Stalingradschild
| Stalingradschild | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
De graansilo in Stalingrad, waarvan een gestileerde versie in het schildontwerp is verwerkt. | ||||
Uitgereikt door .svg.png){kind=small} nazi-Duitsland | ||||
| Type | Ereteken | |||
| Status | In onbruik geraakt | |||
| Beschrijving | Zie ontwerp | |||
| Statistieken | ||||
| Totaal uitgereikt | Nooit uitgereikt | |||
| Volgorde | ||||
| Volgende (hoger) | Geen | |||
| Gelijkwaardig | Demjanskschild, Laplandschild, Cholmschild | |||
| Volgende (lager) | Geen | |||
| ||||
Het Stalingradschild (Duits: Ärmelschild Stalingrad) was een gepland Kampfabzeichen voor de Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het insigne was bedoeld ter gelegenheid van de Slag om Stalingrad, maar werd uiteindelijk nooit officieel ingesteld.
Geschiedenis
In oktober 1942 was het Oberkommando des Heeres (OKH) ervan overtuigd dat Stalingrad spoedig zou worden veroverd. Op voorstel van Adolf Hitler zou, naar het voorbeeld van het Krimschild en het Narvikschild, ook een Stalingradschild als herinneringsinsigne worden ingevoerd. Een overeenkomstige opdracht werd op 26 oktober 1942 verstrekt aan het in Stalingrad strijdende 6e Leger.[1][2] De voorstellen voor het ontwerp van dit schild moesten uiterlijk op 25 november 1942 bij het OKH worden ingediend.
De reactie van Friedrich Paulus, opperbevelhebber van het 6e Leger, op het desbetreffende telexbericht van het OKH was nuchter:
Ein trauriges Kapitel. Wir haben die Stadt kaum zur Hälfte eingenommen und rennen uns an dem Rest die Köpfe ein. Bei dem derzeitigen Kampfwert der Truppe ist gar nicht abzusehen, ob wir das gesteckte Ziel erreichen. Stattdessen kommt man uns mit solchen nebensächlichen, voreiligen Geschichten wie einem Stalingradschild.
Een triest hoofdstuk. We hebben de stad nauwelijks voor de helft ingenomen en lopen ons de hoofden stuk op de rest. Gezien de huidige gevechtskracht van de troepen is het volstrekt niet te voorzien of wij het gestelde doel zullen bereiken. In plaats daarvan komt men met zulke bijkomstige en voortijdige zaken als een Stalingradschild.
Na de omsingeling van Stalingrad en de latere capitulatie van het 6e Leger werd de instelling van het schild niet verder nagestreefd. Het Stalingradschild werd nooit vervaardigd en nooit uitgereikt. Er zijn ook geen proefslagen (testversies) bekend. De na 1945 opgedoken insignes die als Stalingradschild worden aangeduid, zijn zonder uitzondering vervalsingen uit de naoorlogse periode.[3]
Het ontwerp
Ondanks zijn kritiek gaf Paulus opdracht tot het vervaardigen van meerdere ontwerpschetsen. Een schets voor een gepland maar nooit gepubliceerd boek over Stalingrad, gedateerd maart 1943, beschrijft twee schildontwerpen die bedoeld waren om aan de Führer te worden gepresenteerd:
Der Schild, von einem Adler umrandet, zeigt entweder den Stalingrader Silo mit der Sturmfahne der 71. Division inmitten des Trümmerfeldes oder die Gestalt eines aufrecht stehenden Soldaten, der mit seinen Armen die auf die Brust gerichteten Speere vereinigt. Die Figur ist in Übergröße in die Ruinen gestellt. Quer über den Schild steht das Wort «Stalingrad».
Het schild, omrand door een adelaar, toont ofwel de graansilo van Stalingrad met de stormvlag van de 71e Divisie te midden van het puin, of de gestalte van een rechtop staande soldaat die met zijn armen de op zijn borst gerichte speren samenbrengt. De figuur is in vergrote vorm in de ruïnes geplaatst. Dwars over het schild staat het woord “Stalingrad”.
De oorlogskunstenaar en Sonderfûhrer Ernst Eigener van Propagandakompanie 637[1][3], die in Stalingrad was gestationeerd, werd belast met de verdere uitwerking van het ontwerp. Eigener ontwierp een schild met een gesneuvelde Duitse infanterist, waarbij diens helm als een symbolische "kroon" van prikkeldraad naast hem lag. Over het schild stond in hoofdletters het woord STALINGRAD.
Dit ontwerp werd echter afgewezen omdat het als te demoraliserend werd beschouwd. Op 20 november 1942 sneuvelde Eigener tijdens gevechten rond Stalingrad.[3][4][2][3]
Instellingsbeschikking
Nooit ingesteld.
Kwalificatie voor toekenning
Nooit vastgesteld.
Draagwijze
Het Stalingradschild zou op de linkerbovenarm worden gedragen.
Triviaal
In 1979 verschenen voor het eerst vermeende Stalingradschilden op de verzamelmarkt. Deze ontwerpen tonen onder andere het kruis van het in Stalingrad vernietigde Grenadierregiment "Hoch- und Deutschmeister". Het betreft hier vervalsingen uit de naoorlogse periode.[3]
Externe links
Zie ook
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Stalingradschild op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- (de) Klietmann, Kurt-G. (2004). Auszeichnungen Des Deutschen Reiches 1936-1945 (PDF), 11. Motorbuch Verlag, Stuttgart, p. 99. ISBN 3879436894.
- (en) Littlejohn, David, Col. C.M. Dodkins (1973). Order, Decorations, Medals and Badges of the Third Reich Volume 2. R. James Bender Publishing, San Jose, Verenigde Staten, p. 78. ISBN 9780912138114.
- (en) Ailsby, Christopher (1987). Combat Medals of the Third Reich (PDF). Patrick Stephens, Wellingborough, Northamptonshire, p. 109. ISBN 0805598222.
- (de) Broszat, Martin (1983). Ploetz. Das Dritte Reich. Ursprunge, Ereignisse, Wirkungen.. Verlag Ploetz Freiburg, Würzburg, p. 133. ISBN 387640083X.