Discordantie (geologie)


Een discordantie of discontinu grensvlak (Engels: unconformity) is in de stratigrafie een onderbreking in de opeenvolging van gesteentelagen waar bepaalde lagen of eenheden ontbreken. Er zijn verschillende soorten discordanties. Als de lagen onder en boven het grensvlak parallel boven elkaar liggen is de onderbreking een disconformiteit. Bij parallelle lagen kan het grensvlak niet of nauwelijks herkenbaar zijn - in dat geval spreekt men van een paraconformiteit. Als de lagen aan weerszijden van de onderbreking een hoek met elkaar maken, heet het een hoekdiscordantie. Ten slotte kan het voorkomen dat er in het gesteente onder het grensvlak helemaal geen gelaagdheid te herkennen is, omdat het om stollings- of (hooggradig) metamorf gesteente gaat. In dat geval spreekt men van een nonconformiteit. Een discordantie vertegenwoordigt meestal een hiaat, een aanzienlijke periode waarin geen afzetting of erosie plaatsvond. Hoekdiscordanties ontstaan als de lagen onder de discordantie scheefgesteld zijn door tektonische beweging, voordat de lagen erboven afgezet werden.
De oriƫntatie van sedimentaire gesteentelagen is "concordant" als de gesteentelagen parallel op elkaar liggen. Als tussen beide lagen een hoekverschil zit, spreekt men van "discordante" lagen.
Oorzaken van discordantie
Voor het ontstaan van discordante pakketten sedimentair gesteente zijn verschillende verklaringen. De schaal waarop dit gebeurt, is belangrijk. Discordante gesteentelagen worden meestal op een schaal van enkele meters (mesoschaal) beschreven. Twee individuele laagjes van een getijdeafzetting vallen daarom niet onder discordanties; twee verschillende tuffieten zijn wel discordant afgezet. Ook rivierbeddingen, die op een schaal van meters in ontsluitingen te vinden zijn, kunnen discordant liggen met het onderliggende gesteente, waarin de rivier zich insnijdt.
Omdat concordante gesteentelagen de "normale" situatie zijn, is discordantie een aanwijzing voor afzettingsmilieu, tektoniek of andere factoren. Echter, ook concordant afgezette sedimenten kunnen een verandering van de geologische parameters reflecteren; er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een hiaat waardoor miljoenen jaren van tijd "missen" in de sedimentaire opeenvolging.