Tom Santschi
| Tom Santschi | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Santschi in 1920 | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Volledige naam | Paul William Santschi | |||
| Geboortedatum | 24 oktober 1876 | |||
| Geboorteplaats | Luzern | |||
| Overlijdensdatum | 9 april 1931 | |||
| Overlijdensplaats | Los Angeles | |||
| Land | .svg.png){kind=small} Zwitserland | |||
| Werk | ||||
| Jaren actief | 1907–1931 | |||
| Beroep(en) | acteur, filmregisseur | |||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| (mul) TMDb-profiel (en) AllMovie-profiel | ||||
| ||||
Paul William "Tom" Santschi (Luzern, 24 oktober 1876 – Los Angeles, 9 april 1931) was een in Zwitserland geboren Amerikaanse acteur en filmregisseur uit het tijdperk van de stomme film.
Biografie
Santschi werd geboren op 24 oktober 1876 in het Zwitserse Luzern.[1][2] Het gezin Santschi emigreerde naar de Verenigde Staten toen hij zeven jaar was.[3] Hij volgde onderwijs aan de openbare scholen van Saint Louis en volgde later een opleiding tot horlogemaker. Het theater trok hem echter veel meer aan. Hij maakte zijn toneeldebuut in december 1897 en reisde de daaropvolgende tien jaar rond met toneelgezelschappen en in vaudeville. Francis Boggs, regisseur bij Selig, haalde hem over om aan de slag te gaan in de opkomende filmindustrie.[4]
Santschi speelde in talloze korte films van Selig en voelde zich evengoed thuis in de rol van held als van schurk, maar het is vooral dat laatste waar hij bekend om staat. In 1913 speelde hij tegenover Kathlyn Williams in The Adventures of Kathlyn, de eerste Amerikaanse serial film waarvan elke episode eindigde met een cliffhanger. Het bleek een enorm succes en was de start van een hele reeks serial films.[4]
In 1914 werd Santschi gecast als de slechterik in The Spoilers, de originele verfilming van de gelijknamige roman van Rex Beach. Het vuistgevecht tussen William Farnum en Santschi maakte van de film een van de vroegste klassiekers. De twee acteurs kwamen overeen hun stoten niet in te houden en het resultaat was een bloederig spektakel dat beide acteurs in het ziekenhuis deed belanden.[4]
Een van Santschi's meest memorabele stomme films was 3 Bad Men (1926) onder regie van John Ford. Hoewel hij soms als held gecast werd, speelde Santschi voornamelijk "zware jongens" en werkte hij mee aan de stomme westerns van William Farnum, Tom Mix, Jack Holt en Ken Maynard.[4]
Hij was actief in de beginjaren van de geluidsfilm en verscheen in 1930 in The Phantom of the West, de eerste serial film met Tom Tyler in de hoofdrol. Zijn laatste filmrol was in de dramafilm The Last Ride uit 1931.
Santschi was twee keer getrouwd. Zijn eerste huwelijk met Marion B. Santschi eindigde in 1914 in een scheiding.[5] Op 22 september 1914 trouwde hij met actrice Lola May Sage, een huwelijk dat standhield tot aan zijn dood.[6] Santschi overleed op 9 april 1931 in Los Angeles op 52-jarige leeftijd aan een hartaanval.[6]
Filmografie (selectie)
| Jaar | Titel | Rol | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Stomme film | |||
| 1908 | The Spirit of '76 | Gen. George Washington | korte film (filmdebuut) |
| 1909 | In the Sultan's Power | Osman Bey | korte film |
| 1910 | Davy Crockett | korte film | |
| 1912 | The Count of Monte Cristo | Danglars | korte film (als William T. Santshi) |
| 1913 | The Adventures of Kathlyn | John Bruce | serial film (als Thomas Santschi) |
| 1914 | The Spoilers | Alex McNamara | (als Thomas Santschi) |
| 1916 | The Crisis | Stephen Brice | |
| 1917 | Beware of Strangers | John Mentor | |
| 1918 | The Hell Cat | Jim Dyke | |
| 1919 | Shadows | Jack McGoff | |
| 1921 | The Heart of Doreon | Doreon | |
| 1923 | Thundering Dawn | Gordon Van Brock | |
| 1925 | Barriers Burned Away | Bill Cronk | |
| 1925 | Flaming Love | Steve McGregor | |
| 1926 | 3 Bad Men | Bull Stanley | |
| 1926 | The Third Degree | Daredevil Daley | |
| 1926 | My Own Pal | August Deering | |
| 1926 | Siberia | Alexis Vetkin | |
| 1927 | The Eyes of the Totem | Philip La Rue | |
| Geluidsfilm | |||
| 1928 | Land of the Silver Fox | Butch Nelson | gedeeltelijke geluidsfilm |
| 1929 | The Wagon Master | Jake Lynch | gedeeltelijke geluidsfilm |
| 1930 | River's End | Sergeant Shotwell | |
| 1930 | The Phantom of the West | Bud Landers | serial film |
| 1931 | The Last Ride | Big Boy | (laatste optreden) |
Externe links
- (en)
Tom Santschi in de Internet Movie Database - (mul) Tom Santschi in The Movie Database
- (en) Tom Santschi in de database van AllMovie
- ↑ (en) Justice, Fred C., Smith, Tom R. (1914). Who's Who in the Film World. Film World Publishing, p. 147.
- ↑ Bronnen zijn het oneens over zijn geboortedatum en -plaats: als geboortejaar wordt zowel 1876, 1878, 1879, 1880, 1881 als 1883 vermeld. Zijn geboorteplaats wordt zowel in Zwitserland (Luzern) als in de Verenigde Staten (Kokomo of Crystal City) gesitueerd.
- ↑ (en) Owen, K. (augustus 1916). Tom Santschi, Battler. Photoplay 10 (3): 107-108
- 1 2 3 4 (en) Rainey, Buck (2004). The Strong, Silent Type: Over 100 Screen Cowboys, 1903-1930
. McFarland, pp. 590-599. ISBN 0-7864-1286-0. - ↑ (en) ""Bruce" Sued for Divorce", The New York Times, 29 juni 1914.
- 1 2 (en) "Santschi, Pioneer of Films, Dies", Los Angeles Times, 10 april 1931.
