Jaap Bakema
| Jaap Bakema | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Jaap Bakema in 1966 | ||||
| Persoonsinformatie | ||||
| Nationaliteit | Nederlandse | |||
| Geboortedatum | 8 maart 1914 | |||
| Geboorteplaats | Groningen | |||
| Overlijdensdatum | 20 februari 1981 | |||
| Overlijdensplaats | Rotterdam | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep(en) | architect,[1][2][3][4] ontwerper[5][4] | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Werkgever(s) | Technische Universiteit Delft | |||
| Werken | ||||
| Belangrijke gebouwen | Centrale Bibliotheek Rotterdam | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Accademia delle Arti del Disegno | |||
| Archieflocatie | Het Nieuwe Instituut[6] | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
.jpg)
Jacob Berend (Jaap) Bakema (Groningen, 8 maart 1914 – Rotterdam, 20 februari 1981) was een Nederlands architect en medenaamgever van het bureau Van den Broek en Bakema, dat een bijzondere plaats inneemt in de Nederlandse architectuurgeschiedenis van de 20e eeuw.
Levensloop
Bakema werd geboren in Groningen-stad en groeide op in tuindorp De Hoogte. Na een mulo-opleiding ging hij studeren aan de middelbare technische school in Groningen, waar hij in 1935 afstudeerde in de richtingen bouwkunde en weg- en waterbouw. Hij werkte daarna enige tijd voor de Groninger architect Willem Reitsema. Tussen 1937 en 1941 volgde hij in Amsterdam Hooger Bouwkundig Onderricht, de architectenopleiding die later de Academie voor Bouwkunst zou worden. Deze opleiding rondde hij onder zijn mentor Mart Stam cum laude af. In deze periode werkte hij ook bij Cornelis van Eesteren in Amsterdam en bij Van Tijen en Maaskant in Rotterdam.[7]
In 1942 probeerde hij vanuit het bezette Nederland Engeland te bereiken. Hij werd in de Pyreneeën aangehouden en in Frankrijk vastgezet. In het najaar van 1944 wist hij Groningen weer te bereiken. Hij dook onder bij zijn collega-architect Evert van Linge.
Tussen 1945 en 1948 werkte Bakema bij de Dienst van Volkshuisvesting in Rotterdam. In 1948 associeerde hij zich met Johannes Brinkman en Jo van den Broek van het architectenbureau Brinkman en Van den Broek. Brinkman was toen ernstig ziek en Van den Broek was zojuist benoemd tot hoogleraar aan de Technische Hogeschool Delft. Na het overlijden van Brinkman in 1949 ging het bureau in 1950 verder onder de naam Van den Broek en Bakema. Van 1959 tot 1964 zat Bakema in de redactie van het tijdschrift Forum, samen met Aldo van Eyck en Herman Hertzberger.
Met het bureau Van den Broek en Bakema heeft Jaap Bakema een zwaar stempel gedrukt op de wederopbouw in Rotterdam. Het laatste gebouw waar hij bij betrokken was, is de Centrale Bibliotheek (1977-1983) in Rotterdam. In 1981 overleed Jaap Bakema.
Selectie van werken (chronologisch)
Jaar betreft de oplevering van het pand.
| Jaar | Gebouw | Plaats | Opmerking |
|---|---|---|---|
| 1949 | Aankomsthal Holland-Amerika lijn | Rotterdam | Tegenwoordig Cruise Terminal Rotterdam |
| 1949 | 't Venster | Rotterdam | |
| 1950 | De Lantaren | Rotterdam | |
| 1953 | Lijnbaan | Rotterdam | |
| 1957 | Opstandingskerk | Schiedam | In 2002 verbouwd tot appartementen |
| 1958 | Schoenenmagazijn Huf | Rotterdam | Sinds 2010 rijksmonument |
| 1962 | Samen op weg-kerk | Nagele | |
| 1966 | Aula TU Delft | Delft | |
| Jaren zeventig | Woonwijk 't Hool | Eindhoven | |
| 1970 | Faculteitsgebouw Bouwkunde TU Delft | Delft | In 2008 door brand verwoest |
| 1972 | Stadhuis van Terneuzen | Terneuzen | In 2025 voorgedragen als rijksmonument |
| 1983 | Centrale Bibliotheek Rotterdam | Rotterdam |
Trivia
- In 2006 is de Bakema Foundation opgericht. Vanaf 2006 tot 2012 werd er jaarlijks een onderzoeksbeurs van 10.000 euro toegekend voor onderzoek op het snijvlak van architectuur, samenleving en technologie.
- De karakteristieke vakantiehuisjes op de parken van Sporthuis Centrum, het latere Center Parcs, zijn ontworpen door Jaap Bakema.
- Het Stadhuis van Terneuzen dat door Bakema werd ontworpen en begin jaren '70 is gerealiseerd werd in september 2025 voorgedragen als Rijksmonument. [8]
Citaat
"Werkelijke architectuur kan in onze dagen slechts worden geschapen door diegenen die zinnens zijn aan de schepping van nieuwe maatschappelijke ordeningen mee te werken."[9]
Biografie
- Totale Ruimte, Annette Jansen, Querido Fosfor, 2023.
Zie ook
Bronnen
- 'Verband tussen architectuur en maatschappij', “Jaap Bakema wilde een omgeving scheppen waarin het democratisch bewustzijn kon opbloeien”;
- De Vrije Kunstenaar, 1945, nr. 1, p. 2
- Jaap Bakema Study Centre,"Bakema Fellowship"
- ↑ Archief voor Schone Kunsten; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 125002.
- ↑ http://arch-pavouk.cz/index.php/architekti/1443-bakema-jacob-berend; geraadpleegd op: 7 mei 2023.
- ↑ https://collectie.nieuweinstituut.nl/detail/people/23731; Nieuwe Instituut Collectieplatform; Handle-identificatiecode: 21.12141/id/people.20149609-E610-4FBA-B0BF-D6313C30B158; genoemd als: Jacob Berend Bakema; geraadpleegd op: 5 november 2025.
- 1 2 RKDartists; geraadpleegd op: 10 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 3687.
- ↑ https://hdl.handle.net/21.12141/id/people.5c3d1985-4f06-4b0b-9c88-77de5723abb0; Nieuwe Instituut Dataplatform; geraadpleegd op: 20 mei 2024.
- ↑ https://collectiedata.hetnieuweinstituut.nl/id/archives/110804254; Nieuwe Instituut Dataplatform; genoemd als: Bakema, Jacob Berend; geraadpleegd op: 2 juni 2024; Handle-identificatiecode: 21.12141/doc/collect.998e984e-a362-45a8-ab10-7404f6515e07.
- ↑ Karsten, Sjoerd, Jaap Bakema en de wederopbouw van Rotterdam. Biografieportaal (2 oktober 2023). Geraadpleegd op 15 oktober 2025.
- ↑ Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, De jongste rijksmonumenten van Nederland - Post 65 - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. www.cultureelerfgoed.nl (13 mei 2025). Geraadpleegd op 13 september 2025.
- ↑ P017_Bakemapark_Amsterdam. DubbeLL - Buurtontwikkelaars. Geraadpleegd op 15 oktober 2025.