Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België

Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
Locatie
Locatie(s)	Diverse locaties: Brussel, België - Regentschapsstraat 3 (Oldmasters, Fin-de-Siècle en Modern Museum) - Koningsplein 1 (Magritte Museum) Elsene, België - Vautierstraat 62 (Wiertz Museum) - Abdijstraat 59 (Meunier Museum)
Adres	Regentschapsstraat 3 (Oldmasters, Fin-de-Siècle en Modern Museum), Rue de la Régence 3, Koningsplein 1 (Magritte Museum, Elsene), Vautierstraat 62 (Wiertz Museum), Abdijstraat 59 (Meunier Museum)
Thema en expositie
Type	Schone kunsten
Thema	cultureel erfgoed
Status en tijdlijn
Oprichter(s)	Napoleon Bonaparte
Opgericht	1801
Personen en statistieken
Conservator(s)	Michel Draguet
Bezoekers	714.360 (2010)
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie	Stadsmuseum Harderwijk[1]
Lid van	International Federation of Library Associations and Institutions
Links
Officiële website Museumcatalogus
Portaal    Kunst & Cultuur

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) groeperen verschillende in Brussel gevestigde musea, waaronder:

• Oldmasters Museum
• Fin-de-Siècle Museum
• Modern Museum
• Wiertz Museum
• Meunier Museum
• Magritte Museum

In 1801 richtte Napoléon het Museum van het Dijledepartement op in een reeks van vijftien departementale musea ter decentralisatie van het Louvre (besluit-Chaptal). Het was Charles de la Serna Santander, bestuurder van de École centrale van Brussel (opgericht in 1797), die het plan had opgevat om een museum uit te bouwen rond de circa 1.500 werken in de depots, afkomstig uit gesloten kloosters. In 1798 werd Guillaume Bosschaert als conservator van het museum van de École centrale aangesteld. Deze school was in het Oude Hof gevestigd, waar veertien zalen voor museumgebruik waren. Bosschaert had ongeveer honderd stukken geselecteerd voor de verzameling.

In 1803 opende het museum voor het publiek. Waar Brusselse kunstliefhebbers voorheen hun gading zochten in kerken en private collecties, konden ze nu terecht in een publieksmuseum. In 1811 werd de stad Brussel eigenaar van het museum.

De collectie was samengesteld uit door de Franse republiek in beslag genomen kunstwerken (1798), zendingen uit het Franse bestuur in Parijs (1802, 1811) en de teruggave van door de republiek weggevoerde kunstwerken (1815). Koning Willem I der Nederlanden sponsorde een uitbreiding van de collectie, onder meer in 1817 en 1819, en liet twee vleugels bijbouwen aan het huidige Museumplein (het zogenaamde Paleis voor Nationale Nijverheid, geopend in 1830).

In 1834 werd de collectie van het ministerie van Binnenlandse Zaken overgedragen. Na de Belgische onafhankelijkheid werd in 1835 het concept van een nationaal museum uitgewerkt. Door een overeenkomst van 31 december 1842 nam de staat de eigendom over van de stad. Drie jaar later kreeg het Musée royal de peinture et de sculpture een afdeling eigentijdse kunst. Van 1862 tot 1877 verhuisde die afdeling tijdelijk naar de Academiënpaleis. De werken van de oude meesters verhuisden in 1887 uit het Oude Hof naar de Regentschapsstraat, een nieuwe bestemming gevend aan het in 1880 geopende Paleis voor Schone Kunsten naar ontwerp van Alphonse Balat. De moderne kunst bleef nog tot 1962 in het Oude Hof, kwam tot 1978 terecht in een krappe behuizing aan het Koningsplein en vond dan vanaf 1984 aansluiting bij de oude kunst in een ondergronds complex met lichtput, ontworpen door Roger Bastin.

Bekende schenkingen in de 19e en 20e eeuw waren die van de Grez (1914), della Faille de Leverghem (1942), Delporte-Livrauw (1973) en Goldschmidt (1990).

Vanaf 2004 begon het museum aan een herstructureringsprogramma, met de bedoeling om de collecties beter te ontsluiten en een groter publiek te bereiken. Conservator Michel Draguet wilde verschillende collecties van federale instellingen samenbrengen en specifieke musea oprichten die een bepaalde deelcollectie beter uitlichten.^[2] In 2009 werd hiertoe overgegaan tot de oprichting van het Magritte Museum. In 2013 opende het Fin-de-Siècle Museum in de ondergrondse zalen, waar sinds 1984 het museum voor moderne kunst was gevestigd.^[3]

Aan het hoofd van deze federale instelling staat een hoofdconservator die bij ministrieel besluit wordt benoemd,^[4] anno 2023 is dit een directeur-generaal.

Het sluiten van het museum voor moderne kunst stuitte echter op veel protest, doch dit betekende tevens het begin van de concretisering van een nieuw internationaal museum voor moderne en hedendaagse kunst op een andere locatie in Brussel. Tegen 2022 zou dit nieuwe museum moeten kunnen openen.^[8] De collectie zou bestaan uit de kunstwerken van het opgedoekte museum voor moderne kunst, uit bruiklenen van privé-verzamelaars en uit de collecties van grote bankinstellingen.^[9]

De collectie bestaat uit meer dan 20.000 schilderijen, beeldhouwwerken en tekeningen die de nationale en in mindere mate de internationale ontwikkelingen binnen de schone kunsten tonen sinds de veertiende eeuw tot vandaag.

De musea hadden in 2010 een totaal van ongeveer 715.000 bezoekers.^[10] Hiermee staat het museum in de top 100 van drukst bezochte musea ter wereld en is het het meest bezochte museumcomplex van België.^[11] Dankzij de opening van het Magritte Museum komt het aantal unieke bezoekers sinds 2009 een pak hoger uit dan voorheen. Sinds 2004 was er al een opmerkelijke stijging op te tekenen. Het Magritte Museum kreeg in 2010 zo'n 425.000 bezoekers over de vloer en is daarmee het succesvolste onderdeel van de musea.^[12]

De KMSKB organiseren per jaar gemiddeld 2 grote internationale tentoonstellingen die zich zowel op oude als moderne kunst van vooral binnenlandse kunstenaars toespitsen. De laatste jaren heeft BOZAR eveneens een sterke reputatie opgebouwd inzake exposities op dit gebied.

Belangrijke tentoonstellingen in het recente verleden:

• 28.05.2013 - 13.07.2014: Sculptuur na 1945
• 12.10.2012 - 15.09.2013: Jan Fabre
• 12.10.2012 - 27.01.2013: Jordaens en de Antieken
• 11.09.2012 - 01.05.2013: Frits Van den Berghe, Constant Permeke, Gustave De Smet
• 15.10.2010 - 09.01.2011: Van Delacroix tot Kandinsky, oriëntalisme in Europa
• 26.03.2010 - 27.06.2010: Het symbolisme in België
• 23.10.2009 - 31.01.2010: Delvaux en de oudheid
• 08.05.2009 - 30.08.2009: Alfred Stevens
• 18.11.2008 - 04.01.2009: Meunier in Sevilla
• 16.05.2008 - 21.09.2008: De Britse koninklijke collectie, van Bruegel tot Rubens
• 23.11.2007 - 30.03.2008: Alechinsky van A tot Y
• 14.09.2007 - 27.01.2008: Rubens, een genie aan het werk
• 22.09.2006 - 04.02.2007: Spilliaert, een vrije geest

• 
  Dirk Bouts:
  De gerechtigheid van keizer Otto : De vuurproef
• 
  Robert Campin:
  De Boodschap aan Maria
• 
  Hans Memling:
  Portret van Willem Moreel
• 
  Rogier van der Weyden:
  Portret van Antoon van Bourgondië
• 
  Pieter Bruegel de Oude:
  De volkstelling van Bethlehem
• 
  Lucas Cranach de Oude:
  Portret van Dr. Scheyring
• 
  Frans Snyders:
  Hertenjacht
• 
  Antoon van Dyck:
  Portret van de beeldhouwer François Duquesnoy
• 
  Jacques-Louis David:
  De dood van Marat
• 
  Jacques-Louis David:
  Mars ontwapend door Venus
• 
  Melchior d'Hondecoeter: Dode haan, hangend aan een spijker
• 
  Joos de Momper:
  Toren van Babel met figuren van Frans Francken (II)
• 
  Meester van de Catharinalegende:
  Episoden uit het leven van de H. Catharina

• Lijst van musea in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

• Online catalogus van de collectie
• Beschrijving bibliotheek - vlabidoc.be (gearchiveerd)

• Christophe Loir, La sécularisation des œuvres d'art dans le Brabant (1773-1842). La création du musée de Bruxelles, 1998 (gearchiveerd)
• Michèle Van Kalck (red.), De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Twee eeuwen geschiedenis, 2 dln., 2003

Zie de categorie Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.