooiing van het Rozenkransfeest en een tweede werk. Omdat de Madonna met de sijs een stilistische voortzetting is van het Rozenkransfeest, denken kunsthistorici dat dit het tweede werk is.

Dürer heeft het schilderij meegenomen naar zijn geboorteplaats Neurenberg, waar het zich in de tweede helft van de zestiende eeuw bevond. Het behoorde waarschijnlijk toe aan keizer Rudolf II. Na die tijd is de verblijfplaats van het schilderij onbekend. Pas in de jaren 1860 duikt het op in de collectie van de negende markies van Lothian in Newbattle Abbey. In 1892-93 kocht het Berlijnse museum het schilderij van hem.

Afbeeldingen

Literatuur

  • Anja-Franzisca Eichler (1999). Albrecht Dürer. Keulen.
  • Erwin Panofsky (1977). Das Leben und die Kunst Albrecht Dürers. München.
  • Johann Konrad Eberlein (2003). Albrecht Dürer. Reinbek: Rowohlt Taschenbuch Verlag.
Zie de categorie Madonna with the Siskin by Dürer van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.