Charlie Chan
| Charlie Chan | ||||
|---|---|---|---|---|
_-_Warner_Oland_2.jpg) | ||||
Warner Oland als Charlie Chan in Charlie Chan's Secret (1936) | ||||
| Debuut | The House Without a Key (roman, 1925) | |||
| Laatst gezien | Keeper of the Keys (roman, 1932) | |||
| Bedacht door | Earl Derr Biggers | |||
| Gespeeld door |
| |||
| Persoonsinformatie | ||||
| Geslacht | Man | |||
| Nationaliteit | Chinees-Amerikaans | |||
| Beroep | Rechercheur | |||
| Relatiebanden | ||||
| Kinderen | 14 | |||
| ||||
Charlie Chan is een personage dat bedacht werd door de Amerikaanse auteur Earl Derr Biggers voor een serie misdaadromans. Het personage debuteerde in de roman The House Without a Key uit 1925 en verscheen vervolgens als centrale held in talrijke films, radiospelen en stripverhalen.
Beschrijving van het personage
Charlie Chan is een fictieve Chinees-Amerikaanse rechercheur die bij de politie van Honolulu werkt en bekend staat om zijn intelligentie, morele integriteit en vermogen om complexe zaken op te lossen met observatie en logisch redeneren. Het personage werd oorspronkelijk geïnspireerd door de echte Hawaiiaanse politieagent Chang Apana[1] en was bedoeld om een positief contrast te bieden met de negatieve Aziatische stereotypen die destijds in populaire verhalen voorkwamen. In veel verhalen verlaat Chan zijn thuisbasis Hawaï en reist hij de wereld rond terwijl hij mysteries onderzoekt en misdaden oplost.
In de Hollywood-films, waarin hij vaak wordt vergezeld door een van zijn vele kinderen, werd Chan echter meestal gespeeld door niet-Aziatische acteurs, wat later controverse opriep over de representatie van Aziatische personages in de media.[2] Ondanks zijn populariteit heeft het personage daardoor een dubbelzinnige culturele nalatenschap gekregen, waarin hij enerzijds een pionier was als Aziatisch-Amerikaanse held en anderzijds bekritiseerd werd vanwege stereotiepe elementen in zijn portrettering.[3][4]
Romans
Het personage Charlie Chan werd gecreëerd door Earl Derr Biggers.[4] De "minzame Chinees" maakte zijn eerste verschijning in The House Without a Key (1925).[5] Het personage stond niet centraal in de roman en werd zelfs niet bij naam genoemd op de omslag van de eerste editie. Biggers beeldde het personage af als niet-bedreigend, het tegenovergestelde van kwaadaardige Chinese personages zoals Fu Manchu, terwijl hij tegelijkertijd vermeende Chinese eigenschappen zoals onbewogenheid en stoïcisme benadrukte.[6]
Biggers schreef zes romans waarin Charlie Chan voorkomt:
- The House Without a Key (1925)
- The Chinese Parrot (1926)
- Behind That Curtain (1928)
- The Black Camel (1929)
- Charlie Chan Carries On (1930)
- Keeper of the Keys (1932)
Films
De eerste film met Charlie Chan als bijpersonage was The House Without a Key (1926), een tiendelige serial film geproduceerd door Pathé Studios, met de Japanse acteur George Kuwa in de rol van Chan.[7] Een jaar later bracht Universal Pictures The Chinese Parrot uit, met de Japanse acteur Kamiyama Sojin als Chan, wederom in een bijrol. Beide producties kregen destijds slechte recensies.[8]
_-_Sidney_Toler_1.jpg)
De eerste film die zich voornamelijk rond het personage Chan afspeelde, was Charlie Chan Carries On uit 1931 van Fox Film Corporation met de blanke acteur Warner Oland in de hoofdrol. Deze film werd een groot succes. Bij zijn overlijden in 1938 had Oland zestien keer het personage Chan gespeeld. Deze films behoorden tot de meest succesvolle in de reeks. Oland werd opgevolgd door acteur Sidney Toler, die de hoofdrol zou spelen in nog elf Chan-films van 20th Century Fox.
In 1942 hield 20th Century Fox ermee op, maar Toler speelde het Chan-personage nog in een hele reeks films van Monogram Pictures. Na Tolers dood in februari 1947 werd hij opgevolgd door karakteracteur Roland Winters voor nog zes Monogram-films. In 1949 viel met Sky Dragon het doek over de Charlie Chan-filmreeks.
In 1981 keerde Charlie Chan terug naar het witte doek in Charlie Chan and the Curse of the Dragon Queen met Peter Ustinov in de hoofdrol, maar deze film wordt beschouwd als een "rampzalige mislukking".[9]
| Jaar | Titel | Charlie Chan | Productiebedrijf |
|---|---|---|---|
| 1926 | The House Without a Key | George Kuwa | Pathé Exchange |
| 1927 | The Chinese Parrot | Kamiyama Sojin | Universal |
| 1929 | Behind That Curtain | E.L. Park | Fox Film Corporation |
| 1931 | Charlie Chan Carries On | Warner Oland | |
| 1931 | The Black Camel | ||
| 1932 | Charlie Chan's Chance | ||
| 1933 | Charlie Chan's Greatest Case | ||
| 1934 | Charlie Chan's Courage | ||
| 1934 | Charlie Chan in London | ||
| 1935 | Charlie Chan in Paris | ||
| 1935 | Charlie Chan in Egypt | 20th Century Fox | |
| 1935 | Charlie Chan in Shanghai | ||
| 1936 | Charlie Chan's Secret | ||
| 1936 | Charlie Chan at the Circus | ||
| 1936 | Charlie Chan at the Race Track | ||
| 1936 | Charlie Chan at the Opera | ||
| 1937 | Charlie Chan at the Olympics | ||
| 1937 | Charlie Chan on Broadway | ||
| 1937 | Charlie Chan at Monte Carlo | ||
| 1939 | Charlie Chan in Honolulu | Sidney Toler | |
| 1939 | Charlie Chan in Reno | ||
| 1939 | Charlie Chan at Treasure Island | ||
| 1939 | City in Darkness | ||
| 1940 | Charlie Chan in Panama | ||
| 1940 | Charlie Chan's Murder Cruise | ||
| 1940 | Charlie Chan at the Wax Museum | ||
| 1040 | Murder Over New York | ||
| 1941 | Dead Men Tell | ||
| 1941 | Charlie Chan in Rio | ||
| 1942 | Castle in the Desert | ||
| 1944 | Charlie Chan in the Secret Service | Monogram Pictures | |
| 1944 | The Chinese Cat | ||
| 1944 | Black Magic | ||
| 1945 | The Jade Mask | ||
| 1945 | The Scarlet Clue | ||
| 1945 | The Shanghai Cobra | ||
| 1946 | The Red Dragon | ||
| 1946 | Dark Alibi | ||
| 1946 | Shadows Over Chinatown | ||
| 1946 | Dangerous Money | ||
| 1946 | The Trap | ||
| 1947 | The Chinese Ring | Roland Winters | |
| 1948 | Docks of New Orleans | ||
| 1948 | Shanghai Chest | ||
| 1948 | The Golden Eye | ||
| 1948 | The Feathered Serpent | ||
| 1949 | Sky Dragon | ||
| 1981 | Charlie Chan and the Curse of the Dragon Queen | Peter Ustinov | American Cinema Productions |
Andere bewerkingen
Televisie
- In 1956-1957 werd in het Verenigd Koninkrijk de 39-delige televisieserie The New Adventures of Charlie Chan geproduceerd, met J. Carrol Naish in de hoofdrol.[10] In de serie woont Chan in Londen en niet in de Verenigde Staten. Wegens slechte kijkcijfers werd de serie al na een seizoen afgevoerd.
- In de jaren zeventig produceerde Hanna-Barbera de animatieserie The Amazing Chan and the Chan Clan.[4] Keye Luke, die Chans zoon Lee in veel Chan-films uit de jaren dertig en eind jaren veertig had gespeeld, leende zijn stem aan Charlie en werd daarmee de eerste daadwerkelijke Chinees die Chan op het scherm vertolkte. De serie concentreerde zich op Chans kinderen. Een van de kindstemmen werd ingesproken door Jodie Foster.
- In 1973 werd de televisiefilm The Return of Charlie Chan met in de hoofdrol Ross Martin uitgezonden op ABC.
Theater
In 1933 werd een toneeladaptatie van de roman Keeper of the Keys gemaakt. De productie werd 23 keer opgevoerd op Broadway.[11]
Radio
Tussen 1932 en 1948 werden er op de radio diverse series luisterspelen uitgezonden met Charlie Chan in de hoofdrol.
Stripverhalen
In 1938 werd een krantenstrip uitgebracht rond het personage Charlie Chan. De krantenstip werd in 1942 stopgezet na de aanval op Pearl Harbor. In de daaropvolgende decennia werden diverse Charlie Chan-stripverhalen gepubliceerd.
- ↑ (en) Herbert, Rosemary (2003). Whodunit?: A Who's Who in Crime & Mystery Writing
. Oxford University Pres, p. 30. ISBN 0-1951-5761-3. - ↑ (en) Joshi, Pradnya, "A Charlie Chan Film Stirs an Old Controversy", The New York Times, 7 maart 2010.
- ↑ (en) Soister, John (2004). Up from the Vault: Rare Thrillers of the 1920s and 1930s. McFarland, p. 67. ISBN 0-7864-1745-5.
- 1 2 3 (en) McGrath, Charles, "Charlie Chan: A Stereotype and a Hero", The New York Times, 10 augustus 2010.
- ↑ (en) Hanke, Ken (1989). Charlie Chan at the Movies. McFarland, p. xi. ISBN 0-7864-1921-0.
- ↑ (en) Goldstein, Jonathan, Israel, Jerry; Conroy, Hilary (1991). America Views China: American Images of China Then and Now. Lehigh University Press, "The Importance of Being Charlie Chan (by Sandra M. Hawley)", pp. 132-147. ISBN 978-0-9342-2313-3.
- ↑ (en) Hanke (1989), p. xii.
- ↑ (en) Soister (2004), p. 71.
- ↑ (en) Pitts, Michael R. (1991). Famous Movie Detectives II. Rowman & Littlefield, p. 301. ISBN 0-8108-2345-4.
- ↑ (en) Moore, Hank (2006). The Classic Television Reference. Skyward Publishing, p. 64. ISBN 978-1-881554-46-2.
- ↑ (en) Keeper of the Keys in de Internet Broadway Database
