Gobiazhdarcho

Gobiazhdarcho is een geslacht van pterosauriërs, behorend tot de Pterodactyloidea, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Mongolië. De enige benoemde soort is Gobiazhdarcho tsogtbaatari.

In de jaren negentig voerden het Hayashibara Museum of Natural Sciences en het Mongolian Paleontological Center een Joint Paleontological Expedition naar de Gobiwoestijn uit waarbij twee pterosauriërs werden gevonden, een uiterste zeldzaamheid voor dat gebied. Een ervan werd in 1995 aangetroffen bij Burchant. De vondst werd in 2009 beschreven maar niet benoemd door Mahito Watabe e.a.

In 2025 werd de typesoort Gobiazhdarcho tsogtbaatari benoemd door Rodrigo Vargas Pêgas, Zhou Xuanyu en Yoshitsugu Kobayashi. De geslachtsnaam verbindt verwijzingen naar de Gobiwoestijn en naar het verwante geslacht Azhdarcho, het typegeslacht van de azhdarchiden waarvan de naam weer is afgeleid van het Farsi azhdarch, een mythische draak. De soortaanduiding eert de Mongoolse paleontoloog Khishigjav Tsogtbaatar. Omdat de naam gepubliceerd is in een elektronisch tijdschrift zijn Life Science Identifiers nodig voor de geldigheid. Deze zijn A675EB7D-3502-4F99-8446-8AE4918AC60A voor het geslacht en 59F3DABA-6E84-4DE2-8948-F5F250E2E910 voor de soort. De andere vondst is benoemd als de soort Tsogtopteryx.

Het holotype, MPC−Nd 100/302, is gevonden in een laag van de Bayan Shireh-formatie waarvan de ouderdom onzeker is maar die volgens de beschrijvers vermoedelijk dateert uit het Coniacien-Santonien, ruwweg zesentachtig miljoen jaar oud. Het bestaat uit een tot een atlantoaxis vergroeide eerste en tweede halswervel, een derde halswervel en de achterkant van een vermoedelijk zesde halswervel. Het betreft vermoedelijk een jongvolwassen exemplaar dat dicht bij de volwassen grootte staat.

De vleugelspanwijdte van Gobiazhdarcho is geschat op drie à drieënhalve meter. De derde halswervel is 90,6 millimeter lang.

De beschrijvers stelden enkele onderscheidende kenmerken vast. Vijf daarvan zijn autapomorfieën, unieke afgeleide eigenschappen, alle van de halswervels. Het voetstuk van het voorste gewrichtsuitsteeksel heeft op de onderzijde een grote bult, vóór de preëxapofyse. De postexapofysen zijn verbonden door een beenplaat. De onderzijde van de postexapofysen toont vijf lengterichels. De epipofysen dragen een kiel met een puntige spits. De epipofysen van de zesde halswervel buigen sterk naar binnen.

Daarnaast is er een unieke combinatie van op zich niet unieke kenmerken. De postexapofysen zijn gereduceerd, nauwelijks achter de condyle (bolvormige achterkant) uitstekend. De epipofysen dragen kielen.

Gobiazhdarcho is in de Azhdarchidae geplaatst, als zustersoort van Nipponopterus.

• Watabe M., Tsuihiji T., Suzuki S. & Tsogtbaatar K. 2009. "The first discovery of pterosaurs from the Upper Cretaceous of Mongolia". Acta Palaeontologica Polonica 54(2): 231–242
• (en) Pêgas, R. V., Zhou, Xuanyu, Kobayashi, Yoshitsugu (16 september 2025). Azhdarchid pterosaur diversity in the Bayanshiree Formation, Upper Cretaceous of the Gobi Desert, Mongolia. PeerJ 13: e19711. ISSN:2167-8359. DOI:10.7717/peerj.19711.