Natuur in Suriname

De natuur in Suriname is rijk en verscheiden, ten dele zelfs nog onontdekt.

Het klimaat

Zie Klimaat van Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het land heeft een tropisch regenwoudklimaat met code Af in het Köppen-systeem. Het is onophoudelijk vochtig en heet. Er zijn twee regentijden en twee droge tijden, maar er vindt ook variatie plaats over langere tijd. Er zijn ook kleinere temperatuurverschillen door hoogteverschillen, zoals in de Brokolonko-formatie. Ecologisch behoort het land tot het Neotropisch gebied.

De geologie

Zie Geologie van Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het grootste deel (zo'n 90%) van Suriname bestaat uit een oud schild, het Guianaschild. Verder naar de kust liggen jongere gesteenten en sedimenten. Deze geologische opbouw heeft grote gevolgen voor de biodiversiteit en de verscheidenheid aan organismen die er voorkomt.

Ecoregio's en biodiversiteit

Zie Biodiversiteit in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Suriname's biodiversiteit is groot.

Het WWF verdeelt Suriname in drie voornaamste ecoregio's. Nog twee zijn aanwezig maar beslaan slechts een klein deel van het land.

  1. De kustmangroven (NT1411)[1] Een bijzonder rijke ecoregio, begroeid met veel soorten Rhizophora en Avicenna en bekend voor zijn grote aantallen overwinterende watervogels. Een aantal zeeschildpadsoorten komen hier hun eieren leggen.
  2. Het zwampbos (NT0149)[2] bedekt de kustvlakte achter de mangroven. Het is bebost, maar staat voortdurend blank, vooral in de regentijden.
  3. Verder landinwaarts begint het drooglandbos (NT0125)[3] dat het merendeel van het land bedekt. Het is een regenwoud op een oeroud precambrisch schild, bedekt met een laag lateriet.

Binnen het drooglandbos zijn stukken tafelberg, waarvan sommigen tot de ecoregio tepui (NT0169)[4] gerekend kunnen worden, maar dit zijn maar kleine 'eilandjes' in het grote drooglandbos. Verder naar het westen, in Guyana is deze ecoregio veel beter vertegenwoordigd. Hetzelfde kan gezegd worden van de savanne (NT0707)[5] die in het uiterste zuiden van het land gevonden kan worden. Dit is een klein restant van het landschaptype dat tijdens de ijstijd een groot deel van het land bedekte.

Fauna

Zoogdieren

Zie Lijst van zoogdieren in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het land telt een groot aantal zoogdiersoorten (201).[6]

OrdeFamilieAantal soorten
BuideldierenBuidelratten11
TandarmenMiereneters3
Luiaards2
Gordeldieren5
VleermuizenVrijstaartvleermuizen100
PrimatenKauwaapjes/Grijpstaartapen8
RoofdierenHondachtigen2
Kleine beren3
Marterachtigen2
Otters2
Katachtigen6
OnevenhoevigenTapirs1
EvenhoevigenPecari's2
Herten3
ZeekoeienLamantijnen1
KnaagdierenEekhoorns33
Boomstekelvarkens
Capibara's
Agoeti's
Cavia's
HaasachtigenKonijnen1
WalvisachtigenDolfijnen16

Vogels

Zie Lijst van vogels in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Er zijn in de Guiana's zo'n 800 vogelsoorten in 20 ordes en 66 families. Het grootste deel daarvan komt ook in Suriname voor.

OrdeFamilie
PelikaanachtigenPelikanen
Fregatvogels
Aalscholvers
Slangenhalsvogels
ReigerachtigenReigers
Ooievaars
Ibissen
Flamigo-achtigenFlamingo's
EendachtigenEenden
RoofvogelsAmerikaanse gieren
Haviken en Arenden
UilachtigenKerkuilen
uilen
HoenderachtigenHokko's
KraanvogelachtigenTrompetvogels
Steltlopers en meeuwenJacana's
Sterns
DuifachtigenDuiven
PapegaaiachtigenAra's, papegaaien, parkieten
KraaiachtigenBlauwe raafgaaien
Koekoeksvogelshoatzins
ani's
NachtzwaluwachtigenReuzennachtzwaluwen
Kolibri-achtigenKolibries
TrogonachtigenTrogons
ScharrelaarvogelsIJsvogels
Motmots
SpechtachtigenToekans
Spechten
ZangvogelsBoomklimmers
Troepialen
Tangaren
Winterkoninkjes
SchreeuwvogelsCotinga's
Manakins
Tirannen

Een zevental vogelsoorten waren in 2013 onder volledige wettelijke bescherming

Wetenschappelijke naamNederlandse naamSurinaamse naam
Harpia harpyjaHarpijarendGonini, Loyri-aka
Cairina moschataBosdoksBoesdoksi
Jabiru mycteriaJabiroeBlasman
Oryzoborus angolensis torridusZwartzaadkrakerPikolet
Oryzoborus crassirostrisDikbekzaadkrakerTwatwa
Falco peregrinusSlechtvalkOnto aka
Eudocimus ruberRode ibiskorikori

Reptielen

Zie Lijst van reptielen in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Suriname heeft drie kaaimannen en een rijke variëteit aan hagedissen en slangen, waarvan sommige zoals de bosmeester of de anaconda best gevaarlijk kunnen zijn. Er zijn ook verscheidene schildpadden, waaronder een aantal zeeschildpadden die op Suriname's stranden hun eieren komen leggen.

Amfibieeën

Zie Lijst van amfibieën in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Er zijn zo'n 125 soorten amfibieën in Suriname.

Vissen

Zie Lijst van vissen in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Er zijn een groot aantal soorten vissen in Suriname.

Flora

Zie Lijst van planten in Suriname voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De verscheidenheid aan plantengroei is spectaculair te noemen. In het Nationaal Herbarium van Suriname kunnen van 5.445 specimina een aparte soort vastgesteld worden, maar er zijn er ongetwijfeld meer. Daarvan komen er 215 niet op de plantenlijst van Guyana voor. Ze zijn mogelijk invasieve soorten. Verder kan er van 219 niet vastgesteld worden hoe ze Suriname binnengekomen zijn. Mogelijk zijn ze toch inheems, maar dat is niet duidelijk. Bovendien worden er nog regelmatig nieuwe soorten ontdekt en beschreven vooral in het bos, zoals Surinamers het regenwoud enigszins oneerbiedig noemen. De drie grootste plantenfamilies van het land zijn de Fabaceae, Orchidaceae en Rubiaceae.[6]

Wetenschappelijke naamNederlandse naamBekend aantalGeschat aantal
BryophytaMossen187650
PterophytaVarens343450
SpermatophytaZaadplanten5.1026.000

In het regenwoud zijn er meer dan 400 boomsoorten aan te treffen. Een aantal daarvan leveren waardevolle houtsoorten. Een zevental zijn wettelijk beschermd tegen ongebreidelde houtkap.

SpeciesNederlandse naam
Manilkara bidentataBolletrie
Copaifera guyanensisHoepelhout
Bertholletia excelsaInginoto
Aniba masManrozenhout
Aniba rosaeodoraRozenhout
Caryocar nuciferumSawarinoot
Dipteryx odorataTonka

In Suriname groeien ook meer dan 60 fruitsoorten.

Natuurgebieden

Suriname telt 11 beschermde natuurreservaten, 1 natuurpark en 4 bijzondere beheersgebieden. Er zijn echter zorgen over handhaving van deze bescherming. Er worden bijvoorbeeld houtkaprechten verleend in deze gebieden en er is weinig controle op de jacht op bijvoorbeeld jaguar.[7]

Naam gebiedOprichtingsjaarOppervlakte in hectareDistrict
Natuurreservaten:
Natuurreservaat Boven-Coesewijne198627.000Saramacca, Para
Natuurreservaat Brinckheuvel19666.000Brokopondo
Natuurreservaat Centraal Suriname19981.600.000Sipaliwini
Natuurreservaat Coppenamemonding196612.000Saramacca
Natuurreservaat Galibi19694.000Marowijne
Natuurreservaat Hertenrits1972100Nickerie
Natuurreservaat Copi198628.000Para
Natuurreservaat Peruvia198631.000Coronie
Natuurreservaat Sipaliwini1972100.000Sipaliwini
Natuurreservaat Wanekreek198645.000Marowijne
Natuurreservaat Wia Wia196636.000Marowijne
Natuurpark:
Natuurpark Brownsberg197012.200Brokopondo
Bijzondere beheersgebieden:
Bijzonder Beheersgebied Bigi Pan198767.900Nickerie, Coronie
Bijzonder Beheersgebied Noord-Commewijne-Marowijne200261.500Commewijne, Marowijne
Bijzonder Beheersgebied Noord-Coronie200127.200Coronie
Bijzonder Beheersgebied Noord-Saramacca200188.400Saramacca

Zie ook