Ichtegem

Ichtegem

Gemeente in België
(Details)
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	West-Vlaanderen
Arrondissement	Oostende
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	45,78 km² (2023) 81,87% 10,06% 8,07%
Coördinaten	51° 6' NB, 3° 1' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkings­dichtheid	14.622 (01/01/2025) 50,36% 49,64% 319,41 inw./km²
Leeftijdsopbouw – 0-17 jaar – 18-64 jaar – 65 jaar en ouder	(01/01/2025) 19,14% 59,08% 21,78%
Politiek en bestuur
Burgemeester	Lieven Cobbaert (Team Burgemeester)
Bestuur	Team Burgemeester WIT
Zetels TeamBurgemeester cd&v8480 WIT Vlaams Belang	23 8 8 5 2
Economie
Gemiddeld inkomen	21.657 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad	3,75% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode 8480 8480 8480	Deelgemeente Ichtegem Bekegem Eernegem
Zonenummer	050 - 051 - 059
NIS-code	35006
Politiezone	Kouter
Hulpverlenings­zone	Zone 1
Website	www.ichtegem.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Oostende in de provincie West-Vlaanderen
Portaal    België

Ichtegem is een plaats en gemeente in de Belgische provincie West-Vlaanderen. Ichtegem is een fusiegemeente en bestaat uit Ichtegem, Eernegem en Bekegem. De gemeente telt ruim 14.000 inwoners. Ichtegem is verbroederd met het Zwitserse Wassen.

• 
  Dorpskern van Ichtegem, vanaf de Ruidenberg
• 
  Markt en Sint-Michielskerk

Ichtegem bestaat naast Ichtegem-centrum nog uit de deelgemeenten Eernegem en Bekegem. Eernegem is een grote deelgemeente en telt meer inwoners dan de hoofdgemeente. Het gemeentehuis (administratief centrum van het gemeentebestuur) van Ichtegem bevindt zich ook in het centrum (Stationsstraat 1) van Eernegem. Bekegem is een kleiner landelijker dorp.

De dorpskern van Ichtegem zelf is lang uitgerekt langs de weg van Koekelare naar Aartrijke. Het centrum, met de markt en de kerk, ligt helemaal in het westen van deze kern, op nog geen twee kilometer van het centrum van Koekelare. Naar het oosten toe loopt de dorpskern ruim drie kilometer door langs Engelstraat en, voorbij de wijk De Engel aan de N33, de Zuidstraat. Naast deze lintbebouwing zijn nieuwere wijken of nijverheidszones pas later ontstaan.

Een tweetal kilometer ten zuiden van de dorpskern ligt de wijk De Reiger, bij het kruispunt van de weg naar Kortemark met de Diksmuidebaan N363 en ook met de Ruidenbergstraat en Zuster Clarastraat, op de vroegere Steenstraat.

Ichtegem grenst aan volgende dorpen:

Kaart

Vermoedelijk was het grondgebied van Ichtegem in de prehistorie al bewoond, maar systematisch archeologisch onderzoek werd nog niet uitgevoerd. Wel zijn er vondsten uit het laat-neolithicum, terwijl op luchtfoto's zichtbare cirkelvormige structuren duiden op grafheuvels uit de bronstijd of ijzertijd. Uit de Romeinse tijd zijn bewoningssporen bekend. De Brugse heirweg (Engelstraat, Koekelarestraat en Zuidstraat) hoeft niet noodzakelijkerwijs van Romeinse oorsprong te zijn, maar kan ook als middeleeuwse handelsweg zijn ontstaan. De naam van Ichtegem kan in de 7e of 8e eeuw zijn ontstaan. De naam Ichtegem is van Germaanse oorsprong.

Het nabijgelegen Kasteel van Wijnendale stamt uit de 11e eeuw. Omstreeks 1026 kwam Ichtegem voor het eerst voor in documenten, en wel als Hettingeem. De uitgestrekte woeste gronden werden van eind 11e tot de 13e eeuw ontgonnen. De Abdij van Sint-Bertinus te Sint-Omaars en de Sint-Pietersabdij te Oudenburg speelden hier een belangrijke rol in. Omstreeks 1250 was een pottenbakkerij in bedrijf. In 1331 was er al sprake van een kapel die aan Sint-Winok was gewijd.

De godsdiensttroebelen in de 2e helft van de 16e eeuw leidden tot verwoesting van enkele kapellen en ook de kerk werd zwaar beschadigd. In het Wijnendalebos huisden de Bosgeuzen die het omliggende land onveilig maakte. Het land raakte ontvolkt en een pestepidemie omstreeks 1580 vertraagde de herbevolking. Vanaf 1639 kwamen ook mensen uit Artesië naar deze streken en vestigden zich in het gehucht De Reiger, dat sindsdien in de volksmond Artoys werd genoemd.

Van 1764-1775 werden, onder Oostenrijks bewind, nieuwe -vaak kaarsrechte- wegen aangelegd, zoals de weg van Torhout naar Oostende.

Van 1840-1850 was er sprake van economische neergang: crisis in de vlasnijverheid, mislukte oogsten en een tyfusepidemie. Zo waren vele inwoners genoodzaakt elk jaar naar Frankrijk te trekken om daar bij het oogsten te helpen: de Fransmans. Vanaf 1868 was ook Spoorlijn 62, van Torhout naar Oostende, in gebruik. Tot de nijverheid behoorden brouwerijen en een steenoven (1882).

Tijdens de Eerste Wereldoorlog hadden de Duitsers een veldhospitaal in het klooster en de school. De overledenen werden begraven en hun stoffelijke resten werden in 1930 overgebracht naar het Duitse kerkhof te Vladslo. Ook werd er in 1917 een vliegveld aangelegd.

Vooral na de Tweede Wereldoorlog verdwenen de Fransmans geleidelijk uit beeld, ten gevolge van de landbouwmechanisatie. De plaatselijke zuivelfabriek sluit in 1979. Ondertussen werd in 1975 een nieuwe fusiegemeente Ichtegem gevormd, waarvan ook Eernegem en Bekegem deel gingen uitmaken.

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Ichtegem voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• Het Wijnendalebos
• De Sint-Michielskerk bevat nog enkele delen van het oude 15de-eeuwse laat-romaanse kerkje, namelijk de kruisbeuk met gotisch venster, de koornis en de basis van de vieringtoren. In 1884 verdween het romaanse schip en kwam een driebeukig schip in de plaats. Er kwam een nieuwe ingang, op de plaats van het vroegere koor dat naar het oosten was gericht. In de plaats kwam ook een nieuw naar het westen gericht koor. Van de toren is de basis nog het oudst; erbovenop is een achtkantige toren gebouwd.
• De Engelkerk in de wijk De Engel, van 1979.
• Kasteel Rosendahl

• 
  Sint-Michielskerk, zijbeuk en toren
• 
  Sint-Michielskerk, toren
• 
  Sint-Michielskerk, ingang en toren

Ichtegem ligt in Zandig Vlaanderen (Westelijk Houtland) met een hoogte van 10 tot 20 meter. In het zuidoosten vindt men de steilrand naar het Plateau van Wijnendale, waar men ook het Wijnendalebos en Kasteel van Wijnendale vindt. Hier is 51 meter het hoogste punt, bij het gehucht De Reiger. Het plateau vormt een waterscheiding: beken ten zuiden hiervan lopen af in zuidelijke richting, naar de Handzamevaart. Beken ten noorden hiervan lopen in noordelijke richting naar de Moerdijkvaart.

In de gemeente is Brouwerij Strubbe actief, brouwer van verschillende streekbieren. De brouwerij brouwt de Ichtegem's bieren, die naar de gemeente genoemd zijn. Vroeger waren er meer brouwerijen, zoals brouwerij De Engel, en ook heeft er een steenfabriek gestaan. In de landbouw was onder meer de vlasteelt van belang.

• Tijdens de wielerwedstrijd de Ronde van Vlaanderen (2006) was Ichtegem het "Dorp van de Ronde".
• Jaarlijks wordt de slotrit van de Omloop der Vlaamse Ardennen (behorende tot de 3-daagse van West-Vlaanderen - Johan Museeuw Classics) in Ichtegem gehouden.
• Het beeldhouwwerk "Ode aan de Vlaamsche leeuwen" op de markt is een verwijzing naar het wielerverleden van de gemeente met namen als Jules Vanhevel en Richard Depoorter en de jaarlijkse Omloop der Vlaamse Ardennen.

• Tot 1963 had Ichtegem (Station Ichtegem) zijn eigen station gelegen langs de Spoorlijn 62.
• Tot 1951 werd Ichtegem bediend door de Tramlijn 342 (NMVB)/West-Vlaanderen.

• Macharius Gryson, kunstenaar
• Josuë Dupon (1864 - 1935), kunstenaar
• Jules Vanhevel (1895 - 1969), wielrenner
• Michel Vanderbauwhede (1901 - 1977), voetballer
• Richard Depoorter (1915 - 1948), wielrenner
• Irénée Duriez (1950), kunstenaar
• Stive Vermaut (1975 - 2004), wielrenner
• Kamiel (zanger) (1951 - 2008), zanger
• Katrien Devos (1951)
• Kyriani Sabbe (2005), voetballer

Koekelare, Aartrijke, Eernegem, Wijnendale

• Website van de gemeente
• Inventaris Onroerend Erfgoed

Zie de categorie Ichtegem van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.