Szczytno

Dit artikel gaat over de plaats Szczytno. Voor de gelijknamige gemeente zie Szczytno (gemeente).

Szczytno
Ortelsburg

Stad in Polen
Situering
Woiwodschap	Ermland-Mazurië
District	Powiat Szczycieński
Gemeente	Szczytno
Coördinaten	53° 34′ NB, 20° 59′ OL
Algemeen
Oppervlakte	9,96 km²
Inwoners (2005)	25.970 (2607 inw./km²)
Overig
Postcode	12-100
Identificatiecode	28170
Kentekenplaat	NSZ
Website	Officiële website
Foto's
kasteel
Portaal    Polen

Szczytno (Duits: Ortelsburg) is een stad in het Poolse woiwodschap Ermland-Mazurië, gelegen in de powiat Szczycieński. De oppervlakte bedraagt 9,96 km², het inwonertal 25.970 (2005).

Kort na 1350 bouwden de ridders van de Duitse Orde een versterking in het nauwelijks bewoonde bosgebied om bescherming te bieden aan boeren uit Mazovië die waren aangetrokken om het gebied voor de landbouw te ontginnen. In 1370 werd de versterking door [[Pruisen (volk)}Pruisen]] en Litouwers verwoest en daarna als burcht in steen heropgebouwd.

In 1525 werd het gebied van de Duitse Orde het lutherse hertogdom Pruisen en ook de bevolking in Ortelsburg en omgeving ging tot dat nieuwe geloof over. Hun gebied kwam nauwelijks tot enige bloei, omdat het in de Pools-Zweedse oorlogenherhaalde malen verwoest werd en invallende Tataren in 1656 opnieuw verwoestingen en een pestepidemie met zich meebrachten. De plaats kreeg in 1723 stadsrechten en in 1744 een garnizoen.

In 1883 werd de stad aangesloten op het net van de Pruisische Staatsspoorwegen, wat leidde tot de komst van enige industrie, met name steenfabrieken . De bevolking die in meerderheid uit Mazuren bestond gingen na 1860 in toenemende mate over op het Duits als voertaal. In 1910 was het inwonertal tot 8.000 gestegen. Tijdens de Russische bezetting van oostelijk Oost-Pruisen aan het begin van de Eerste Wereldoorlog werd de stad in 1914 verwoest. De Russen werden teruggedreven en meteen begon de wederopbouw met steun van de steden Berlijn en Wenen.

Na de Tweede Wereldoorlog en de bezetting en verwoesting door het Sovjet-leger begin 1945 namen Poolse autoriteiten het gezag over. De grote meerderheid Duitstaligen die geen Pools konden spreken moesten de stad verlaten en werden vervangen door Polen en Oekraïners. Sindsdien heet de stad Szczytno. In de jaren vijftig en zestig zouden veel achtergebleven Mazuren de Duitse nationaliteit aanvragen en vertrekken naar de Bondsrepubliek Duitsland (BRD).

• Gustav von Fabeck (1813–1889), Pruisisch generaal
• Horst Kopkow (1910–1996), Gestapo-ambtenaar
• Gerhard Scheumann (1930–1998), documentairemaker in de DDR
• Waldemar Kobus (1966), toneel- en filmspeler in Duitsland

• Station Szczytno