Centrale Bibliotheek Rotterdam

Centrale Bibliotheek Rotterdam
Centrale Bibliotheek Rotterdam, 2008
Centrale Bibliotheek Rotterdam, 2008
Locatie
Plaats Rotterdam
Adres Centrale Bibliotheek Rotterdam, Hoogstraat 110, 3011PV Rotterdam, NederlandBewerken op Wikidata
Onderdeel van Bibliotheek RotterdamBewerken op Wikidata
Hoogte boven zeespiegel 10,56 meter[1][2]Bewerken op Wikidata
Status en tijdlijn
Status In verbouwing
Gereed 1983
Huidig gebruik Bibliotheek
Eigenaar Bibliotheek Rotterdam
Bouwkundige informatie
Architect(en) Van den Broek & Bakema (1983)
Powerhouse Company (verbouwing 2026-2029)
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Centrale Bibliotheek Rotterdam is de hoofdvestiging van Bibliotheek Rotterdam en bevindt zich aan de Binnenrotte in het centrum van de stad. Het gebouw werd in 1983 en is ontworpen door het architectenbureau Van den Broek & Bakema.

Geschiedenis

De bibliotheek gezien vanuit de Waterstadtoren, 2005

De bibliotheek werd gebouwd in een tijd waarin Rotterdam zich sterk ontwikkelde als moderne stad. Voor het ontwerp van het nieuwe gebouw van de Centrale Bibliotheek was een prijsvraag uitgeschreven, waarvoor onder andere ook Carel Weeber een ontwerp maakte.[3] Het winnend ontwerp kwam van Jaap Bakema en Hans Boot van het architectenbureau Van den Broek & Bakema. Ze ontwierpen een post-modernistisch gebouw met enige gelijkenis met het Centre Pompidou in Parijs. Het ontwerp combineerde functionaliteit met een open uitstraling, passend bij het idee van een publieke voorziening die toegankelijk is voor iedereen. De bibliotheek staat bekend om zijn opvallende gele buizen en glazen gevel, die typerend zijn voor de architectuur van de wederopbouwperiode.

Op 7 oktober 1983 werd het gebouw officieel geopend door Koningin Beatrix.

Op de gevel aan de gedempte Binnenrotte staat een tekst van Erasmus, inclusief zijn handtekening: "Heel de wereld is mijn vaderland". Het is een knipoog naar een spreuk die aan de overkant van de Blaak te lezen is op een kantoorgebouw, uit het werk van Lucebert: "Alles van waarde is weerloos".

Verbouwing

Na meer dan veertig jaar intensief gebruik voldeed het gebouw niet meer aan de eisen van de nieuwe tijd op het gebied van duurzaamheid, toegankelijkheid en gebruikscomfort. Daarom is een grootschalige renovatie gepland die in 2026 van start gaat. Het ontwerpteam, geleid door Powerhouse Company – in samenwerking met Atelier Oslo, Lundhagem en DELVA Landscape Architecture – presenteerde in 2024 het definitieve plan.

Het vernieuwde gebouw krijgt een transparanter karakter door grotere glaspartijen en een open indeling. Binnen worden houten tribunes en trappen toegevoegd om ontmoetingsplekken te creëren. De iconische gele buizen blijven behouden en worden doorgetrokken tot aan het maaiveld. Ook de buitenruimte wordt heringericht: de Rijstuin verandert in een groene zone en er komen ingangen aan alle zijden van het gebouw. Ondergronds wordt een grote fietsenstalling gerealiseerd met ruimte voor circa 1.200 fietsen. De bestaande bibliotheek sloot eind 2025 voor de laatste keer en verhuisde naar een tijdelijk pand aan de Librijesteeg. De oplevering wordt verwacht eind 2028 of begin 2029.

Facetten

Boeken en andere collecties

Boekenstalling in bibliotheekgedeelte

De Centrale Bibliotheek Rotterdam beschikt over een boekencollectie verdeeld over het gehele pand vanaf de eerste verdieping, en een aparte platencollectie op de begane grond voorbij de centrale entree. De gezamenlijke ruimte van de Centrale Bibliotheek gebouw is zo'n 24.000 m².

De collectie van de Bibliotheek Rotterdam omvat meer dan 500.000 boeken, cd-roms, dvd's, video's en e-books. Tevens circa 60 abonnementen op papieren dagbladen, 1.400 abonnementen op tijdschriften, waaronder digitale uitgaves.

De Centrale Discotheek Rotterdam (CDR), gevestigd in het gebouw van de Centrale Bibliotheek, bezit ruim 400.000 cd's, 300.000 lp's en 50.000 dvd's.

Sinds 2022 is de Atlas van Stolk ruimtelijk en organisatorisch ondergebracht bij Bibliotheek Rotterdam, de verzameling wordt voor een deel getoond op de derde verdieping van het gebouw.

Aan de Centrale Bibliotheek Rotterdam is ook een stripdocumentatiecentrum gekoppeld, die zijn diensten deels digitaal aanbiedt.

Ontmoetingsplaats

Met ruim 2,4 miljoen bezoekers per jaar is de Centrale Bibliotheek Rotterdam de meest bezochte culturele instelling van Rotterdam. In het grote publiek te faciliteren zijn verschillende voorzieningen getroffen. Zo zijn er in de centrale entree een zithoek gecreëerd rond een vergroot schaakbord op de grond, waar de stedelingen zich al decennia met elkaar kunnen meten.

Langs een zijde naast de entree is een bibliotheekcafé ingericht over de begaande grond en eerste verdieping. Op de eerste verdieping is een speciale leeshoek ingericht van de jongste bezoekers, en verder zijn er lees en studieplekken over verdeeld over de overige verdiepingen.[4]

Bibliotheektheater Rotterdam

EPF Rotterdam conferentie in het Bibliotheektheater, 2017

In het gebouw bevindt zich de theaterzaal van het Bibliotheektheater Rotterdam. Naast cabaret- en toneelvoorstellingen vinden er congressen en andere manifestaties plaats. Jaarlijks vindt er ook de uitreiking van Beste Rotterdamse Boek plaats. Het theater is uitgerust met een speciale ringleiding voor slechthorenden en was daarmee als een van de eerste theaters in Nederland.[5]

Exposities, film en muziek

Naast het activiteiten in het Bibliotheektheater vinden er ook film, muziek en kunstexposities plaats in het bibliotheekgebouw zelf.[6]

Zo organiseerde Rini Biemans in de zomers van 1998 en 1999 de Rotterdamse kunstdagen in de Laurenskerk, op het Binnenrotteplein, en het gebouw.[7] De Bubble Chair (1968) van Eero Aarnio was in 2006 te zien in de Centrale Bibliotheek Rotterdam.

Er waren verder bijvoorbeeld exposities van het Erwin Kho, Milan Hulsing, Erik de Graaf en Albo Helm (2011). In de maand november vind jaarlijks het Lezersfeest in de Centrale Bibliotheek Rotterdam plaats, waar o.a. Zone 5300 bijna jaarlijks van de partij is.