Wilhelminastraat 25 (Assen)
| Wilhelminastraat 25 | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2020. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Wilhelminastraat 25, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 99′ NB, 6° 56′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1909 | |||
| Gereed | 1910 | |||
| Oorspr. functie | Woonhuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Art-Nouveau | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | Johannes van Houten | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_126 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Wilhelminastraat 25 is een monumentaal herenhuis in de Drentse hoofdstad Assen. Het pand, gebouwd in de stijl van de art nouveau, is aangewezen als gemeentelijk monument en vormt een essentieel onderdeel van het historisch stadsgezicht in de wijk Assen Oud-Zuid.
Geschiedenis
Het woonhuis werd gebouwd in opdracht van de Asser ondernemer Joseph Aron Frijda, directeur van de N.V. Frijda's Handelsonderneming 'Asser Silo'. De bouwvergunning voor het pand werd verleend op 19 oktober 1909, waarna het gezin Frijda er in 1910 introk.
Het ontwerp is van de hand van de Asser architect Johannes van Houten (1848–1913). Het herenhuis behoort tot de laatste werken uit zijn carrière; hij ontwierp in dezelfde periode ook het naastgelegen dubbele herenhuis op nummer 27-29.
Het pand deed niet alleen dienst als woonhuis, maar huisvestte aanvankelijk ook het kantoor van Frijda. In de jaren 30 werd een deel van het huis gebruikt als tandartspraktijk door zijn dochter, Martha Frijda, een van de eerste vrouwelijke tandartsen in Assen. De familie bleef er wonen tot november 1939.
Architectuur
Exterieur
Het pand is opgetrokken in baksteen met karakteristieke accenten van oranje verblendsteen. Het geheel wordt gedekt door een schilddak met tuiles du nord-pannen en is voorzien van decoratieve pironen. De voorgevel is asymmetrisch van opzet:
- Rechterpartij: Deze zijde risaleert (springt naar voren) en bevat op de begane grond een erker met schuine zijden. Op de erker bevindt zich een houten balustrade met snijwerk. De gevel loopt uit in een tuitgevel met een geprofileerde deklijst.
- Linkerpartij: Dit deel is drie-assig. De originele voordeur is voorzien van smeedijzeren raamijzers en een bovenlicht.
De vensters in de voorgevel hebben getoogde bovenramen en staan onder lateien die versierd zijn met eenvoudige art-nouveau-motieven. De segmentbogen boven de gevelopeningen zijn uitgevoerd in verblendsteen met contrasterende sluit- en aanzetstenen.
Bijgebouwen en uitbreidingen
Aan de achterzijde van het pand bevinden zich twee uitbouwen met platte daken en balkonbalustrades. De onderste uitbouw aan de achterzijde diende waarschijnlijk als de kantoorruimte van Joseph Frijda, waardoor werk en privé strikt gescheiden konden worden binnen het perceel.
Waardering
Het pand is door de gemeente Assen aangewezen als monument vanwege verschillende factoren:
- Architectuurhistorische waarde: Het gebouw is een gaaf en representatief voorbeeld van de woonhuisarchitectuur uit het begin van de twintigste eeuw, in het bijzonder de late art-nouveaustijl.
- Ensemblewaarde: Het herenhuis maakt deel uit van een cluster waardevolle bebouwing in Assen Oud-Zuid en draagt bij aan de historische kwaliteit van de Wilhelminastraat.
- Cultuurhistorische waarde: Als voormalig woonhuis van de familie Frijda is het pand verbonden met de sociaal-economische geschiedenis van de Joodse gemeenschap en de industriële ontwikkeling van Assen.
Zie ook
- De silo van Frijda: symbool van een bitter sprookje, door Kitty Janssen, Asser Historisch Tijdschrift 2024-03
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01