Scheldejol
De scheldejol is een kleine zeilboot van het type jol, oorspronkelijk afkomstig uit Antwerpen. Het ontwerp van Leopold Standaert was het resultaat van een wedstrijd, uitgeschreven in 1912 door de Royal Yacht Club van België. De opdracht was een universele boot te ontwerpen waarmee lesgegeven kon worden, getoerd en wedstrijden gezeild. De jol kan ook met vier riemen worden geroeid.
Beschrijving
De open zeilboot heeft behalve een voor- en achterplecht geen noemenswaardig dek of opbouw. De Scheldejol is 5 meter lang (zonder 0,5 meter boegspriet) en 1,90 meter breed en steekt met opgehaald midzwaard 0,50 diep. De boot werd doorgaans overnaadse mahonie langsscheepse gangen over essen spanten gebouwd. Het -niet ophaalbare- roer aan de massieve, hartvormige spiegel is middels vingerlingen aangehangen. Het is daardoor gemakkelijk weg te halen. Ter hoogte van de mastvoet gaat de kielbalk -doorgaans uit eikenhout- over in een scheg.
Tuigage
Aan de mast -in massief hout- wordt een zeil van 7,58 m² gehesen: een zogenaamd houarituig. Dit tuigage onderscheidt zich van een gaffeltuig doordat de gaffel (bovenste rondhout van het grootzeil) strak tegen de mast wordt gehesen. Het grootzeil kan worden gereefd met een wormwielinstallatie, het zeiloppervlak kan zo bij veel wind worden verminderd.
De fok (voorzeil) wordt op een verstelbare fokkeboom gevoerd. Door de verstellijn -die door een beugel aan de top van de boegspriet loopt- van de halshoek te vieren of aan te halen kan de fok te loevert worden getrokken.
De grootzeil-, piekval en fokkenval zijn oorspronkelijk als staalkabel uitgevoerd, met een voorloop uit touw. Deze worden over korvijnnagels in de nagelbank aan de binnenkant van de voorplecht belegd.
Interieur
De bemanning zit op twee dwars- en twee langsscheepse zitbanken. Het ijzeren of stalen midzwaard kan met een takel worden opgehaald. Het roer is aangehangen en kan makkelijk worden weggenomen. Op de bodem van de jol liggen vier vlonders, voorzien van kleine verhoogde randen waartegen roeiers zich beter schrap kunnen zetten.
Succes
De eerste Scheldejol ging in 1913 bij scheepswerf De Wachter in Boom/Noeveren te water. De Royal Yacht Club van België had er van bij aanvang zeven besteld. De eenheidsklasse Scheldejol werd populair, hele vloten namen deel aan wedstrijden op de Schelde. Het type werd tot in de jaren 1950 in zowel Nederland als België gebouwd.
H.C.A van Kampen, bekend watersportauteur en journalist, beschreef de Scheldejol en een tocht ermee over het IJsselmeer al in 1923 in zijn standaardwerk 'De Zeilsport'.
Olympisch medaillewinnaar André Nelis zeilde zijn eerste rakken in een Scheldejol van de Royal Yacht Club van België.