C (letter)
De letter C is de derde letter in het moderne Latijnse alfabet. Oorspronkelijk gebruikten de Romeinen de letter C voor zowel /k/ als /g/. Later voegden ze een horizontaal streepje toe en ontstond de letter G. Het is mogelijk maar niet zeker dat C in vroegere tijden alleen /g/ voorstelde, terwijl K gebruikt werd voor /k/.
In het latere Vulgair Latijn, omstreeks de vierde eeuw, veranderde de uitspraak in /sj/, /tsj/ of /s/ als C gevolgd werd door E of I. Een dergelijke klankverandering is vaker voorgekomen, bijvoorbeeld in château (uit castellum), Charles (uit Carolus), Norrköping. In de moderne tijd worden Latijnse woorden daardoor vaak met een /s/ uitgesproken, zoals Caesar, Cicero, hoewel deze politici zelf hun naam niet zo uitspraken. In het huidige onderwijs in klassieke talen streeft men er weer naar de Latijnse C als /k/ uit te spreken.
Wordt het Grieks met Latijns schrift geschreven, dan transcribeert men vanouds de kappa als C, met de ongriekse uitspraak /s/. Zo hoort men een /s/ in narcis (van Narkissos), oceaan (van Okeanos) en Macedonië (door Grieken Makedonia genoemd).
De uitspraak van de C in het Vulgair Latijn is overgenomen in veel westerse talen, waar men /s/ (of /ts/, /tsj/ of als de Engelse /th/) hoort als de C wordt gevolgd door E. I, AE of Y. Voor elke andere letter wordt de C als /k/ uitgesproken. Hierop kunnen uitzonderingen bestaan (zoals het Engelse Celt, dat als /kelt/ wordt uitgesproken en Cyste, dat als /kieste/ klinkt). Vaak is het daardoor nodig dat de spelling verandert als de klinker verandert, terwijl de uitspraak van de C niet verandert: diacones/diaken, France/français, confiscatie/confisqueren.
Er zijn veel talen waarin de uitspraak van de C niet afhankelijk is van de erop volgende letter.
In het internationale spellingsalfabet wordt de C weergegeven met het woord Charlie. In het Nederlands telefoonalfabet wordt de C weergegeven met behulp van het woord Cornelis.
Het uiterlijk van de gimel uit het Hebreeuws alfabet geldt als de oervorm van de letter.
| Vroeg-Latijnse C |
|---|
 |
· 
· 
