Vilanova i la Geltrú

Vilanova i la Geltru
Gemeente in Spanje Vlag van Spanje
Vilanova i la Geltrú (Spanje)
Vilanova i la Geltrú
Situering
Autonome regio Catalonië
Provincie
Comarca		 Barcelona
Garraf
Coördinaten 41° 14′ NB, 1° 42′ OL
Algemeen
Oppervlakte 33,87 km²
Inwoners
(1 januari 2016)		 65.972
(1948 inw./km²)
Burgemeester Juan Luis Ruiz López
Overig
Postcode(s) 08800
Provincie- en
gemeentecode		 08.307
Website www.vilanova.cat
Detailkaart
Vilanova i la Geltrú (Catalonië)
Vilanova i la Geltrú
Locatie in Catalonië
Foto('s)
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Strandpromenade

Vilanova i la Geltrú (Spaans: Villanueva y Geltrú) is een gemeente in de Spaanse autonome regio Catalonië, in de provincie Barcelona. Vilanova i la Geltrú telt 65.972 inwoners (1 januari 2016). Het is de hoofdstad van de comarca Garraf. Het ligt ongeveer 45 kilometer ten zuiden van de stad Barcelona aan de Costa del Garraf, en ligt 40 kilometer ten noorden van Tarragona.

Geschiedenis

Het oudste deel van de gemeente is La Geltrú, ontstaan in de tiende eeuw. Het was een versterkt dorp rond een feodaal kasteel en een kerk. De bevolking leefde van de landbouw en ook van de visserij. Vilanova de Cubelles werd in 1232 gesticht door koning Jacobus I van Aragón als nieuwe stad. Hij verleende privileges aan de nieuwe inwoners die zich vestigden in Vilanova. De plaats telde aanvankelijk vijf straten en twee pleinen. In 1370 kreeg ook Vilanova een stadsmuur met daarin vier poorten. Beide plaatsen hadden een gezamenlijke markt die buiten de muren werd gehouden. Tussen beide plaatsen ontstond bewoning, te beginnen met de wijk Le Palmerar die teruggaat tot 1260. Het was een betwist gebied tussen La Geltrú en Vilanova.

In de zeventiende eeuw was er een sterke bevolkingsgroei die zich voortzette in de achttiende eeuw. Er was export van wijn en gedistilleerde dranken en handel met de Spaanse koloniën vanuit de haven van Baix-a-mar. In 1769 werden Vilanova en La Geltrú officieel samengevoegd.

Moderne tijd

In 1835 werd Vilanova i la Geltrú opnieuw ommuurd tijdens de Carlistenoorlogen. In de loop van de negentiende eeuw kwam er industrie in de gemeente. Het was de op twee na grootste textielproducent van Catalonië. Ook de banksector floreerde. Het centrum van Vilanova werd vernieuwd en de Rambla werd doorgetrokken tot Baix-a-mar, dat ervoor geïsoleerd van Vilanova lag. In 1881 werd het treinstation geopend op de spoorlijn Valls - Barcelona gebouwd door de Societat del Ferrocarril de Valls a Vilanova i Barcelona. Aan het einde van de negentiende eeuw kende de gemeente economische moeilijkheden door de epidemie van de druifluis die de wijngaarden in de omgeving vernielde, het wegvallen van de handel met de voormalige koloniën, en de neergang van de textielindustrie.

In 1901 kwam er een fabriek van Pirelli in de gemeente. Deze stelde op haar hoogtepunt tot 2500 mensen te werk, maar sloot aan het begin van de jaren 2000. Tussen 1919 en 1954 werd de haven heraangelegd met de bouw van een tachtig meter lange pier. Naast de industrie ontwikkelde zich het toerisme als belangrijke economische activiteit.[1]

Demografische ontwikkeling

In 1787 telde Vilanova i la Geltrú 6161 inwoners.[1]

Bron: INE; 1857-2022: volkstellingen
Opm.: Aanhechting van Gallifa y Rocacrespa (1857)

Stadsbeeld

Het oude, ommuurde La Geltrú is terug te vinden in het stratenplan met onder andere de Calle de la Muralla. In dit oude centrum staan het kasteel van La Geltrú dat grotendeels vijftiende-eeuws is en de Santa Maria de la Geltrúkerk die grotendeels achttiende-eeuws is.

De Sant Antoni Abatkerk van Vilanova is ook grotendeels achttiende-eeuws al is de kerktoren ouder. In het oude centrum van Vilanova staat ook de barokke Sant Josepkerk (Els Josepets). Het stadhuis uit 1867 staat op de Plaça de la Vila in de negentiende-eeuwse uitbreiding van Vilanova die geldt als nieuw stadscentrum.

In Baix-a-mar liggen de promenades Passeig Marítim en Passeig del Carme, de vuurtoren van Sant Cristòfol en de haven. Die haven is opgedeeld in een handelshaven, een vissershaven en een jachthaven. Aan weerszijden van de haven liggen stranden.[1]

Cultuur

Festa Major voor de Sant Antoni Abatkerk

Het stadsfeest Festa Major wordt half juli gevierd en gaat terug tot de achttiende eeuw. Vilanova i la Geltrú heeft ook een bekend carnaval.[1]

Musea

  • Bibliotheek-museum Víctor Balaguer
  • Spoorwegmuseum van Catalonië
  • La Sala, centrum van moderne kunst gevestigd in een voormalig theater uit 1804
  • Museum van de romantiek Can Papiol in het voormalig burgerpaleis van de familie Papiol

Onderwijs

In Vilanova i la Geltrú is er een antenne van de Universitat Politècnica de Catalunya.[1]

Geboren in Vilanova i la Geltrú

  • Manuel de Cabanyes (1808-1833), dichter
  • Francesc Macià (1859-1933), president van de Generalitat de Catalunya (1932-1933)
  • Martí Torrents (1887-1977), schilder
  • Enric Martí i Muntaner (1889-1954), schrijver
  • Enric Cristòfol Ricart (1893-1960), schilder en beeldhouwer
  • Eduard Toldrà (1895-1962), violist
  • Joan Magriñà (1903-1995), danseres
  • Vicente Iturat (1928-2017), wielrenner
  • Leonora Milà (1942), pianist
  • Jaume Casanovas (1944-2019), politicus
  • Pere Tàpias (1946-2017), gastronoom
  • Oriol Pi de Cabanyes (1950), schrijver
  • Esteve Orriols (1953-2016), politicus
  • Josep Piqué i Camps (1955-2023), politicus
  • Francesc Escribano (1958), directeur van Televisió de Catalunya
  • Toni Albà (1961), acteur
  • Sergi López i Ayats (1965), acteur
  • Jordi Rios (1970), acteur
  • Isaac Gálvez (1975-2006), wielrenner
  • Enric Duran (1976), politiek activist
  • Marc Soler (1993), wielrenner
Zie de categorie Vilanova i la Geltrú van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.