Toponymie van Suriname

De toponymie van Suriname is de plaatsnaamkunde met betrekking tot Suriname. Het kennisgebied bestrijkt alle geografische namen (toponiemen) in het land, waarbij twee hoofdgroepen zijn te onderscheiden; namen met een inheemse en namen met een Europese oorsprong (m.n. Nederlands, Engels, Frans en Portugees).

Het woord Suriname is afgeleid van het hydroniem Suriname, een van de belangrijkste rivieren van Suriname. In de etymologie van deze naam onderscheiden we Suri en Name. Name of Nam betekent 'rivier'. Het is ook terug te vinden in de Coppename-rivier en in bijvoorbeeld Paranam. Suri zou verwijzen naar een inmiddels niet meer aanwezige inheemse stam, de 'Surinen'. Er is echter twijfel of dit een afzonderlijke bevolkingsgroep is geweest dan wel (gewoon) Karaïben of Arowakken betrof.^[1][2][3]

Name is niet het enige woord waarmee inheemsen een rivier aanduidden. Een ander woord was wini of wijne, zoals in Coesewijne, Commewijne, Commetewane, Corantijn, Marowijne, Sipaliwini en Tapanahoni. Maar er zijn ook andere, niet-inheemse aanduidingen die naar Suriname’s stromen verwijzen, zoals ribo (rio), dat terug te vinden is in de naam van de hoofdstad, Lawa (agua) en sula voor stroomversnelling. Naar de Engelse tijd verwijst de aanduiding kreek of kriki, dat is afgeleid van het Engelse creek. Aan de Amsterdammers heeft de hoofdstad de nodige namen van grachten en bruggen (broki) te danken.^[4]

In de Surinaamse toponymie onderscheiden toponymisten meestal twee hoofdgroepen, die voortvloeien uit de geschiedenis van Suriname, namelijk inheemse en Europese namen.

Ten tijde van de Europese kolonisatie was het oostelijke deel van het gebiedsdeel nauwelijks permanent bewoond, waardoor plaatsnamen toen vooral lokaal en op kleine schaal bestonden. De systematische benoeming van plaatsnamen begon pas met de kolonisatie van het gebied, dat in de beginperiode meerdere keren van Europese eigenaar wisselde.

De eerste vaste nederzettingen in het huidige Suriname werden al in de 16e eeuw door Nederlanders gesticht, maar de georganiseerde kolonisatie begon in 1630 door de Engelsen, die ook het land zijn naam gaven. In 1667, na afloop van de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog, werd Suriname officieel erkend als kolonie van Nederland. Hierdoor werd ook het Nederlands de officiële taal van het bestuur, hoewel veel inwoners takitaki (vgl. Sranantongo) sprak, een mengeling van Afrikaanse talen met Engels.