Dwarsweg

Dwarsweg

Buurtschap in Nederland
Situering
Provincie	Utrecht
Gemeente	Utrechtse Heuvelrug
Coördinaten	52° 2′ NB, 5° 30′ OL
Portaal    Nederland

Dwarsweg is een buurtschap in de gemeente Utrechtse Heuvelrug in de Nederlandse provincie Utrecht.

Dwarsweg vormde rond 1873 samen met Ginkel de kern van het huidige dorp Overberg. In 2020 werd de CBS-naamgeving Verspreide huizen Overberg en De Haar gewijzigd in Overberg, zodat Dwarsweg sindsdien statistisch onder Overberg valt. Ook het buurtschap De Haar valt sinds 2020 onder Overberg.

Het gebied is agrarisch van oorsprong. Het landschap in deze omgeving was ongeschikt voor strokenverkaveling zoals dat bijvoorbeeld op engen gebeurde. De hoger gelegen dekzandruggen rondom de waterlopen van het bekenstelsel konden dan ook niet systematisch in cultuur worden gebracht. Rondom een groep percelen werd vaak een greppel of een houtwal aangelegd. Later verdwenen veel houtranden als de akkers werden samengevoegd. Zo ontstond al in de elfde eeuw in de Gelderse Vallei een patroon van verspreid liggende boerderijen met omringend bouwland, de ‘kampen’. Bij Dwarsweg ontstond een langgerekte strook met een mozaïekvormig kavelpatroon. Veel ontginningen lagen in een langgerekte strook langs de beek de Heijgraaf.^[1]

In de 15de en 16de eeuw werd de bouwgrond met stroken uitgebreid volgens de ‘onvolledige opstrek'. Bij vererving werden de kavels vaak in de lengterichting gesplitst.

De naam van het gehucht komt terug in de straatnaam Dwarsweg, de verbinding tussen de zuidelijk van Overberg lopende Bergweg en de Slaperdijk in Veenendaal-West.^[2] De bebouwing aan de Dwarsweg ontwikkelde zich na de Tweede Wereldoorlog mede door vestiging van een vakantiepark en 'Kamp Overberg', een onder de Kinderbescherming van het ministerie van Justitie resorterend centrum voor ontspoorde jongens. Later werd dit een COA-opvanglocatie.