Heilig Landstichting

Heilig Landstichting
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Heilig Landstichting (Gelderland)
Heilig Landstichting
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Berg en Dal Berg en Dal
Coördinaten 51° 49 NB, 5° 53 OL
Algemeen
Oppervlakte 2,27[1] km²
- land 2,27[1] km²
- water 0[1] km²
Inwoners
(2023-01-01)
850[1]
(374 inw./km²)
Hoogte 47,9 - 89,7 m
Woning­voorraad 339 woningen[1]
Overig
Postcode 6564
Netnummer 024
Woonplaats­code 2292
Belangrijke verkeersaders
Foto's
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Heilig Landstichting is een dorp in het zuiden van de Nederlandse provincie Gelderland. Het ligt tegen de zuidoostelijke rand van Nijmegen aan.

Oorspronkelijk hoorde Heilig Landstichting bij de gemeente Groesbeek. Tegenwoordig valt de plaats, net als de rest van Groesbeek, onder de nieuwgevormde fusiegemeente Berg en Dal. Heilig Landstichting wordt afgegrensd door de Sophiaweg in het noorden en de Nijmeegsebaan in het westen, deze twee wegen vormen hier tevens de gemeentegrens met Nijmegen.

Geschiedenis

De Heilig Land Stichting, waar het latere dorp naar is vernoemd, werd officieel opgericht in 1911. Dit gebeurde met goedkeuring van bisschop Wilhelmus van de Ven van het bisdom 's-Hertogenbosch. De initiatiefnemer voor het project was de Waalwijkse priester Arnold Suys (1870-1941), die enkele jaren eerder een pelgrimstocht naar de toenmalige regio Palestina had ondernomen. Op de plek van de buurtschap De Ploeg moest nu naar zijn overtuiging een katholiek centrum voor Nederland komen, met een devotiepark waar bekende plaatsen uit het Heilige Land nagebouwd zouden worden. Dit laatste is later verwezenlijkt als het Bijbels Openluchtmuseum, tegenwoordig het Museumpark Orientalis. Suys schreef hier ook een gedenkboek over.[2]:88.

Suys werkte enige tijd samen met Jeanne-Cécile Vroomans-Leclerq, die eenzelfde Heilig Land-project voor ogen had. Ze kochten gezamenlijk de Ursuleberg en Bakkersberg (nu Sionsberg) op om hun plannen te verwezenlijken. Uiteindelijk konden ze het echter niet eens worden over onder meer de geplande bouw van de Heilig Hart-basiliek op de Sionsberg, die Vroomans per se wilde terwijl Suys boven alles voorrang gaf aan zijn Cenakelkerk. Hun samenwerking liep uiteindelijk op de klippen, waarbij Suys aan het langste eind trok. Vroomans spande in Rome meerdere gerechtelijke procedures aan in een poging alsnog gelijk te krijgen, maar verloor.[2]:83-87

De Cenakelkerk was de eerste kerk die in het kader van het project hier gebouwd werd (1913-1915). De kerk was ontworpen door Jan Stuyt, in samenwerking met Jos Margry. Van de eveneens geplande Heilig Hart-basiliek zijn uiteindelijk alleen de onderzijde van het voorportaal en het atrium gerealiseerd; dit functioneert nu als hoofdgebouw van het museumpark.

Om directe middelen te hebben om het devotiepark te kunnen bouwen werd de beschikbare grond in drieën gedeeld; een gedeelte zou het devotiepark worden, een gedeelte werd ingericht als begraafplaats om ook door de verkoop van grafrechten in de toekomst een inkomstenbron te hebben, en het laatste deel werd verkocht voor woningbouw. Met dit geld werd een aanvang gemaakt voor het park.

Woning met poort Profetenlaan 15

De voormalige buurtschappen De Ploeg en Het Heilig Land versmolten tot het kerkdorp Heilig Landstichting. In de jaren dertig was dit een wijk geworden binnen de gemeente Groesbeek. Er werden omstreeks 1936 uitbreidingsplannen ontwikkeld door het gemeentebestuur met een aangepast en uitgebreider stratenplan, als onderdeel van een uitbreidingsplan voor heel Groesbeek. Er kwam nieuwbouw aan de Nijmeegsebaan, de Andreaslaan, de Sophiaweg en de Thaddeuslaan.[3]

In 1940 telde de wijk 500 inwoners (op een totaal van 9000 in heel Groesbeek). Begin jaren 50 van de 20e eeuw werd het uitbreidingsplan voor Heilig Landstichting herzien, met meer ruimte voor benzinestations en goedkope woningen. Begin jaren 60 werd ook de Nijmeegsebaan verbreed en toegankelijker gemaakt voor alle soorten verkeer, en er kwam een benzinestation.[2]:73-80

Tussen 1918 en 1925 had Heilig Landstichting een klein station aan de spoorlijn Nijmegen - Kleef (ten noorden van de spoorwegovergang aan de toen iets langere Scheidingsweg), wat echter weinig werd gebruikt en daarom al snel weer verdween.[2]:72

Nabij het dorp Heilig Landstichting en het Museumpark Orientalis ligt sinds 1954 het Afrika Museum.

Bekende inwoners

Varia

Zie ook

Afbeeldingen