Frank Gehry

Frank Owen Gehry
	Frank Gehry in 2007
Persoonsinformatie
Nationaliteit	Canada Verenigde Staten
Geboortedatum	28 februari 1929
Geboorteplaats	Toronto
Overlijdensdatum	5 december 2025
Overlijdensplaats	Santa Monica
Opleiding en beroep
Alma mater	University of Southern California; Harvard-universiteit; USC School of Architecture; Harvard Graduate School of Design; Bloor Collegiate Institute; Harbord Collegiate Institute
Beroep(en)	architect, meubelontwerper, ontwerper, sieraadontwerper, decorontwerper, muzikant, auteur, tekenaar
Werkveld(en)	architectuur, opera
Oriënterende gegevens
Stijl	postmodernisme
Werkgever(s)	Columbia-universiteit
Werken
Belangrijke gebouwen	Guggenheim Museum, Dansende Huis, Walt Disney Concert Hall
Erkenning en lidmaatschap
Lid van	European Academy of Sciences and Arts, American Academy of Arts and Letters, Royal Academy of Arts, American Academy of Arts and Sciences
Prijzen en erkenningen	Pritzker Prize
	Officiële website
	RKD-profiel
Portaal	Civiele techniek en bouwkunde

Frank Owen Gehry, geboren als Frank Owen Goldberg, (Toronto (Ontario), 28 februari 1929 – Santa Monica (Californië), 5 december 2025) was een Canadees-Amerikaans architect.

Hij behoorde tot de meest invloedrijke en meest productieve architecten van de twintigste eeuw. Zijn architectuur wordt deels gerekend tot het deconstructivisme en deels tot het postmodernisme.

Eén van zijn, in Europa, bekendste gebouwen is het Guggenheim Museum in Bilbao. In 1989 ontving hij de Pritzker Prize, bijgenaamd de Nobelprijs voor de architectuur, en in 1998 de National Medal of Arts (de hoogste onderscheiding die een kunstenaar in de Verenigde Staten kan krijgen).

Levensloop

Frank Owen werd met de achternaam Goldberg geboren in het Canadese Toronto. Zijn vader was kruidenier in een arbeidersbuurt en verkocht flipperkasten. Vanwege gezondheidsredenen verhuisde het gezin in 1947 naar Los Angeles. Daar bezocht hij het lokale college en werd bezorger op een vrachtwagen. ^[11]

Gehry behaalde zijn graad in de architectuur aan de University of Southern California in 1954. In 1962 richte Frank zijn eigen bureau op en veranderde zijn naam, op aanraden van zijn vrouw, van Goldberg in Gehry om antisemitisme te voorkomen. Zijn bedrijf heette Frank O. Gehry Associates en was gevestigd in Los Angeles. Het hart van zijn bedrijf was en bleef de maquettewerkplaats van zijn kantoor in Los Angeles, waar alles in papier, karton en blauw maquetteschuim in vele varianten werd uitgewerkt.^[11]

Tussen 1958 en 1991 was Gehry bijna uitsluitend werkzaam in Californië. De belangrijkste bouwwerken van enige omvang uit die periode staan in (en in de buurt van) Los Angeles, zoals de campus van de Loyola Law School (1978-2002), het California Aerospace Museum (1984, nu gesloten) en de Binoculars Building (1985-1991).

Gehry's oudste Europees gebouw, het Vitra Design Museum (1989), bevindt zich in Weil am Rhein (Duitsland, vlak bij Bazel). In de jaren negentig werden nog meer gebouwen in Europa opgericht: het American Center (1994) in Parijs dat is opgetrokken in een meer eenvoudige vormgeving en dat sinds 2005 de Cinémathèque Française herbergt, sociale woningbouw in Frankfurt-Schwanheim (1994), het Dansende Huis (1996) van de ING in Praag en het gebouwencomplex Neuer Zollhof (1999) in Düsseldorf (Duitsland). In de Verenigde Staten verrezen toen onder meer het Weisman Art Museum (1993) in Minneapolis en het Team Disney Anaheim (1995) in Anaheim.

Spraakmakend is zijn Guggenheim Museum (1999), in het Spaanse Bilbao, dat verrees op een voormalig haventerrein bij de oude binnenstad waaraan de schaal en de textuur van het museum is aangepast. Opvallend aan dit ontwerp is het gebruik van geavanceerde computerprogramma's en het sculpturale metalen dak.

Uit het begin van de 21e eeuw dateren onder meer het Experience Music Project (2000) in Seattle, de Gehry Tower (2001) in Hannover (Duitsland), de Walt Disney Concert Hall (2003) in Los Angeles en de BP Bridge (2004), een voetgangersbrug in Chicago.

Andere recente verwezenlijkingen zijn onder meer het gebouw van het MARTa Herford (2005) in Herford (Duitsland), de Beekman Tower (2011), een wolkenkrabber vlak bij Brooklyn Bridge (New York), het gebouw dat het museum Fondation Louis Vuitton (2014) huisvest in Parijs en het Biomuseo (2014) in Panama-Stad (Panama). De eerste Australische realisatie was de Dr Chau Chak Wing Building, ook uit 2014.

Gehry ontwierp ook meubels, waaronder kartonnen stoelen en in de jaren negentig, naar het voorbeeld van Michael Thonet, stoelen uit gebogen houten latten.

Gehry overleed op 5 december 2025 op 96-jarige leeftijd.^[12]^[13]