Tutjeshut

Tutjeshut

Plaats in Nederland
Situering
Provincie	Groningen
Gemeente	Nieuweschans
Coördinaten	53°10'26,2200"NB, 7°11'5,6134"OL
Foto's
Het Gemaal Tutjeshut met toevoerleiding, wachtend op de sloop (1961)
Portaal    Nederland

Tutjeshut is een voormalig buurtschap in de Nederlandse gemeente Oldambt, ten zuidwesten van het dorp Nieuweschans en op de grens met (Nieuw-)Beerta.^[1] Het bestond uit slechts enkele woningen en een gemaal. Tegenwoordig liggen het waterbergingsgebied Hamdijk en het Bos op Houwingaham op de locatie langs de A7, waar Tutjeshut eens lag.

Tutjeshut werd in 1813 voor het eerst op een kaart aangeduid als Tuitjers Hutte, alvorens nog de benaming Tutje Hut te krijgen en vanaf 1850 definitief Tutjeshut te heten. De oudste vermelding stamt al uit 1812, waar in het geboorteregister van de gemeente Nieuweschans de aangifte van de dochter van Beene Hendirks werd opgenomen.^[2]

Het Verenigd- of B.L. Tijdenskanaal kwam bij Tutjeshut uit in de Westerwoldse Aa.^[3] Aan het kanaal stond een gemaal met toevoerleiding uit 1900. Over het kanaal lag de Tutjeshutbrug, een draaibrug, die tijdens de Tweede Wereldoorlog beschadigd raakte.^[4][5] Het kanaal en de Aa werden druk bevaren door de binnenvaart; in 1935 werd vermeld dat er in 1934 een totaal van 9664 schepen de brug gepasseerd hebben.^[6]

Tot 1864 maakte Tutjeshut deel uit van het Bellingwolderzijlvest, waarna het overging in het waterschap Bellingwolde. Vanaf 1912 werd het gebied onderdeel van de waterschappen Reiderland en Westerwolde.^[7] Bij de verruiming en verlegging van de Westerwolde Aa in 1971 verdween Tutjeshut met het gemaal van de kaart.^[8]

Tijdens de Eerste Wereldoorlog schoot sergeant Lok op 17 augustus 1917 een Duitse Gotha-bommenwerper naar beneden; hij was daarmee de eerste Nederlandse militair die erin slaagde om een vijandelijk vliegtuig uit de lucht te schieten. De in Finsterwolde gestationeerde Lok ontving een gouden medaille.^[9]