Zeilen op de Olympische Zomerspelen

Zeilen is een van de sporten die op de Olympische Zomerspelen worden beoefend.

Met uitzondering in 1904 is deze sport altijd op het programma van de Olympische Spelen opgenomen geweest. Op de eerste editie in 1896 kon er door de weersomstandigheden niet gevaren worden. In 1904 maakte het zeilen bij gebrek aan goed bezeilbaar water in de omgeving van St. Louis en de logistieke problemen geen deel uit van het olympisch programma.

Er werd bij de diverse Spelen in diverse klassen gezeild met een telkens wisselende typen van boten. Aanvankelijk drukte men de klassen uit in tonnen, later in meters of voet en nog later werden ze aangeduid met een verscheidenheid aan namen. Voor de klassen die in de loop van de jaren stopgezet werden bestaan sinds 2008 de Vintage Yachting Games.

Tot 1984 werd het zeilen in open klassen gezeild. Al in 1900 zeilden vrouwen, zij het in geringe mate, als bemanningslid mee. In 1924 verscheen de eerste, en ook voor lange tijd de enige, vrouwelijke stuurman aan de start. In 1984 werd de windglider (plankzeilen) voor mannen toegevoegd In 1988 werd voor het eerst een specifieke klasse voor vrouwen toegevoegd; de 470-klasse. In 1992 volgden de europe-klasse en het plankzeilen. In 2004 volgde de yngling-klasse als vierde.

Het merendeel van de evenementen wordt in de vorm van "fleetracing" gezeild. De spelen van 1992, 1996 en 2000 kenden ook een gecombineerde "fleet/matchrace"-evenement. In 2012 was er een specifiek "matchrace"-evenement voor vrouwen in de Elliott 6m.

Zeilklassen

Het olympische zeilprogramma heeft door de jaren heen vele wijzigingen ondergaan.

Boottype[a]96[b]00[c]04[d]081216[e]202428323640[f]44[g]485256606468727680848892960004081216202428Med.
Open zeilklasseo 0
0,5 tono 1
0,5-1 tono 1
1-2 tono 1
2-3 tono 1
3-10 tono 1
10-20 tono 1
Open klasseo 1
6 Metre-klasse1907 11
1919
1933
7 Metre-klasse1907 2
8 Metre-klasse1907 8
1919
1933
12 Metre-klasse1907 4
1919
15 Metre-klasse1907 0
10 Metre-klasse1907 3
1919
9 Metre-klasse1907 0
12 voets jolo 2
18 voets jolo 1
6,5 Metre-klasseo 1
8.5 Metre-klasseo 0
30m²-klasseo 1
40m²-klasseo 1
Nationale Franse eenheidsklasse
(Scheldejol)
o 1
Snowbirdo 1
Staro 19
m
Olympiajolo 1
Japanse eenmansbooto 0
Draako 7
Swallowo 1
Fireflyo 1
Finno 18
m
5,5m-klasseo 5
Sharpie 12 m²o 1
Flying Dutchmano 9
Solingo 8
oc
Tempesto 2
Tornadoo 9
470o 23
m
v
vm
Windgliderm 1
Division IIm 1
Lechnerm 2
v
Europev 4
Mistralm 6
v
Lasero 9
m
49ero 8
m
Ynglingv 2
RS:Xm 8
v
Laser Radiaalv 6
Elliott 6mv 1
49er FXv 4
Nacra 17vm 4
IQFoilm 4
v
Formula Kitem 4
v
Totaal: 501100540[e]163344305555556667810101111111010101010211
Voetnoten
  1. Boottype: o = open klasse, m = mannen, v = vrouwen, oc = open klasse fleet/matchrace, vm = vrouwen matchrace, 1907 = open 1907 regel, 1919 = open 1919 regel, 1933 = open 1933 regel.
  2. 1896: Nog onduidelijk in wat voor jachten er gevaren werd.
  3. In 1900 werden er in de ½ Ton, 1–2 Ton en 2–3 Ton klasse twee races gehouden waarbij na elke race medailles werden uitgedeeld. Deze extra drie medailles zijn echter niet door het IOC erkend.
  4. 1904: Zeilen is wel een Olympische Sport maar staat hier niet op het Olympisch Programma.
  5. 1 2 1916: Geen klassen bekend.
  6. 1940: Programma Tokio opgesteld.
  7. 1944: geen programma opgesteld.

Medailles

Zie Lijst van olympische medaillewinnaars zeilen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Individuele winnaars

De Brit Ben Ainslie volgde in 2012 de Deen Paul Bert Elvström op als de 'succesvolste medaillewinnaar' in het zeilen, hij won vier gouden en een zilveren medaille. Samen met de Braziliaan Robert Scheidt nestelde Ainslie zich in 2012 ook naast de eveneens Braziliaan Torben Grael als de enige olympiërs bij het zeilen die vijf medailles wonnen.

OlympiërJarenGoudZilverBronsTotaalBootype
ten minste 2 gouden medailles en één bronzen medaille
1Vlag van Verenigd Koninkrijk Ben Ainslie1996-20124105laser / finn
2Vlag van Denemarken Paul Bert Elvström1948-19604004firefly / finn
3Vlag van Sovjet-Unie Valentin Mankin1968-19803104finn / tempest / star
Vlag van Duitsland Jochen Schümann1976-20003104finn / soling
5Vlag van Brazilië Robert Scheidt1996-20122215laser / star
6Vlag van Brazilië Torben Grael1984-20042125soling / star
7Vlag van Nederland Marit Bouwmeester2012-20242114laser
8Vlag van Noorwegen Magnus Konow1912-1936210312m / 8m (1919) / 6m
Vlag van Verenigd Koninkrijk Rodney Pattisson1968-19762103flying dutchman
Vlag van Verenigde Staten Mark Reynolds1988-20002103star
Vlag van Verenigd Koninkrijk Iain Percy2000-20122103finn / star
Vlag van Australië Mathew Belcher2012-20202103470
Vlag van Verenigd Koninkrijk Hannah Mills2012-20202103470
14Vlag van Zweden Tore Holm1920-1948202440 m2 / 8m / 6m
15Vlag van Denemarken Jesper Bank1988-20002013soling
Vlag van Brazilië Marcelo Ferreira1996-20042013star
ten minste vier medailles
Vlag van Italië Alessandra Sensini1996-20081124plankzeilen
Vlag van Argentinië Carlos Espínola1996-20080224laser / finn

Medaillespiegel

N.B. Medaillespiegel is bijgewerkt tot en met de Olympische Spelen van 2024.

 Plaats  Land NOC Goud Goud Zilver Zilver Brons Brons Totaal
1Vlag van Groot-Brittannië Groot-BrittanniëGBR32211366
2Vlag van de Verenigde Staten Verenigde StatenUSA19232062
3Vlag van Noorwegen NoorwegenNOR1711533
4Vlag van Frankrijk FrankrijkFRA15152151
5Vlag van Australië AustraliëAUS149831
6Vlag van Spanje SpanjeESP145322
7Vlag van Denemarken DenemarkenDEN1310932
8Vlag van Zweden ZwedenSWE10151439
9Vlag van Nederland NederlandNED1091130
10Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-ZeelandNZL910827
11Vlag van Brazilië BraziliëBRA83819
12Vlag van Italië ItaliëITA63817
13Vlag van Oostenrijk OostenrijkAUT54120
14Vlag van de Sovjet-Unie Sovjet-UnieURS45312
15Vlag van Duitsland DuitslandGER35715
16Vlag van China ChinaCHN3328
17Vlag van Griekenland GriekenlandGRE3238
18Vlag van België BelgiëBEL2439
19Vlag van Finland FinlandFIN22711
20Vlag van Duitsland Bondsrepubliek DuitslandFRG2237
21Vlag van de DDR DDRGDR2226
22Vlag van Israël IsraëlISR2125
23Vlag van Gemengd team Gemengd teamZZX2002
24Vlag van Argentinië ArgentiniëARG15511
25Vlag van Oekraïne OekraïneUKR1225
26Vlag van Zwitserland ZwitserlandSUI1214
27Vlag van Kroatië KroatiëCRO1203
28Vlag van Polen PolenPOL1135
29Vlag van Duitsland Duits eenheidsteamEUA1113
30Vlag van de Bahama's Bahama'sBAH1012
31Vlag van Hongkong HongkongHKG1001
32Vlag van Canada CanadaCAN0369
33Vlag van Slovenië SloveniëSLO0314
34Vlag van Japan JapanJPN0213
35Vlag van Portugal PortugalPOR0224
36Vlag van Ierland IerlandIRL0202
Vlag van Cyprus CyprusCYP0202
38Vlag van Rusland RuslandRUS0123
39Vlag van Hongarije HongarijeHUN0112
40Vlag van Cuba CubaCUB0101
Vlag van Tsjechië TsjechiëCZE0101
Vlag van Litouwen LitouwenLTU0101
Vlag van de Nederlandse Antillen Nederlandse AntillenAHO0101
Vlag van Amerikaanse Maagdeneilanden Amerikaanse MaagdeneilandenISV0101
45Vlag van Estland EstlandEST0022
Totaal225217210652

Wedstrijdwateren

SpelenLocatie
1896 Atheneniet gevaren in verband met weersomstandigheden
1900 ParijsLe Havre en Meulan
1904 St. Louisniet op het programma
1908 LondenGlasgow, Firth of Clyde en Ryde
1912 StockholmNynäshamn
1920 AntwerpenOostende
1924 ParijsLe Havre en Meulan
1928 AmsterdamZuiderzee
1932 Los AngelesHaven van Los Angeles
1936 BerlijnKiel
1948 LondenTorquay
1952 HelsinkiHelsinki - Harmaja, Liuskasaari
1956 MelbourneMelbourne - Port Phillipbaai
1960 RomeNapels
1964 TokioFujisawa - Enoshima-eiland
1968 Mexico-StadAcapulco
1972 MünchenKiel
1976 MontrealKingston
1980 MoskouTallinn
1984 Los AngelesLong Beach
1988 SeoelBusan
1992 BarcelonaBarcelona
1996 AtlantaSavannah
2000 SydneySydney
2004 AtheneAthene
2008 PekingQingdao
2012 LondenWeymouth en Isle of Portland
2016 Rio de JaneiroMarina da Glória
2020 TokioEnoshima
2024 ParijsMarseille Marina