Transuraan element

Een transuraan element is een chemisch element met een atoomnummer groter dan 92 (uraan). Deze elementen, vaak gezamenlijk als transuranen aangeduid, komen niet van nature op Aarde voor, omdat ze allemaal radioactief zijn met halfwaardetijden die veel korter zijn dan de leeftijd van de Aarde (4,5 miljard jaar). Dat wil zeggen dat zij op Aarde al lang vervallen zijn. Soms kunnen zij echter spectroscopisch wel in de atmosfeer van bepaalde sterren aangetoond worden. Zij worden namelijk in het heelal voortdurend gedurende bepaalde astronomische gebeurtenissen aangemaakt (in supernova's).

Op Aarde kan een aantal transuranen in kernreactoren gesynthetiseerd worden, zoals neptunium, plutonium, americium en curium, vaak door meervoudige invangst van neutronen. Sommige isotopen daarvan zijn behoorlijk langlevend waardoor zij redelijk te bestuderen en hanteren zijn. Zwaardere transuranen zijn echter instabieler en kunnen vaak maar in uiterst kleine hoeveelheden (soms maar enkele atomen) geproduceerd worden. Dat gebeurt in het algemeen door bombardementen met zwaardere kernen.

Er is misschien een zogenoemd eiland van stabiliteit bij atoomnummer 118 (oganesson), maar deze extra stabiliteit moet wel relatief gezien worden. Op theoretische gronden meent men dat nog zwaardere kernen stabiel zijn.[1] Het is echter praktisch onmogelijk dergelijke kernen te maken, doordat de tussenstadia zo snel vervallen.

Voorlopige naamgeving

Nieuw gemaakte elementen krijgen voorlopig een systematische elementnaam, die is afgeleid van het atoomnummer, met de uitgang -ium, en een symbool van drie letters. De cijfers zijn:

cijfer 0123456789
In de naam van het element nilunbitriquadpenthexseptoctenn

Zo zal het element 119, als het gesynthetiseerd wordt, de naam ununennium krijgen met het symbool Uue.

Lijst van transurane elementen

1
Ia
18
0
1 1
H
2
IIa
Periodiek systeem 13
IIIa
14
IVa
15
Va
16
VIa
17
VIIa
2
He
2 3
Li
4
Be
5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
3
IIIb
4
IVb
5
Vb
6
VIb
7
VIIb
8
VIIIb
9
VIIIb
10
VIIIb
11
Ib
12
IIb
13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
Fr
88
Ra
↓↓ 104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Nh
114
Fl
115
Mc
116
Lv
117
Ts
118
Og
 
Lanthanoïden 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
Actinoïden 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr
AtoomGroepPeriodeAtoommassa (g/mol)Dichtheid (g/cm³) bij 20°CSmeltpunt (°C)Kookpunt (°C)Jaar van ontdekkingOntdekker
93Np Neptunium7237,048220,4864039021940McMillan en Abelson
94Pu Plutonium7244,064219,7464133271940Seaborg
95Am Americium7243,061413,6799426071944Seaborg
96Cm Curium7247,070313,5113401944Seaborg
97Bk Berkelium7247,070313,259861949Seaborg
98Cf Californium7251,079615,19001950Seaborg
99Es Einsteinium7252,08298601952Seaborg
100Fm Fermium7257,09511952Seaborg
101Md Mendelevium7258,09861955Seaborg
102No Nobelium7259,10091958Seaborg
103Lr Lawrencium37260,10531961Ghiorso
104Rf Rutherfordium47261,10871964/69Flerov of Ghiorso
105Db Dubnium57262,11381967/70Flerov of Ghiorso
106Sg Seaborgium67263,11821974Flerov
107Bh Bohrium77262,12291976Oganesjan
108Hs Hassium872651984Gesellschaft für Schwerionenforschung
109Mt Meitnerium972661982Gesellschaft für Schwerionenforschung
110Ds Darmstadtium1072691994Gesellschaft für Schwerionenforschung
111Rg Röntgenium1172721994Gesellschaft für Schwerionenforschung
112Cn Copernicium1272771996Gesellschaft für Schwerionenforschung
113Nh Nihonium1372842004Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
114Fl Flerovium1472892004Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
115Mc Moscovium1572952003Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
116Lv Livermorium1672972004Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory
117Ts Tennessine1772912010Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek, Lawrence Livermore National Laboratory, Vanderbilt University en Oak Ridge National Laboratory
118Og Oganesson1872932002Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory