Galgadraco

Galgadraco is een geslacht van pterosauriërs, behorend tot de Pterodactyloidea, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Brazilië. De enige benoemde soort is Galgadraco zephyrius.

In 2004 werd in de Serra da Galga de sauropode Uberabatitan ontdekt in de vindplaats van het talud van de BR-050 autoweg. Verschillende teams kamden in de jaren daarna het vondstgebied uit, dat rijk bleek aan fossielen. Op een dag vond Ariovaldo Giaretta op een richel een stuk snuit van een pterosauriër. Het was naar beneden gerold, vermoedelijk van twee meter hoger in de rotswand, waar hij het zelf, zo vermoedde hij, jaren eerder zonder het te weten had losgewerkt. Intussen was het door de regen helemaal schoongespoeld zodat het haast een nieuw bot leek. Het fossiel leek duidelijk herkenbaar als een stuk bovenkaak van een azhdarchide. In dat geval zou het de eerste vondst van die groep zijn in Brazilië gedaan.

In 2025 werd de typesoort Galgadraco zephyrius benoemd en beschreven door Ariovaldo Antonio Giaretta, Bruno Albert Navarro, Thiago da Silva Marinho en Rodrigo Vargas Pêgas. De geslachtsnaam verbindt een verwijzing naar de Galgaheuvel met het Latijn draco, "draak". De soortaanduiding is afgeleid van het Grieks Zephyros (Ζέφυρος), de personificatie van de Westenwind, als verwijzing naar het gevonden zijn op het Westelijk Halfrond.

Het holotype, CPPLIP 1853, is afkomstig uit de Serra da Galga-formatie die dateert uit het late Maastrichtien. Het bestaat uit een driedimensionaal bewaard stuk snuit iets achter de snuitpunt gelegen. Verder is er op de vindplaats specimen CPPLIP 1906 gevonden, een kort stukje van de symfyse van de onderkaken. Het is wellicht van een jong dier. Het zou van hetzelfde taxon als het holotype kunnen zijn maar dat valt niet te bewijzen. Andere fragmenten zijn CPPLIP 1854: een mogelijk stuk bovenkaak, CPPLIP 1907: het uiteinde van een vierde middenhandsbeen van vermoedelijk een jong dier en CPPLIP 1908: een mogelijke handklauw van vermoedelijk een azhdarchide. CPPLIP 1854 lijkt duidelijk af te wijken van Galgadraco.

De spanwijdte van Galgadraco is geschat op vier à vijf meter.

De beschrijvers stelden een aantal onderscheidende kenmerken vast. Een ervan is een autapomorfie, unieke afgeleide eigenschap. Op de middenlijn van het verhemelte ligt een ondiepe groeve die bij alle andere bekende Azhdarchoidea ontbreekt.

Daarnaast is er een unieke combinatie van op zich niet unieke kenmerken. De punt van de snuit is tandeloos terwijl de zijden van de snuit 7° uiteenlopen. De snuit loopt naar boven onder een hoek van 15° naar boven. De hoek schuin naar beneden en buiten is 18°. De dwarsdoorsnede is ruwweg driehoekig (met de punt naar boven). De foramina zijn spleetvormig en op het verhemelte groter dan op de zijden. De foramina op het verhemelte zijn grotendeels geordend in symmetrische gepaarde rijen. De foramina op het verhemelte staan relatief dicht op elkaar, 43% van de lengte beslaand. De snijranden aan de zijden van het verhemelte zijn laag en afgerond.

Galgadraco is in de Azhdarchidae geplaatst, in de Hatzegopterygia als zustersoort van Albadraco.

• (en) Giaretta, Ariovaldo A., Navarro, Bruno A., Marinho, Thiago S., Pêgas, R. Vargas (2025-09). The first pterosaur from the Bauru Group: an azhdarchid from the Upper Cretaceous of Brazil. Papers in Palaeontology 11 (5). ISSN:2056-2799. DOI:10.1002/spp2.70039.